Archief 745
Inventaris 745-380
Pagina 277
Dossier 100
Jaar 1942
Stadsarchief

Handgeschreven conceptnotitie of ambtelijk memorandum.

Origineel

Handgeschreven conceptnotitie of ambtelijk memorandum. Alle zoetwater visch voor
Amsterdamsche bevolking moet
na vischhal De Ruyterkade
worden geleverd (Zie Besluit
no. C) ~~[onleesbaar]~~ De indeeling
van zoetwatervisch wordt ge-
-woonlijk toegelaten, zoodat indien
joodsche vischhandelaren ter verkoop
voorraad hebben ~~[onleesbaar]~~
zij hiervoor langs stillekens
weg in het bezit mochten zijn
gekomen.
Alle zeevisch wordt grootendeels
buiten de vischhal om
verhandeld. Arische grossiers
die in IJmuiden of elders
~~op de afslag~~ op de afslag
dit artikel koopen, kunnen
[in rood: voor] dit aan joodsche kleinhandelaren
[rood vraagteken ?]
[kantlijn rood: voor aan te bieden?] verkoopen. ?
Tenzij dat de H. autoriteit
zoude overgaan tot een
~~algemeen verbod~~ van het
geheele land geldend verbod
om aan den Joodschen kleinhandel
visch te leveren zoals ~~door~~
de Beauftragte van
Amsterdam de kleinhandel ~~aan~~
het handelen in visch aan
aan joden te Amsterdam ~~verbiedt~~
verbiedt; eenvormig; dit is nog een voorstel voorhanden. Dit document is een ambtelijke kladnotitie waarin de logistiek en de beperkingen van de visvoorziening voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam worden besproken. De tekst maakt een scherp onderscheid tussen zoetwatervis (die via de centrale vismijn aan de De Ruyterkade moet lopen) en zeevis (die vaker buiten de officiële kanalen om gaat).

Opvallende elementen in de tekst:
* "Langs stillekens weg": Er wordt gesuggereerd dat Joodse handelaren soms buiten de regels om aan voorraad komen, wat wijst op de toenemende schaarste en de pogingen om de beperkende maatregelen te omzeilen.
* Segregatie: De tekst spreekt expliciet over "Arische grossiers" versus "Joodsche kleinhandelaren". Dit bevestigt de raciale scheidslijnen die door de bezetter werden afgedwongen in de economie.
* Beleidsvorming: Het slotstuk bespreekt een mogelijk landelijk verbod op de levering van vis aan Joodse handelaren, naar het voorbeeld van lokale maatregelen van de Beauftragte van Amsterdam (Hans Böhmcker). De laatste zin ("dit is nog een voorstel voorhanden") geeft aan dat het hier gaat om een beraadslaging over toekomstige repressieve maatregelen. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland werd de Joodse bevolking stapsgewijs uitgesloten van het openbare en economische leven. Dit document past in de context van de 'Arisering' en de distributiestrijd. Vanaf 1941 werden Joodse ondernemers verplicht hun zaken aan te melden en werden er steeds meer beperkingen opgelegd aan de levering van goederen aan Joodse winkeliers.

De vismarkt was een belangrijke sector in Amsterdam. Door de aanvoerlijnen te controleren (via de vismijn op de De Ruyterkade) kon de bezetter de voedselvoorziening voor Joden rantsoeneren of zelfs geheel afsnijden. De rol van de Beauftragte für die Stadt Amsterdam was hierin cruciaal; hij fungeerde als de directe vertegenwoordiger van de Duitse Rijkscommissaris en voerde een streng anti-Joods beleid op gemeentelijk niveau. Dit document legt de interne keuken bloot van hoe deze uitsluiting juridisch en organisatorisch werd voorbereid.

Samenvatting

Dit document is een ambtelijke kladnotitie waarin de logistiek en de beperkingen van de visvoorziening voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam worden besproken. De tekst maakt een scherp onderscheid tussen zoetwatervis (die via de centrale vismijn aan de De Ruyterkade moet lopen) en zeevis (die vaker buiten de officiële kanalen om gaat).

Opvallende elementen in de tekst:
* "Langs stillekens weg": Er wordt gesuggereerd dat Joodse handelaren soms buiten de regels om aan voorraad komen, wat wijst op de toenemende schaarste en de pogingen om de beperkende maatregelen te omzeilen.
* Segregatie: De tekst spreekt expliciet over "Arische grossiers" versus "Joodsche kleinhandelaren". Dit bevestigt de raciale scheidslijnen die door de bezetter werden afgedwongen in de economie.
* Beleidsvorming: Het slotstuk bespreekt een mogelijk landelijk verbod op de levering van vis aan Joodse handelaren, naar het voorbeeld van lokale maatregelen van de Beauftragte van Amsterdam (Hans Böhmcker). De laatste zin ("dit is nog een voorstel voorhanden") geeft aan dat het hier gaat om een beraadslaging over toekomstige repressieve maatregelen.

Historische Context

Tijdens de Duitse bezetting van Nederland werd de Joodse bevolking stapsgewijs uitgesloten van het openbare en economische leven. Dit document past in de context van de 'Arisering' en de distributiestrijd. Vanaf 1941 werden Joodse ondernemers verplicht hun zaken aan te melden en werden er steeds meer beperkingen opgelegd aan de levering van goederen aan Joodse winkeliers.

De vismarkt was een belangrijke sector in Amsterdam. Door de aanvoerlijnen te controleren (via de vismijn op de De Ruyterkade) kon de bezetter de voedselvoorziening voor Joden rantsoeneren of zelfs geheel afsnijden. De rol van de Beauftragte für die Stadt Amsterdam was hierin cruciaal; hij fungeerde als de directe vertegenwoordiger van de Duitse Rijkscommissaris en voerde een streng anti-Joods beleid op gemeentelijk niveau. Dit document legt de interne keuken bloot van hoe deze uitsluiting juridisch en organisatorisch werd voorbereid.

Kooplieden in dit dossier 100

A. Brandt Waterlooplein kooper (winkelier)
A. Brandt Waterlooplein kooper (winkelier)
A.Th.Waalberg, Kinkerstr. 60/62 Waterlooplein kooper winkelier
A.Th.Waalberg, Kinkerstr.60/62 Waterlooplein kooper winkelier
B. Soort Waterlooplein ongeknipt
B. Soort Waterlooplein ƒ 0,11 p.kg
B extra Waterlooplein ƒ 0,15 p.kg
Weduwe Roemer Waterlooplein kooper (winkelier)
Weduwe Roemer Waterlooplein kooper (winkelier)
Brasem (blei), meun, sneep en winde boven ½ kg Barbeel en kroeskarper Waterlooplein 0,41
dhr. Dinkgreve (voorzitter) Waterlooplein 0,30
C.Mooijer & Zonen
E.J.F. Weise Waterlooplein kooper winkelier
E.J.F. Weise Waterlooplein kooper winkelier
E. Schalm Waterlooplein kooper winkelier
E. Schalm Waterlooplein kooper winkelier
Gebr.Böhne
Gebr.Smit
Gestripte kabeljauw Waterlooplein 0,65
M. Sicma Waterlooplein 0,75
M. Sicma Waterlooplein 0,40
M. Sicma Waterlooplein 0,55
Gestripte wijting Waterlooplein 0,65
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6