Officieel memorandum / Bijblad (Algemene Zaken Model No. 14). [Stempel linksboven:]
BIJBLAD VAN:
M. No. 46^A 17/1 1942.
DOORGEZONDEN: 19/1 - 42.

[Handgeschreven notities bovenin:]
46A/1/2 Maandag
3 Wijnschenk 23/1/42 [geparafeerd]
Spoed
acc. modelletje
SND 22/1/1941 [waarschijnlijk 1942 bedoeld gezien overige data]
[Rechtsboven:] 104
[In rood potlood/inkt:] v/ 21/1 42

[Hoofdtekst:]
In verband met het gerapporteerde stel ik voor H.F. Brandenburg en Jacob Wijnschenk ~~tegen de bepaling~~ voor een keer uit te sluiten in verdeel-visch.

Brandenburg heeft de hem toegewezen visch op het marktterrein aan Wijnschenk overgedaan. Indien hij zich niet in staat had gevoeld zijn visch te verkoopen, had hij tijdig van zijn toewijzing moeten afzien. De heer Stam had de visch dan aan een ander kunnen toewijzen.

[Ondertekening rechtsonder:]
21-1-42 de Haan

[Linksonder gedrukt:]
Alg. Zaken Model No. 14
10.000-10-1937-1016 Dit document is een intern ambtelijk advies, opgesteld door een functionaris genaamd De Haan (mogelijk van de Dienst Marktwezen of Algemene Zaken). Het betreft een disciplinaire maatregel tegen twee vishandelaren: H.F. Brandenburg en Jacob Wijnschenk.

De kern van het vergrijp is dat Brandenburg zijn toegewezen "verdeel-visch" (vis die onder het distributiestelsel viel) direct op het marktterrein heeft overgedragen aan Wijnschenk. In het strikte distributiesysteem van de bezettingstijd was dit verboden. Toewijzingen waren persoonlijk; wie de vis niet zelf kon verkopen, moest deze teruggeven aan de marktmeester (de heer Stam), zodat deze opnieuw officieel verdeeld kon worden. Als straf wordt voorgesteld hen beiden eenmalig uit te sluiten van de volgende vislevering.

Het handschrift is een vlot lopend, zakelijk cursief uit de helft van de 20e eeuw. Er is één correctie in de tekst waarbij een zinsnede is doorgehaald en vervangen door de voorgestelde strafmaat. Het document dateert van januari 1942, midden in de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de voedselschaarste groot en werden vrijwel alle levensmiddelen, inclusief vis, via een streng distributiesysteem verdeeld.

De naam Jacob Wijnschenk is in deze context significant. Wijnschenk is een veelvoorkomende Joodse achternaam in Amsterdam (waar dit document vermoedelijk vandaan komt, gezien de namen en het proces). In januari 1942 waren de anti-Joodse maatregelen al vergevorderd. Joodse handelaren werden steeds vaker beperkt in hun bewegingsvrijheid en economische mogelijkheden. Het feit dat Brandenburg (mogelijk een niet-Joodse collega) zijn vis aan Wijnschenk gaf, zou in een normale tijd collegiale hulp kunnen zijn, maar werd hier strikt volgens de regels van de distributie en de bezettingsbureaucreatie bestraft. Kort na de datum van dit document werden Joden volledig uitgesloten van openbare markten.