Handgeschreven verzoekschrift/brief. 12 januari 1942. P. J. de Vos, Dapperstraat 36 III, Amsterdam. [Linksboven, schuin in blauw potlood:] Inschrijven

[Rechtsboven:] Amsterdam 12-1-1942

Mijnheer,
Ondergetekende vraagt beleefd in aanmerking te komen voor de verdeeling van zoetwatervisch aangezien ik altijd met visch me brood heb verdient en deze betrok van C. Zwaan.
Aangezien echter ik sinds 10 Mei 1940 steeds heb geleden aan me maag en drie maagbloedingen heb gehad en ik me met September 1941 heb laten opereeren kon ik niet op de vischmarkt komen. Nu mag ik weer me werkzaamheden hervatten. Hopende als dat u ~~die~~ (vermen) me hierin tegemoet kom daar ik geen andere inkomsten heb. Ik heb een vasten standplaats op het dapperplein plaats No 117 en staan ingeschreven op de vischmarkt register No 117.

[In het midden, schuin geschreven in ander handschrift/grijs potlood:]
is geen vischhandelaar
voorheen knecht bij
Martens.

[In blauw potlood, onderstreept:]
afwijzen.

[In rode inkt:] 46^A / 18 / 2 / 17

[In potlood, rechterzijde:] modelbr. afwijzen [paraaf] 23/2/42 HB

[Afsluiting:]
Hoogachtend.
P. J. de Vos
Dapperstraat 36 III
Amsterdam.

[Stempel onderaan:] No 46^A / 18 / M. 1942 20/1 De brief is een verzoek van P.J. de Vos aan een distributie-instantie in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De schrijver verzoekt om te worden opgenomen in de regeling voor de verdeling van zoetwatervis. Zijn argumentatie is tweeledig:
1. Historiek: Hij stelt dat hij altijd zijn brood heeft verdiend in de vishandel, met C. Zwaan als leverancier.
2. Gezondheid: Hij verklaart dat hij sinds het begin van de oorlog (10 mei 1940) kampte met ernstige maagproblemen en operaties, waardoor hij tijdelijk niet kon werken. Nu hij hersteld is, wil hij zijn nering op het Dapperplein (standplaats 117) hervatten.

De ambtelijke reactie op de brief, in de marge genoteerd, is negatief. De ambtenaar stelt dat De Vos "geen vischhandelaar" is, maar voorheen slechts een "knecht" (werknemer) was bij een zekere Martens. Op basis hiervan wordt geadviseerd het verzoek af te wijzen middels een modelbrief (modelbr.). De afwijzing is gedateerd op 23 februari 1942. Dit document illustreert de strikte regulering van de voedselvoorziening en de beroepsuitoefening tijdens de Duitse bezetting van Nederland. Door schaarste werd de handel in producten zoals vis strak gecontroleerd door distributie-instanties.

Het feit dat de schrijver de datum 10 mei 1940 expliciet noemt als het begin van zijn ellende, is tekenend voor hoe die datum als een breuklijn in de persoonlijke levens van burgers werd ervaren.

De Dapperbuurt in Amsterdam, waar De Vos woonde en werkte, was een volksbuurt die zwaar werd getroffen door de crisis en de bezettingsmaatregelen. De bureaucratische afhandeling toont aan dat men enkel erkende zelfstandige handelaren steunde met toewijzingen; voormalige werknemers (knechten) die voor zichzelf wilden beginnen na een periode van ziekte, vielen buiten de boot. De vismarkt waarnaar verwezen wordt, bevond zich destijds aan de Prinsengracht/Westermarkt.