Zakelijke correspondentie (klachtenbrief). 23 februari 1942. Firma Johs. Sterk te Lemmer (Vishandel, rokerij, ansjovis, marineer-inrichting en visconserven). Firma JOHs. STERK ★ LEMMER
TELEFOON No. 4 - Opgericht 1884 - POSTREKENING No. 16896

VISCHHANDEL - ROOKERIJ - ANSJOVIS
MARINEER-INRICHTING - VISCHCONSERVEN

No 46A/28/1 M. 1942 25/2 (stempel) LEMMER, 23 Febr. 1942

Gemeente Vischhal de Ruyterkade AMSTERDAM.

Mijneheeren,
Op 2 Febr. zonden wij U 200 pond brasem en 100 pond voorn
waarover U ons pas 10 Febr. afrekening deed toekomen. Het vervoer heeft
te lang geduurd en tengevolge de strenge vorst gedurende dat vervoer is
de visch natuurlijk zeer sterk ingevroren en is daardoor het gewichts,
verlies ontstaan, iets wat wij niet kunnen helpen. Doordat de booten niet
varen hebben wij al 'n zeer hooge vracht moeten betalen en wordt ons
bovendien nog 12 pond in mindering gebracht. Wij verzoeken U ten minste
in dit geval de zaak objectief te beoordeelen en ons ten minste de helft
der geleden schade daarvan te vergoeden. Wij hebben met de visch uit de
N.O.polder te halen al 1 ct.per pond onkosten daarbij komt de vracht voor
ons deel van f.4.53 + verpakking. En wanneer ons dan ook nog door buiten,
gewone omstandigheden die wij niet kunnen voorzien 12 pond gewichtsver,
lies in mindering wordt gebracht, blijft er heelemaal niets van over.

      Wij verwachten dat^U onze klacht in deze een gewillig oor zult

verleenen en zien Uw antwoord gaarne tegemoet.

                               Hoogachtend,
                                         Fa. J.Sterk.
                                         [Handtekening Sterk] In deze brief beklaagt de firma Johs. Sterk uit Lemmer zich bij de Amsterdamse Gemeente Vischhal over een financiële inhouding op een zending zoetwatervis (brasem en voorn). De kernpunten zijn:

• Logistieke vertraging: De zending deed er acht dagen over (2 t/m 10 februari), wat ongebruikelijk lang was.
• Natuurverschijnselen: Door extreme kou ("strenge vorst") is de vis bevroren geweest, wat bij ontdooiing of verwerking leidde tot gewichtsverlies.
• Kwestie: De afnemer heeft 12 pond in mindering gebracht op de uitbetaling vanwege dit gewichtsverlies.
• Argumentatie: De verzender stelt dat de kosten al uitzonderlijk hoog waren omdat de scheepvaart stillag (ijs) en er duurder alternatief transport moest worden gezocht. Daarnaast waren er extra kosten voor het ophalen van de vis uit de Noordoostpolder.
• Verzoek: Een billijke schikking waarbij de schade (de inhouding van 12 pond) ten minste voor de helft wordt vergoed, omdat de marge op de zending anders volledig verdampt. De brief dateert uit februari 1942, midden in de Tweede Wereldoorlog. De winter van 1941-1942 staat bekend als een van de strengste winters van de 20e eeuw in Nederland, wat de genoemde bevriezing van de vis en het stilliggen van de boten direct verklaart.

Interessant is de vermelding van de "N.O.polder" (Noordoostpolder). De polder was op dat moment net drooggevallen (september 1942 officieel, maar de werkzaamheden en visserij in de randgebieden waren al volop gaande). Het was een pionierstijd waarin transport van en naar dit nieuwe land moeizaam verliep.

De zakelijke toon is formeel ("Mijneheeren", "gewillig oor"), passend bij de tijdgeest en de verhouding tussen een private onderneming en een gemeentelijke instantie. De brief geeft een inkijkje in de economische overlevingsstrijd van kleine bedrijven tijdens de bezettingsjaren, waarbij elke cent en elk pond gewicht telde.