Ambtsverslag / Rapportage van een controleur. [Pagina II]

Ik maakte hem attend, dat deze
bewijzen niet bij mij, maar bij
Marktwezen moesten worden inge-
leverd. Mijn Vader (reeds genoemd)
riep toen tegen mij "jullie maken
ons brooddood!" Simon Marinus
(de zoon) maakte ons uit (als Commissie)
voor zuipers en jij, sprak hij te-
gen mij, jij bent een pooijer.
Tot zoover de verklaring van T. Goot-
jes.
Simon Marinus kon ik niet
hooren daar deze persoon, door
heer Stam was weggestuurd en
de Markt niet meer mag betreden.
Als getuigen werden mij door
T. Gootjes alsnog opgegeven:
Klaas Lammers en M. Redeker.
geb: 16 April 1887 en wonende
Bilderdijkkade 202 II

12 Mei 1942
Controleur
[Handtekening: J. de Vries]

Aan den Heer
Inspecteur
de Heer.
Marktwezen.

[Aantekeningen in rode inkt:]
Simon Marinus ontbieden en
doen hooren.
Verder hooren Klaas Lammers
en M. Redeker.
Spoed!
14 dagn t onbep. tijd
12-5-42
[Paraaf] Het document is een verslag van een incident op een Amsterdamse markt tijdens de Duitse bezetting. De kern van het verslag is de getuigenis van T. Gootjes over een verbale confrontatie met Simon Marinus en diens vader.

De ruzie lijkt te zijn ontstaan over administratieve verplichtingen ("bewijzen" die bij het Marktwezen ingeleverd moesten worden). De beschuldiging "jullie maken ons brooddood" wijst op de grote economische druk waaronder marktkooplieden stonden; sancties van het Marktwezen konden direct leiden tot het verlies van levensonderhoud. De daaropvolgende beledigingen ("zuipers", "pooijer") getuigen van een hoogoplopende emotie.

Interessant is dat Simon Marinus op dat moment de markt al niet meer mocht betreden, nadat hij eerder door een "heer Stam" was weggestuurd. Dit duidt op een lopend conflict of een eerdere ordemaatregel.

De rode kanttekeningen onderaan zijn instructies van een superieur (waarschijnlijk de Inspecteur) aan de controleur. Er wordt opdracht gegeven tot spoed en het horen van extra getuigen. De aantekening "14 dagn t onbep. tijd" verwijst vermoedelijk naar de duur van een voorgenomen schorsing of ontzegging van de markttoegang voor de betrokkenen. Dit document bevindt zich in de context van de strenge regulering van de handel tijdens de Tweede Wereldoorlog. De Dienst der Marktwezen hield in Amsterdam toezicht op de naleving van regels, wat vaak leidde tot spanningen tussen controleurs en kooplieden.

In 1942 was de schaarste groot en waren de regels voor distributie en handel uiterst strikt. Ambtenaren van het Marktwezen hadden de taak om zowel de marktorde te handhaven als toe te zien op de distributievoorschriften. De term "brooddood maken" kreeg in deze periode van honger en repressie een extra zware lading. Het adres Bilderdijkkade 202 II plaatst de betrokkene (waarschijnlijk M. Redeker of Klaas Lammers) in de Amsterdamse Kinkerbuurt, nabij de Ten Katemarkt. J. de Vries M. Redeker T. Goot T. Gootjes Marktwezen