Ambtsedig rapport (officieel proces-verbaal).
Origineel
Ambtsedig rapport (officieel proces-verbaal). 1 september 1942. [Bovenaan gestempeld en geschreven:]
Nº 46A/321/78 M. 13425/9
[Rechtsboven:]
Aan
De Directie van het
Gemeentelijk Marktwezen te
Amsterdam
Jan v Galenstraat te
Amsterdam
[Linkermarge:]
Betreffende
het doorvoeren van 20 kistjes
versche spiering door
J.H. Taficanis, Egelantiersstr 83
te Amsterdam
[Midden:]
Ambtsedig rapport.
Ondergetekende G. Hubregtse Bom, oud 50 jaar, wonende Paramaribostr. 155 II te Amsterdam, controleur handhavend Crisiswet 1933, juncto art 8 lid 3 v/h Economisch Sanctiebesluit verklaart als volgt:
Op ~~Woensdag~~ Dinsdag den 1st Sept 1942 te ongeveer 17.15 uur bevond ik mij in mijn voormelde kwaliteit in de goederenloods der Ned. Spoorwegen afd. aankomst aan de Ruyterkade gelegen binnen de gemeente Amsterdam voor controle op de aanvoer van visch buiten de gemeentelijke Vischafslag om.
Op dit zelfde tijd + plaats zag ik, dat daar waren aangevoerd 20 kistjes versche spiering, welke volgens de daarbij behoorende vrachtbrief, waren aangevoerd door D. Hardeman, Ketelweg 74 te Vlaardingen en bestemd voor J.H. Taficanis, Egelantierstr 83 te Amsterdam, vischhandelaar.
Daar het volgens art 2 v/h Tweede Uitvoeringsbesluit p/h Visscherijbesluit 1941 verboden is zee- of zoetwatervisch anders aan te voeren te Amsterdam, als dan over de gemeentelijk visch afslag te Amsterdam werden door mij de 20 kistjes versche spiering door mij geblokkeerd, om nadere inlichting over deze aanvoer te krijgen. Dit document is een ambtelijk verslag van een opsporingsambtenaar tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De kern van de zaak is een overtreding van de distributie- en handelsregels voor levensmiddelen.
- De Overtreding: De controleur constateert dat er 20 kistjes spiering (kleine vis) zijn gearriveerd bij een spoorwegloods aan de Ruyterkade. Deze vis was rechtstreeks verzonden van een handelaar in Vlaardingen naar een visboer in de Jordaan (Egelantiersstraat), zonder tussenkomst van de gemeentelijke visafslag.
- Juridisch Kader: Er wordt verwezen naar de Crisiswet 1933 en het Economisch Sanctiebesluit. Hoewel de Crisiswet uit de depressiejaren stamde, werd deze door de bezetter en de Nederlandse administratie uitgebreid om de oorlogseconomie en distributie strak te reguleren.
-
Taalgebruik: Het rapport is opgesteld in de typische formele, juridische stijl van die tijd ("in mijn voormelde kwaliteit", "juncto", "ambtsedig"). Opvallend is de correctie van de weekdag: de ambtenaar schreef eerst "Woensdag" maar verbeterde dit naar "Dinsdag" (1 september 1942 was inderdaad een dinsdag). Tijdens de Tweede Wereldoorlog was de voedselvoorziening in Nederland strikt gereguleerd. Om de zwarte handel tegen te gaan en de voedselstroom naar Duitsland dan wel de officiële rantsoenering te controleren, moest alle commerciële vis via de officiële afslagen worden verhandeld.
-
Zwarte Handel: Door de visafslag te omzeilen, konden handelaren hogere prijzen vragen dan de vastgestelde maximumprijzen. Dit werd gezien als een economisch delict.
- Locatie: De Jan van Galenstraat, waar de Directie van het Marktwezen zetelde, is nog steeds de plek van de Centrale Markthallen in Amsterdam. De goederenloods aan de Ruyterkade was een belangrijk knooppunt voor de aanvoer van goederen via het spoor en het IJ.
- Gevolgen: De term "geblokkeerd" betekent dat de vis in beslag is genomen of in ieder geval niet uitgeleverd mocht worden aan de koper totdat het onderzoek was afgerond. In die tijd leidde dergelijke economische delicten vaak tot hoge boetes of zelfs sluiting van de winkel. D. Hardeman G. Hubregtse J.H. Taficanis Gemeente Amsterdam Marktwezen