Inspectierapport (Rapport) betreffende marktcontrole. 30 september 1939. H. Vermolen (waarschijnlijk een marktmeester of controleur). Den Heer Inspecteur van het Marktwezen, Amsterdam. 1e waarschuwing — schriftelijke waarschuwing
2e " " voorwaardelijke 1 dag straffen [of schorsing]

                                                                                                    4-10-39
                                                                                                    Delsen (?)

Nº 25/170/1 M. 1939 4/10 Den Heer Inspecteur
v/h Marktwezen
Alhier.

Rapport

Bij de heden tusschen 11.30 uur en 12.30 uur
gehouden controle op de marktbezetting
bleek het navolgende.

1e w. 25/170/2 21 Wed. H. Turre-Polak v. d. Helststraat 40 III, geassisteerd door zoontje van 15 j.
1e W. 332 B. Schelvis Alb. Cuypstr. 146 II, dochtertje van 12 j.
1e W. 456 CH Ronick Alb. Cuypstr. 158 h, dochtertje van 14 j.
2e w. (25/155/2 15/5 39) 6 Mw. W Kar Lange Helststraat 36 III, twee kinderen 11 en 15 j.
1e W. 129 D. Visser Schippersgr. 12 Volendam, dochter, waarvoor toestemming is verleend, bovendien door zoontje 14 j.
2e w. (25/155/4 15/5 39) 154 M. Polak Hannemanstraat 35 II, geassisteerd door jongen van 12 jaar.
2e w. (25/148/2 25/8 39) 112 M Langas Rapenb.str. 16 III, 2 dochtertjes van 12 en 16 j.
1e W. 2010 L Groenteman Valkenb. str. 104 I, jongen van 13 jaar.
1e W. 201 A van Gelder Jodenbreestr. 19 II, jongen van 11 jaar.
1e W. 333* M Canes Afrikanerpl. 29 I, jongen van 14 jaar.
1e W. 12 161 C van Gelder Roerstr. 117 h, jongen van 13 jaar.
1e W. 13 121 C Tol, Koolhof 7 Volendam, geassisteerd door zoon, waarvoor toestemming is verleend, doch bovendien door zoontje van 12 j.

De leeftijden der kinderen zijn door mij geschat.
Opgemerkt dient, dat hoofdzakelijk de assistentie
door kinderen op Zaterdagen plaats vindt.
Verzoeke maatregelen U.E.
Amst. 30 Sept. 39
Accord (zie model) H Vermolen. c Dit document is een ambtelijk verslag van een controle op de naleving van marktreglementen in Amsterdam, specifiek gericht op de aanwezigheid van (minderjarige) kinderen die hun ouders helpen bij de marktkramen. De controleur noteert systematisch de namen van de kooplieden, hun woonadres, het standplaatsnummer en de geschatte leeftijd van de aanwezige kinderen.

Er wordt een strikt onderscheid gemaakt tussen een eerste waarschuwing ("1e w.") en een tweede ("2e w."). Bij de tweede waarschuwingen wordt verwezen naar eerdere dossiers uit mei of augustus 1939. De controleur geeft aan dat hij de leeftijden heeft moeten schatten, wat duidt op een gebrek aan officiële legitimatie ter plaatse. Zijn afsluitende opmerking suggereert dat dit "probleem" inherent is aan de drukke zaterdaghandel. Het rapport is opgesteld op 30 september 1939, een bewogen tijd waarin Nederland gemobiliseerd was vanwege het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Europa. Ondanks de oorlogsdreiging gingen de reguliere controles op de markt door.

Opvallend is de grote aanwezigheid van namen die typisch zijn voor de vooroorlogse Joodse gemeenschap in Amsterdam (zoals Polak, Schelvis, Groenteman en Van Gelder). Veel van de genoemde straten (Jodenbreestraat, Rapenburgerstraat, Valkenburgerstraat) lagen in of nabij de Joodse buurt. Dit document illustreert de economische realiteit van die tijd, waarin de hulp van kinderen noodzakelijk was om het familiebedrijf op de markt (voornamelijk de Albert Cuyp) draaiende te houden, ondanks de strenge regels van het Marktwezen. Voor kooplieden van buiten de stad (zoals de genoemde vishandelaren uit Volendam) golden eveneens strikte regels voor assistentie. B. Schelvis D. Visser H. Turre H. Vermolen M. Polak U.E. Marktwezen