Handgeschreven concept of minuut voor een officiële kennisgeving (gemarkeerd als "Modelbriefje").
Origineel
Handgeschreven concept of minuut voor een officiële kennisgeving (gemarkeerd als "Modelbriefje"). aan M. Presser, Marnixstraat 202,
Alhier.
66/11/1 [in rood]
Berichten, dat door hem naar aftrek van
de door den Burgemeester verleende kwijtschelding
voor het bezetten van een plaats in de hal
op de Centrale Markt over het kalenderjaar
1942 verschuldigd is een bedrag groot f 200.-
waarvan door hem werd betaald " 146.68
zoodat nog verschuldigd is f 53.32
welk bedrag hij dient te voldoen ten kantore
Jan v. Galenstraat 14.
Modelbriefje Het document is een concept voor een betalingsherinnering of een afrekening betreffende de huur van een standplaats in de Centrale Markthal in Amsterdam. Uit de tekst valt op te maken dat:
1. De heer M. Presser een marktkoopman was met een vaste plek in de hal van de Centrale Markt.
2. De Burgemeester een gedeeltelijke kwijtschelding heeft verleend op het verschuldigde bedrag voor het jaar 1942.
3. Na deze kwijtschelding het restbedrag 200 gulden was.
4. Er reeds een aanbetaling van 146,68 gulden was gedaan.
5. Er nog een restantvordering openstaat van 53,32 gulden, die betaald moet worden op het kantoor aan de Jan van Galenstraat 14 (het adres van de Centrale Markthallen).
Het handschrift is een vlot zakelijk cursieven uit de eerste helft van de 20e eeuw. De term "Modelbriefje" onderaan duidt erop dat dit handgeschreven klad diende als sjabloon voor de administratie om de officiële brief te typen. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (gezien de referentie naar 1942). De Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat was in die tijd het kloppende hart van de voedseldistributie in Amsterdam.
De naam Presser is een veelvoorkomende Joodse achternaam in Amsterdam. In 1941 en 1942 voerden de bezettingsautoriteiten steeds strengere anti-Joodse maatregelen in, waarbij Joodse marktkooplieden uiteindelijk volledig werden verbannen van de reguliere markten. De "kwijtschelding" door de burgemeester is in dit licht opmerkelijk; het zou kunnen wijzen op een tegemoetkoming vanwege de bemoeilijkte bedrijfsomstandigheden voor Joodse ondernemers in die overgangsfase, of een algemene administratieve regeling.
De Jan van Galenstraat 14 was het adres van het hoofdkantoor van de Markthallen, waar de administratie van de standplaatsen werd gevoerd. Het document biedt een klein, bureaucratisch inkijkje in de dagelijkse gang van zaken en de financiële verplichtingen van marktkooplieden midden in de oorlogsjaren. M. Presser