Ambtelijke brief/memorandum (doorslag van een getypt origineel). 28 september 1942. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Marktwezen/Centrale Markt). [Handgeschreven:] Bedrijfchef
[Handgeschreven:] Verzonden 28/9
G/HB.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

77/76/3 M. 1. 28 September 1942.

In bijlage dezes heb ik de eer U een afschrift te doen toekomen van een door den contrôleur J.P.N. Boon van mijn dienst opgemaakt rapport, waaruit blijkt, dat G. Verbruggen, wonende Anemonenstraat 33 huis, alhier, wien als personeel van den kooper H. Twint toegang tot de Centrale Markt is verleend, zich heeft schuldig gemaakt aan heling van 10 ledige kisten.

Verbruggen voornoemd is terzake van dit feit, ingevolge het bepaalde in artikel 35 lid 1 van het Reglement op de Centrale Markt, gestraft met ontneming van het recht van toegang tot die markt voor den tijd van 14 dagen, namelijk van 26 September tot en met 9 October 1942.

In aansluiting op dezen straf stel ik U voor, wel te willen bevorderen, dat bij Besluit van den Burgemeester, ingevolge het bepaalde in het 2e lid van artikel 35 van het Reglement op de Centrale Markt, G. Verbruggen wordt gestraft met ontneming van het recht van toegang tot de Centrale Markt voor onbepaalden tijd, zulks met ingang van 10 October a.s.

De Directeur, Het document is een zakelijke correspondentie waarin de directeur van de Centrale Markt (waarschijnlijk de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam) de wethouder adviseert over een tuchtrechtelijke maatregel.

De kern van de zaak is de diefstal/heling van "10 ledige kisten" door G. Verbruggen, een medewerker van een marktkoopman (H. Twint). De directeur heeft Verbruggen reeds een tijdelijk toegangsverbod van 14 dagen opgelegd op basis van het marktreglement. Hij acht dit vergrijp echter ernstig genoeg om een verzwaarde straf voor te stellen: een permanent (onbepaald) toegangsverbod, waarvoor een formeel besluit van de burgemeester vereist is.

Opvallend is de administratieve precisie en de hiërarchische weg die bewandeld wordt (controleur -> directeur -> wethouder -> burgemeester) voor een relatief klein vergrijp als het helen van lege kisten. Dit document stamt uit september 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. De Centrale Markt speelde een cruciale rol in de voedselvoorziening van de stad. In een tijd van toenemende schaarste en rantsoenering waren zaken als emballage (kisten) zeer schaars en waardevol.

Diefstal en heling binnen de distributieketen werden door de autoriteiten (zowel de Nederlandse ambtenarij als de bezetter) uiterst streng aangepakt om de orde en de voedselstroom te handhaven. De zware strafmaat — een levenslang verbod op werkzaamheden op de markt voor het helen van tien kisten — weerspiegelt de repressieve sfeer van die tijd en het belang dat gehecht werd aan een strikte naleving van de distributieregels. De genoemde "Wethouder voor de Levensmiddelen" was in deze periode een sleutelfiguur in het lokale bestuur onder nationaalsocialistisch toezicht. G. Verbruggen H. Twint J.P.N. Boon Marktwezen