Archiefdocument
Origineel
27 augustus 1942. R. Beurs - gehoord - 27 - 8 - 42.
Beurs verklaart dat Uykema nu nog veel
koopt. - Uykema is te eng met de venters --
Uykema is handelslui
Beurs roddelt niet veel bij mij gehoord
mede met Uykema. Hij weet n.l.
dat hij zich niet beheerschen kan. - Het document is een verslag van een getuigenverklaring of een observatie door een opsporingsambtenaar. De kern van de rapportage is de handelsactiviteit van een persoon genaamd Uykema. Er wordt gemeld dat Uykema nog steeds op grote schaal inkoopt en "te eng" (te nauwe of verdachte contacten) is met de "venters" (straathandelaren). Dit duidt op mogelijke betrokkenheid bij illegale handel of de zwarte markt.
De tweede alinea bevat een observatie over het gedrag van Beurs tijdens het verhoor of gesprek. De schrijver merkt op dat Beurs terughoudend is wanneer hij samen met Uykema gehoord wordt. De reden hiervoor zou zijn dat Uykema van zichzelf weet dat hij zich "niet beheerschen kan", wat wijst op een opvliegend karakter of de neiging om onbedoeld informatie prijs te geven bij confrontatie. De datum, 27 augustus 1942, plaatst dit document in de context van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was de schaarste aan goederen groot en werd er streng gecontroleerd op economische delicten en zwarte handel door instanties zoals de Crisis Controle Dienst (CCD). De vermelding van "venters" versterkt het vermoeden dat het hier gaat om een onderzoek naar illegale handelscircuits. De gehanteerde spelling ("beheerschen") is conform de toen geldende Nederlandse spellingvoorschriften (De Vries en Te Winkel). R. Beurs