Handgeschreven ambtelijk memorandum / adviesbrief. 10 februari 1942. [Linksboven:]
Monopolerechten
N.V. Service

[Rechtsboven:]
A'dam, 10/2 1942

[Stempel in rood:]
spoed

[Hoofdtekst:]
W. h. M.

Onder terugzending van de met Uw handbrief dd. 2 Februari jl. ^om spoedig advies^ ontvangen stukken no. 400 Z.M. 1941 heb ik de eer u te berichten, dat wanneer men de onderhavige aangelegenheid ^(voor de Gemeente)^ uitsluitend van den formeelen kant beziet, er ongetwijfeld geen aanleiding bestaat om aan den wensch van adressante tegemoet te komen.

Ik moge er hierbij ten overvloede nog op wijzen, dat adressante met haar brief van 2 October 1939 heeft voorgesteld, om in afwijking van het loopende contract, het monopolerecht terug te brengen van f. 1000.- op f 400.- per jaar en dit laatste bedrag, al naar mate de bedrijfsresultaten zijn, te verhoogen tot f. 1000.- maximaal of te verlagen tot eventueel "nihil". De Gemeente heeft dit voorstel in principe aanvaard (vide brief B. en W. dd. 21 November 1939 No. 705 L.M. 1938). echter met de nadrukkelijke bepaling, dat het te allen tijde aan de Gemeente voorbehouden blijft om het bedrag van het monopolerecht te bepalen zal naar gelang van de financiële resultaten der N.V.

Het is duidelijk, dat bij dezen gang van zaken een weg is ingeslagen, die de Gemeente dwingt, jaarlijks de balans e.a. van de N.V. service te beoordeelen en zich zoodoende steeds opnieuw in ^de resultaten van^ een particuliere onderneming te verdiepen. Het spreekt verder vanzelf, dat jaarlijks ten deze verschil van meening tussen partijen zal ontstaan. Het komt mij daarom gewenscht voor om het karakter van het betreffende contract te veranderen met dien verstande, dat het bedrag, dat de N.V. betaalt voor haar monopolie recht in de ^(vaste)^ erfpacht wordt opgenomen. Zoodra de omstandigheden gunstiger worden, kan dan over de voorwaarden voor een nieuw contract worden onderhandeld. Ik verzoek U beleefd Uw machtiging te verleenen om

[Marge links:]
F, nadat terzake het advies is ingewonnen van Uw ambtgenoot voor de Financiën,

† het loopende contract, dat op [open ruimte] expireert, wordt ontbonden en dat een nieuw jaarcontract wordt afgesloten, waarbij * Kern van de zaak: De N.V. Service heeft gevraagd om verlaging van de jaarlijkse vergoeding voor hun monopolierechten vanwege tegenvallende resultaten. De gemeente had eerder ingestemd met een flexibele regeling (tussen 0 en 1000 gulden), maar de auteur van dit stuk ziet hier grote nadelen in.
* Probleemstelling: De huidige regeling dwingt de gemeente om elk jaar de boeken van een privaat bedrijf te controleren. De auteur voorziet dat dit jaarlijks tot discussies en meningsverschillen over de cijfers zal leiden.
* Voorgestelde oplossing: De auteur stelt voor om de betaling voor de monopolierechten te integreren in een vaste erfpachtcanon. Dit versimpelt de administratie en voorkomt jaarlijkse discussies. Zodra de economische situatie verbetert, kan er weer over een nieuw, regulier contract worden onderhandeld.
* Procedureel: In de marge wordt geadviseerd eerst de afdeling Financiën te consulteren en het huidige contract te ontbinden ten gunste van een nieuw jaarcontract. Dit document stamt uit februari 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De economische omstandigheden waren in die tijd onzeker en vaak precair voor bedrijven, wat de vraag van N.V. Service om verlaging of flexibilisering van hun afdrachten verklaart. De ambtelijke reactie getuigt van een pragmatische aanpak om de werklast voor de gemeente Amsterdam te beperken ("niet jaarlijks in de boeken duiken") terwijl de inkomsten via de erfpacht worden veiliggesteld. De term "monopolierechten" suggereert dat dit bedrijf een exclusieve vergunning had voor bepaalde diensten (bijvoorbeeld reclame, vervoer of een specifieke nutsvoorziening) binnen de stadsgrenzen. M. Gemeente Amsterdam