Archiefdocument
Origineel
12 maart 1942. Vermoedelijk de directie van het Marktwezen, Amsterdam. J/HG.
100/3/11 M.
n 2
Verzonden [handgeschreven]
[Onleesbare paraaf/handtekening]
12 Maart 1942.
het Hoofd van het
Stooktechnisch-Bureau,
Oudezijds Achterburgwal 213,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 3.
Onder dankzegging heb ik de eer U in bijlage dezes de beide rapporten omtrent de stookinstallaties op de Centrale Markt te retourneeren.
De noodige opdrachten zullen in overleg met Uw bureau worden verstrekt, teneinde te komen tot de door U in Uw begeleidend schrijven A 11/23 S.t.B. d.d. 27 Februari 1942 voorgestelde veranderingen.
Ook zal binnenkort worden overgegaan tot het aanvragen van een stoker-handlanger om zoo mogelijk tot een nog zuiniger stookmethode te geraken dan thans bij den technischen dienst Marktwezen gebruikelijk is.
Met de opmerkingen omtrent de moeilijkheden, welke bij beide installaties ondervonden worden door de wisselende en slechte kwaliteit van de kolen kan ik mij geheel vereenigen. Ik hoop dan ook in de toekomst, dank zij Uw medewerking, de voor de betreffende ketels meest geschikte brandstof te zullen verkrijgen.
Verder veroorloof ik mij omtrent de rapporten het volgende op te merken.
De inbouwfout van de pyrometers is niet van zoo groote invloed als het rapport doet veronderstellen, omdat bij een zóó lagen stand van de rookschuif, als waarbij de genoemde temperatuursverschillen werden gemeten, reeds lang van werkelijk stoken geen sprake meer is. Theoretisch is de opstelling voor de schuif echter beter.
Aangezien in de eerste plaats moet worden gezorgd voor den juisten druk op de ketels (waarover in het rapport in het geheel niet gesproken wordt) is het vrijwel niet doenlijk de stokers alleen op CO2 en trekmeters te laten werken. De stookmethode wordt dan ook niet door de stokers maar door de technische opzichters bepaald onder wier dagelijksch toezicht zij staan, en die volkomen met de stooktechniek bekend zijn. Zie omtrent de behaalde resultaten, ondanks de soort brandstof, de cijfers welke maandelijks aan de afdeeling Werktuigen P.W. worden overgelegd. Dit document is een ambtelijke reactie op een technisch advies van het Stooktechnisch-Bureau. De kernpunten zijn:
- Instemming met modernisering: De afzender gaat akkoord met voorgestelde wijzigingen aan de stookinstallaties van de Centrale Markt om de efficiëntie te verhogen.
- Personele uitbreiding: Er wordt een 'stoker-handlanger' gezocht om de processen te optimaliseren.
- Brandstofproblematiek: Er wordt expliciet melding gemaakt van de "wisselende en slechte kwaliteit van de kolen". Dit is een direct gevolg van de schaarste en distributieproblemen tijdens de bezettingsjaren.
- Technische nuancering: De afzender relativeert een geconstateerde fout in de plaatsing van de pyrometers (thermometers voor hoge temperaturen). Hij stelt dat de prioriteit ligt bij het handhaven van de stoomdruk, wat menselijk toezicht van opzichters noodzakelijk maakt boven het blind varen op meetinstrumenten (CO2- en trekmeters). De brief dateert uit maart 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was brandstof (voornamelijk steenkool) strikt gerantsoeneerd en vaak van inferieure kwaliteit (bijvoorbeeld veel gruis of een laag energetische waarde).
De Centrale Markthallen in Amsterdam waren essentieel voor de voedselvoorziening van de stad. De stookinstallaties daar dienden niet alleen voor verwarming, maar vaak ook voor het opwekken van stoom voor diverse technische processen of energievoorziening. Het Stooktechnisch-Bureau adviseerde Amsterdamse gemeentelijke diensten over brandstofbesparing, een noodzaak gezien de oorlogsomstandigheden. De verwijzing naar "Werktuigen P.W." duidt op de afdeling van Publieke Werken, die toezicht hield op de technische infrastructuur van de gemeente.