Dienstbrief (officieel correspondentiepapier van de Gemeente Amsterdam). 9 april 1942. Ir. E. de Kruijff, Hoofd van het Gemeentelijk Materialenbureau. Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. [Stempel linksboven: Wapen van Amsterdam]

No. 100/7/5 M. 1942 10/4 [Paars stempel met handgeschreven toevoeging]

Telefoon 43321, 43130
Toestellen 568, 569, 576

Verzoeke bij beantwoording datum en nummer van dezen brief te vermelden

No. 13ª/28 G.M.B.
Amsterdam, 9 April 1942.

Bijlagen: --

Gemeentelijk Materialenbureau
Oudezijds Achterburgwal 213 Amsterdam (Centrum)

Aan: den Heer Directeur van
het Marktwezen,
Jan van Galenstraat 14,
A m s t e r d a m. West.

[Handgeschreven aantekening in de marge: m.th. [onleesbaar] 7]

Hierdoor verzoek ik U de bij Uw Dienst of Bedrijf aanwezige geblokkeerde hoeveelheid zachte zeep zoo spoedig mogelijk over te dragen aan de afdeeling Gemeentemagazijn van den Centralen Dienst voor de Levensmiddelenvoorziening.

Het Hoofd van het
Gemeentelijk Materialenbureau,

[Handtekening: L. de Kruijff]

Ir. E. de Kruijff.

[Linksonder in kleine letterdruk:]
Stadsdrukkerij Amsterdam
16055-8-41-1500 Dit document is een ambtelijk schrijven waarin wordt verzocht om de overdracht van schaarse goederen binnen de gemeentelijke diensten van Amsterdam. De kern van de brief is de vordering van een "geblokkeerde hoeveelheid zachte zeep".

Opvallende kenmerken:
* Logistieke centralisatie: De voorraad moet worden overgedragen aan het Gemeentemagazijn van de "Centralen Dienst voor de Levensmiddelenvoorziening". Dit wijst op een strakke centrale regie over distributiegoederen.
* Terminologie: Het woord "geblokkeerde" geeft aan dat de zeep reeds onder een distributieverbod of reservering viel en niet vrij verhandeld of gebruikt mocht worden door de dienst Marktwezen zelf.
* Locatie: De ontvanger is gevestigd aan de Jan van Galenstraat 14, het adres van de Centrale Markthallen in Amsterdam. De datum van de brief, 9 april 1942, plaatst dit document midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er sprake van toenemende schaarste aan vrijwel alle grondstoffen en consumptiegoederen.

Zeep was een van de producten die al vroeg in de oorlog (vanaf 1940) op de bon ging en waarvan de kwaliteit (de beruchte 'O-zeep' of kleizeep) sterk achteruitging door het gebrek aan vetten. Zachte zeep was essentieel voor de hygiëne en schoonmaak in openbare instellingen.

De "Centralen Dienst voor de Levensmiddelenvoorziening" speelde een cruciale rol in het draaiende houden van de stad onder het regime van de distributie. Het feit dat de ene gemeentelijke dienst (Materialenbureau) de voorraad van de andere (Marktwezen) opeist, illustreert de precaire situatie waarbij elke kg vet of zeep nauwkeurig werd geadministreerd en herverdeeld voor algemeen nut. De ondertekenaar, Ir. E. de Kruijff, was als hoofd van het Materialenbureau verantwoordelijk voor het beheer van technische materialen en grondstoffen voor de gemeente.