Officiële brief (doorslag/kopie). 22 mei 1942. Gemeentelijk Bureau voor Sociale Zaken, Afdeeling Werkverruiming, Amsterdam. Aan het Marktwezen Amsterdam, Jan van Galenstraat 14 (West). [Stempel linksboven: wapen van Amsterdam met letters AF]

No 101/4/3 M. 1942 [stempel] 23/5 [handgeschreven]

Nr: 5195A-J 2458 WvSZ (J)
Lett. ............................................................
Bijlagen 1
Amsterdam, 22 Mei 1942.

Verzoeke bij Uw antwoord datum en nummer van dezen brief te vermelden

Gemeentelijk Bureau voor Sociale Zaken
Afdeeling Werkverruiming
Galerij 15-26 (Centrum) Tel. 32315—32510—[doorgehaald] 35500

Aan het Marktwezen Amsterdam,
Jan van Galenstraat 14 (West),
A M S T E R D A M.

Met verwijzing naar Uw schrijven d.d. 27 April 1942, No. 101/4/2 M, en onder terugzending van het schrijven van het Rijksbureau voor oude metalen en afvalstoffen van 22 April 1942 No. 25522, deel ik U mede dat S. WALVIS, Krugerstraat 38 I, inderdaad op 11 April 1942 uit het Rijkswerkkamp "Sellingerbeetse" is ontslagen.

Zooals U mij heden telefonisch mededeelde zal thans door U beslist worden of Walvis weder in het bezit gesteld kan worden van een ventvergunning.

De Directeur voor
Sociale Zaken,
[Handtekening]
coll. [initialen]

Model 12 (W.V.)
STADSDRUKKERIJ AMSTERDAM * Inhoud: De brief bevestigt dat S. Walvis, woonachtig aan de Krugerstraat in Amsterdam, is ontslagen uit het werkkamp Sellingerbeetse. Naar aanleiding van dit ontslag moet het Marktwezen beslissen of deze man zijn ventvergunning (vergunning om op straat handel te drijven) terugkrijgt.
* Bureaucratie: De brief toont de nauwe samenwerking tussen verschillende gemeentelijke en landelijke instanties (Sociale Zaken, Marktwezen, Rijksbureau voor oude metalen) tijdens de bezettingsjaren.
* S. Walvis: De vermelding van de Krugerstraat (gelegen in de Transvaalbuurt, een Joodse wijk) en de toevoeging "(J)" achter het referentienummer duiden erop dat de betrokkene Joods was. De ventvergunning was voor veel Joodse Amsterdammers de enige bron van inkomsten nadat zij uit andere beroepen waren geweerd.
* Lidwoord/Taal: Het gebruik van de naam zonder voornaam (enkel S. Walvis) en de zakelijke toon zijn typerend voor de ambtelijke correspondentie van die tijd. Dit document stamt uit mei 1942, een cruciale periode in de Jodenvervolging in Nederland.
* Rijkswerkkampen: Sinds begin 1942 werden werkloze Joodse mannen via de "Werkverruiming" naar werkkampen in Noord- en Oost-Nederland gestuurd (zoals Sellingerbeetse). Hoewel dit gepresenteerd werd als werkverschaffing, was het in feite een voorstadium van de deportaties. De kampen stonden onder toezicht van de Rijksdienst voor de Werkverruiming.
* Systematiek: De brief laat zien hoe de bewegingsvrijheid en het levensonderhoud van Joodse burgers volledig afhankelijk waren geworden van ambtelijke besluitvorming. In de zomer van 1942, slechts enkele maanden na deze brief, begonnen de grootschalige deportaties vanuit Amsterdam naar kamp Westerbork en verder naar de vernietigingskampen. Veel mannen die 'ontslagen' werden uit werkkampen of daar nog verbleven, werden kort daarna alsnog gedeporteerd.