Medische verklaring / briefkaart-formaat briefpapier. 19 augustus 1942 (handgeschreven: 19 VIII/42). Dr. A. Vedder, Huisarts-Bacterioloog, Weesperzijde 38, Amsterdam. [Gedrukt briefhoofd]
Dr. A. VEDDER
Huisarts-Bacterioloog
WEESPERZIJDE 38
Spreekuur:
Ziekenfondsleden 8.30—9.30
Particulieren 1—2, 7—8
Voor Bacteriologie, Immunologie,
Vaccinotherapie Wo. en Za. 5—6

[Handgeschreven tekst, rechtsboven]
Amsterdam, 19 VIII/42
Telefoon 52151

[Gedrukte marge links - afkortingen ziekenfondsen]
A.Z.A.
A.O.Z.
A.Z.
B.Z.
E.M.M.
N.A.Z.
NED.
R.Z.
VICT.
Z.Z.

[Handgeschreven hoofdtekst]
Rs [Recipe]
De heer D. Coppenhagen
is al vele mnd [maanden] behandeld
na een pneumonia (5 j oud)
infect nephritis

[Grote paraaf, mogelijk 'B' of 'V' van Vedder]

pl. 19 I Graaf Janstraat

[Links onderaan]
7-9-42 [Paraaf]

[Rechts onderaan]
m.i. Insp. [mijns inziens Inspectie] * Linguïstiek & Terminologie: De tekst bevat standaard medische afkortingen en termen uit die tijd. "Pneumonia" (longontsteking) en "infect. nephritis" (infectieuze nierontsteking) worden opgevoerd als de redenen voor de langdurige behandeling ("al vele mnd behandeld"). De toevoeging "(5 j oud)" kan wijzen op een chronisch aspect sinds de leeftijd van 5 jaar of een eerdere infectie die 5 jaar geleden plaatsvond, wat de huidige conditie verzwakt.
* Handschrift: Het handschrift is een vlot medisch cursief. De 'Rs' linksboven is het traditionele symbool voor Recipe (neem/schrijf voor), hoewel het hier meer als inleiding voor een medisch rapport dient. De grote paraaf in het midden is kenmerkend voor een formele autorisatie door de arts.
* Formulier: De lijst in de linkermarge bevat afkortingen van Amsterdamse ziekenfondsen (zoals A.Z.A. voor Algemeen Ziekenfonds Amsterdam en E.M.M. voor Eendracht Maakt Macht). Dit type briefpapier werd multifunctioneel gebruikt voor recepten, verwijzingen en verklaringen. * Historische context: Het document is geschreven op 19 augustus 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze zomermaand waren de deportaties van Joden vanuit Amsterdam naar kamp Westerbork en verder naar het oosten in volle gang.
* De patiënt: David Coppenhagen (geboren 17 juli 1898) woonde inderdaad op het adres Graaf Janstraat 19-I. In die periode trachtten veel Joodse Amsterdammers via medische verklaringen een 'Sperre' (vrijstelling of uitstel van deportatie) te verkrijgen. Het feit dat de arts noteert "is al vele mnd behandeld" onderstreept de ernst en de chronische aard, bedoeld om de patiënt als 'niet transportwaardig' aan te merken. Uit archieven blijkt dat David Coppenhagen uiteindelijk gedeporteerd is; hij overleed op 23 april 1943 in Auschwitz.
* De arts: Dr. Arie Vedder (1888-1965) was een bekende Amsterdamse arts en bacterioloog. Zijn praktijk aan de Weesperzijde lag aan de rand van de Joodse buurt. Het is bekend dat artsen zoals Vedder vaak risico's namen door medische verklaringen te verstrekken om hun Joodse patiënten te beschermen tegen de maatregelen van de bezetter.
* Aantekeningen: De datum "7-9-42" onderaan suggereert een latere controle of herbevestiging van de verklaring. De afkorting "m.i. Insp." duidt waarschijnlijk op een advies voor de keuringsarts van de Joodse Raad of de bezettingsautoriteiten ("mijns inziens inspectie noodzakelijk"). A. Vedder D. Coppenhagen I. In