Uittreksel uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam (Besluit). 5 november 1943. No. 1/55/1 [stempel: 1943] 17/4
No. 55/33 A.V.(ARB.)

[handgeschreven:] 943 LM 1943

Instelling Bureau Krankenkasse [handgeschreven aantekening in rood potlood en tekst: Markt...(?)]

E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten
van den Burgemeester van Amsterdam.
Vrijdag, 5 November 1943.

Op voorstel van den Wethouder voor de Arbeidszaken wordt het volgende besluit genomen:
De Burgemeester van Amsterdam;
Gezien het schrijven van den Wethouder voor de Arbeidszaken van 3 November 1943, Afd. Arb., No. 55/33 A.V.;
Gelet op de bepalingen van de Achtste Verordening van den Rijkscommissaris voor het bezette Nederlandsche gebied betreffende bijzondere maatregelen op administratiefrechtelijk gebied (Verordening 152/1941);

B e s l u i t :

1. in te stellen een Bureau Krankenkasse voor het verleenen van bijstand aan verzekerden bij Krankenkassen;
2. het onder 1 genoemde Bureau onder te brengen bij de afdeeling Arbeidszaken ter Gemeentesecretarie.

Afschrift van dit besluit zal worden gegeven aan de afdeelingen Arbeidszaken (10 stuks) en Openbare Gezondheid en Ziekenhuiswezen (5 stuks), en voorts aan alle overige afdeelingen der Gemeentesecretarie, alsmede aan het Pensioenbureau, den Gemeenteontvanger en Commissarissen Raadhuis.

Voor eensluidend extract,
de Gemeentesecretaris,

C.S.Stadhuis [stempel: (get) H. van Buuren]
A’dam 11-’43 No. 55 [handgeschreven paraaf: ls.] Dit document is een officieel besluit van de burgemeester van Amsterdam, gedateerd tijdens de Duitse bezetting in 1943. Het besluit behelst de oprichting van een nieuw gemeentelijk bureau: het Bureau Krankenkasse. Dit bureau wordt ondergebracht bij de afdeling Arbeidszaken van de Gemeentesecretarie.

De hoofdtaken van dit nieuwe bureau waren het verlenen van bijstand aan personen die verzekerd waren bij Duitse ziekenfondsen (Krankenkassen). Het besluit is juridisch gebaseerd op een verordening van de Rijkscommissaris voor het bezette Nederland (Seyss-Inquart), wat de directe invloed van de bezetter op de gemeentelijke administratie benadrukt. In 1943 was Nederland volledig bezet door nazi-Duitsland. De burgemeester van Amsterdam in die tijd, E.J. Voûte, was een collaborateur die loyaal was aan de bezetter. Tijdens de bezetting werd het Nederlandse zorg- en verzekeringsstelsel ingrijpend veranderd naar Duits model.

De oprichting van het "Bureau Krankenkasse" houdt direct verband met de Arbeitseinsatz. Honderdduizenden Nederlandse mannen werden gedwongen om in Duitsland te werken of werkten voor Duitse instanties in Nederland. Voor deze groep was het noodzakelijk dat de administratie rondom hun Duitse ziektekostenverzekering (de Krankenkasse) goed geregeld was. De gemeente Amsterdam institutionaliseerde hiermee de administratieve ondersteuning van een door de nazi's opgelegd systeem. Het feit dat dit onder "Arbeidszaken" viel, onderstreept de koppeling tussen werkgelegenheid (vaak gedwongen) en de Duitse sociale zekerheid. E.J. Vo H. van Buuren Gemeente Amsterdam Stadhuis