Archief 745
Inventaris 745-400
Pagina 71
Dossier 3
Jaar 1943
Stadsarchief

Dienstbrief / Ambtelijke mededeling (doorslag).

7 januari 1944. Van: Een niet nader genoemde Directeur van een gemeentelijke dienst (mogelijk te Amsterdam, gezien de referentie naar 'Raadhuis, Alhier'). Aan: De Heer Directeur der Afdeeling Arbeidszaken, Raadhuis, Alhier.

Origineel

Dienstbrief / Ambtelijke mededeling (doorslag). 7 januari 1944. Een niet nader genoemde Directeur van een gemeentelijke dienst (mogelijk te Amsterdam, gezien de referentie naar 'Raadhuis, Alhier'). De Heer Directeur der Afdeeling Arbeidszaken, Raadhuis, Alhier. 8a/83/2'43 M.                     7 Januari 1944.     SV.

      uitkeeringen
aan ontslagen 57              Den Heer Directeur der
jarige werklieden en          Afdeeling Arbeidszaken,
60 jarige ambtenaren
en aan ontslagen              Raadhuis,
personeel, dat gehuwd
is met een Joodsche(n)        A l h i e r.
echtgenoot(e).               ===========

                              Naar aanleiding van Uw circulaire
                        d.d. 10 December 1943 no.1881 Arb.1943, be-
                        richt ik U, dat door mijn dienst in het
                        jaar 1943 geen uitkeeringen zijn gedaan als
                        in die circulaire bedoeld.

                                      De Directeur,

--- Dit document is een zogenaamde 'nihil-mededeling'. De afzender rapporteert aan de Afdeling Arbeidszaken dat er in het voorgaande jaar (1943) geen uitkeringen zijn verstrekt aan specifieke categorieën ontslagen personeel.

De brief noemt twee groepen die op basis van eerdere circulaires waren ontslagen of vervroegd uit de dienst waren verwijderd:
1. Oudere werknemers: Werklieden van 57 jaar en ambtenaren van 60 jaar. Dit duidt op een beleid om oudere personeelsleden sneller uit het arbeidsproces te verwijderen, mogelijk om plaats te maken voor jongeren of in het kader van bezuinigingen/herstructureringen tijdens de bezetting.
2. Personeel met een Joodse echtgenoot: Dit is de meest wrange categorie. Het document bevestigt de uitvoering van anti-Joodse maatregelen waarbij niet alleen Joodse ambtenaren zelf (al in 1940), maar later ook niet-Joodse ambtenaren die getrouwd waren met een Joodse partner, uit de overheidsdienst werden verwijderd.

--- Het document dateert van januari 1944, de late fase van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was het bureaucratische apparaat volledig gelijkgeschakeld met de wensen van de bezetter.

Het ontslag van personeel met een 'Joodsche echtgenoot' vloeide voort uit de uitbreiding van de Ariërverklaring en de steeds strengere rassenwetten. De bezetter wilde de gehele overheid en samenleving 'Judenrein' maken, waarbij ook zogenaamde 'gemengd gehuwden' onder vuur kwamen te liggen.

De vermelding van de "Afdeeling Arbeidszaken" en het "Raadhuis" suggereert dat dit een correspondentie is binnen een gemeentelijk apparaat, zeer waarschijnlijk dat van Amsterdam. Dergelijke administratieve vastleggingen tonen hoe de uitsluiting en vervolging van specifieke groepen diep doordrong in de dagelijkse, banale gemeentelijke bureaucratie.

Samenvatting

Dit document is een zogenaamde 'nihil-mededeling'. De afzender rapporteert aan de Afdeling Arbeidszaken dat er in het voorgaande jaar (1943) geen uitkeringen zijn verstrekt aan specifieke categorieën ontslagen personeel.

De brief noemt twee groepen die op basis van eerdere circulaires waren ontslagen of vervroegd uit de dienst waren verwijderd:
1. Oudere werknemers: Werklieden van 57 jaar en ambtenaren van 60 jaar. Dit duidt op een beleid om oudere personeelsleden sneller uit het arbeidsproces te verwijderen, mogelijk om plaats te maken voor jongeren of in het kader van bezuinigingen/herstructureringen tijdens de bezetting.
2. Personeel met een Joodse echtgenoot: Dit is de meest wrange categorie. Het document bevestigt de uitvoering van anti-Joodse maatregelen waarbij niet alleen Joodse ambtenaren zelf (al in 1940), maar later ook niet-Joodse ambtenaren die getrouwd waren met een Joodse partner, uit de overheidsdienst werden verwijderd.


Historische Context

Het document dateert van januari 1944, de late fase van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was het bureaucratische apparaat volledig gelijkgeschakeld met de wensen van de bezetter.

Het ontslag van personeel met een 'Joodsche echtgenoot' vloeide voort uit de uitbreiding van de Ariërverklaring en de steeds strengere rassenwetten. De bezetter wilde de gehele overheid en samenleving 'Judenrein' maken, waarbij ook zogenaamde 'gemengd gehuwden' onder vuur kwamen te liggen.

De vermelding van de "Afdeeling Arbeidszaken" en het "Raadhuis" suggereert dat dit een correspondentie is binnen een gemeentelijk apparaat, zeer waarschijnlijk dat van Amsterdam. Dergelijke administratieve vastleggingen tonen hoe de uitsluiting en vervolging van specifieke groepen diep doordrong in de dagelijkse, banale gemeentelijke bureaucratie.

Kooplieden in dit dossier 100

M. Aronson Uilenburg E2/234 C.M.
L. Barmhartigheid Uilenburg 1/206 gedetineerd. niet bij S.Z.
J. Beekman Uilenburg 1/242 onbekend. "
M. Bergman Uilenburg 2/80
J. Premsela Uilenburg 2/104 beweert dat verg. bij m.w. is. "
G. Blog Uilenburg 2/200 "
L. de Maghtige Uilenburg 26/238 S.Z.
B. Boeken Uilenburg 3/18 C.M.
H. Boeken Uilenburg 3/19
A. Canes Uilenburg 5/15 C.M.
D. Cohen Uilenburg 5/61 C.M.
S. Cohen Uilenburg E2/127 C.M.
J. Crost Uilenburg 5/126 C.M.
W. Dagloonder Uilenburg 1/280 S.Z. C.M.
W. Dreese Uilenburg 20/271 B.S. "
A. Duits Uilenburg 6/107
geboren 29-10-1907 te Wijk aan Zee). Waterlooplein Rapenb. str: 46 III
geboren 29-10-1907 te Wijk aan Zee). Nieuwmarkt Nw Batavierstr. 13 I
geboren 29-10-1907 te Wijk aan Zee). Waterlooplein Hofmeijerstr: 9 hs
geboren 29-10-1907 te Wijk aan Zee). Waterlooplein Ruijschstraat 65 III
geboren 29-10-1907 te Wijk aan Zee). Waterlooplein Camperstr. 42 II
geboren 29-10-1907 te Wijk aan Zee). Waterlooplein Blasiusstr. 117 hs
geboren 29-10-1907 te Wijk aan Zee). Waterlooplein Vrolikstraat 130 III
geboren 29-10-1907 te Wijk aan Zee). Waterlooplein Dan: Theronstr: 26 hs
geboren 29-10-1907 te Wijk aan Zee). Waterlooplein Retiefstraat 66 II
geboren 29-10-1907 te Wijk aan Zee). Waterlooplein Tilanusstr: 83 III
geboren 29-10-1907 te Wijk aan Zee). Waterlooplein Ferd: Bolstr: 48.
geboren 29-10-1907 te Wijk aan Zee). Waterlooplein Retiefstraat 99 II
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 3