Dienstbrief / Zakelijke correspondentie 23 februari 1943 Staatsbedrijf der Posterijen, Telegrafie en Telefonie (PTT), Plaatselijke Telefoondienst te Amsterdam Directeur van het Marktwezen, Centrale Markthallen, Amsterdam STAATSBEDRIJF DER POSTERIJEN, TELEGRAFIE EN TELEFONIE
PLAATSELIJKE TELEFOONDIENST TE AMSTERDAM

Amsterdam, 23 Februari 1943.

3 bijl.

No 2519/9'43

[Stempel: No. 10/12/1 M. 1943 25/2]

Aan den Heer Directeur van het Marktwezen,
Centrale Markthallen, Jan van Galenstraat 14,
A m s t e r d a m W.

De met U gecontracteerde prijzen voor het in gebruik geven van een bijzondere telefooninstallatie houden o.m. in, dat voor elk neventoestel met druktoets een toeslag boven en behalve het normale tarief voor dien toets verschuldigd is.
Voorts is in het contract voor elk zg B-toestel (d.i. een toestel uitsluitend voor intern verkeer) een speciale vergoeding in afwijking van het normale tarief voor tweede en volgende toestellen vastgesteld. De bedoeling hiervan was destijds voor dit toesteltype een lageren prijs dan het normale tarief te kunnen berekenen. Door de invoering van de PTT-tarieven heeft deze regeling haar bestaansgrond verloren.
Na de naasting van de Gemeentetelefoon is gestreefd naar een uniforme landelijke regeling, ook voor de huistelefoon-aangelegenheden. In het kader van deze regeling is het de bedoeling ingaande 1 Januari 1943 den toeslag voor drukknoppen niet meer in rekening te brengen en voor eventueele B-toestellen slechts het normale tarief toe te passen.
Ik doe U derhalve hierbij een aanvullingsovereenkomst (in duplo) toekomen met verzoek deze onderteekend (op de met een x aangeduide plaats) terug te zenden. Na onderteekening dezerzijds zal U een der exemplaren weder worden toegezonden.
Om U duidelijk te maken welke gevolgen voor U aan de invoering van bovenbedoelde tariefswijziging zijn verbonden sluit ik hierbij een pro forma rekening volgens de voorgestelde regeling in. Deze rekening is slechts als contrôle-nota bedoeld. Bij het opmaken van de nota's voor Januari en Februari 1943 is reeds met deze tariefswijziging rekening gehouden.

De Directeur,
[Handtekening] * Taalgebruik: Het document is geschreven in de formele ambtelijke stijl van de jaren '40, inclusief de toen geldende spelling (bijv. "onderteekening", "den toeslag", "eventueele").
* Inhoud: De brief informeert de klant over een tariefwijziging als gevolg van de centralisatie van de telefoondiensten. Specifieke toeslagen voor extra functies (drukknoppen) en interne toestellen (B-toestellen) komen te vervallen of worden gelijkgetrokken met de landelijke PTT-normen.
* Administratief proces: Er wordt gewerkt met "aanvullingsovereenkomsten in duplo" en een "pro forma rekening" (ook wel contrôle-nota genoemd) om de financiële impact van de wijziging inzichtelijk te maken.
* Techniek: Het document geeft inzicht in de kantoortechnologie van die tijd: "neventoestellen", "druktoetsen" en specifieke "B-toestellen" voor enkel intern verkeer. Dit document stamt uit een transitieperiode van de Nederlandse telefonie. Voorheen hadden grote steden zoals Amsterdam, Rotterdam en Den Haag hun eigen gemeentelijke telefoondiensten. In Amsterdam werd de Gemeentetelefoon in 1940 door het Rijk overgenomen ("genaast") en ingelijfd bij het Staatsbedrijf der PTT.

Hoewel de datum (februari 1943) midden in de Tweede Wereldoorlog valt, toont de brief de voortgang van de administratieve en tarieftechnische eenwording van het Nederlandse telefoonnet. De bezetter streefde naar een verregaande centralisatie van nutsbedrijven, maar de eenwording van de telefonie was een proces dat feitelijk al voor de oorlog was ingezet. De brief is gericht aan de Centrale Markthallen, een cruciaal onderdeel van de Amsterdamse voedselvoorziening, gevestigd aan de Jan van Galenstraat. W. Marktwezen