Getypte brief (waarschijnlijk een stencil/circulaire). 11 oktober 1943. Departement van Binnenlandsche Zaken (gevestigd in Apeldoorn ten tijde van de oorlog). Heeren Burgemeesters. No. 848 L.M. 1943

Departement van Binnenlandsche Zaken

No. 16860 Afd. B.B. (Bur. Bel.)
Betreffende: Verstrekken van gegevens door
Gemeenten ten behoeve van de
aanslagregeling inkomsten-, onder-
nemings-, vennootschaps- en om-
zetbelasting.

Apeldoorn, 11 October 1943.

Mijn ambtgenoot van Financiën heeft den wensch te kennen gege-
ven, dat de Gemeenten de gegevens, waarover zij beschikken, en wel-
ke van groot belang zijn voor de aanslagregeling der inkomsten-,
ondernemings-, vennootschaps- en omzetbelasting, ter beschikking
van de Rijksbelastingadministratie stellen.
Bepaaldelijk is hier gedacht aan de betalingen voor de afbraak
van huizen in de kuststrook, alsmede aan betalingen wegens aanne-
mingen van groote werken in verband met de kustverdediging.
Aangezien de Gemeenten mede belang hebben bij een juiste uit-
voering van de belastingwetten, moge ik U verzoeken, in voorkomende

C.S. Stadhuis.
A’dam, 10-’43. No. 620

Aan
Heeren Burgemeesters * Inhoud: De brief is een officieel verzoek van het Departement van Binnenlandsche Zaken aan alle Nederlandse burgemeesters. Het doel is om financiële gegevens van gemeenten door te spelen aan de Rijksbelastingadministratie.
* Doelgroep: Het richt zich op bedrijven en personen die geld hebben verdiend aan specifieke projecten in de kuststreek. De overheid wil deze inkomsten belasten (inkomsten-, ondernemings-, vennootschaps- en omzetbelasting).
* Toon: De brief hanteert een formele, dwingende ambtelijke toon, waarbij wordt benadrukt dat gemeenten een eigen belang hebben bij de juiste uitvoering van belastingwetten (mogelijk vanwege de verdeling van belastingopbrengsten).
* Status: De tekst onderaan (A'dam) suggereert dat dit exemplaar is ontvangen en geregistreerd door de gemeente Amsterdam. Dit document is geproduceerd tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De historische context is zeer specifiek:

1. De Atlantikwall: De verwijzing naar de "afbraak van huizen in de kuststrook" en "groote werken in verband met de kustverdediging" duidt direct op de aanleg van de Atlantikwall door de Duitsers. Vanaf 1942 werden langs de gehele Nederlandse kust duizenden woningen gesloopt om een vrij schootsveld te creëren en bunkers te bouwen.
2. Economische controle: Veel Nederlandse aannemers en arbeiders werden (al dan niet gedwongen) ingezet bij deze werkzaamheden. De bezettende macht en de gelijkgeschakelde Nederlandse administratie wilden nauwlettend in de gaten houden hoeveel geld er in deze sector omging om de belastinginning te maximaliseren.
3. Evacuatie departementen: Dat de brief uit Apeldoorn komt, is typerend voor 1943. Vanwege de dreiging van een geallieerde invasie aan de kust en de bombardementen op Den Haag, werden veel departementen in die periode verplaatst naar het oosten van het land.
4. Bureaucratie onder bezetting: Het document toont aan dat de civiele administratie en de belastingdienst onder de bezetting 'gewoon' bleven functioneren en zelfs actief werden ingezet om de financiële stromen rondom Duitse militaire projecten te controleren.