-2-

De bestaande heffing van marktgelden is gebaseerd op de Verordening op de Heffing, artikelen 16 en 17. Artikel 16 houdt de regeling in voor de niet electrisch verlichte markten; artikel 17 voor de electrisch verlichte. Hierbij valt op te merken, dat in artikel 16 een tarief per strekkenden meter is opgenomen, terwijl in artikel 17 een tarief per plaats is vastgesteld. Voor de dagmarkten heeft deze verschillende tariefbepaling geen practische beteekenis, aangezien de afmeting van de plaatsen op die markten, krachtens het bepaalde in artikel 4 van het Reglement op de Markten, zoowel voor de electrisch- als de niet-electrisch verlichte markten 3 strekkende meters bedraagt.

De regeling van deze materie in twee artikelen houdt verband met artikel 28 der Verordening, hetwelk betrekking heeft op de standplaatsen buiten de markten. Deze standplaatsen worden per strekkenden meter uitgegeven en de grondslag voor deze heffing is eveneens opgenomen in artikel 16 der Verordening. Wij stellen thans voor om in artikel 16 voor de onverlichte markten een tarief per plaats op te nemen en daarnaast voor de standplaatsen een tarief per strekkenden meter.

Op het standplaatstariet komen wij hieronder nader terug.

Het kalendermaandtarief op de Markten.

Een kalendermaandtarief in plaats van het bestaande kalenderweektarief brengt mede, dat de marktambtenaren niet meer wekelijks het marktgeld bij iederen vasteplaatshouder behoeven op te halen, doch dat dit eens per maand kan geschieden. Bij de bestaande regeling zijn de marktambtenaren de geheele week doende met de inning, omdat de kooplieden niet verplicht zijn alle dagen der week op de markt te zijn, waardoor iederen dag door de marktambtenaren moet worden nagegaan, welke kooplieden nog niet hebben betaald. Deze ambtenaren worden daardoor teveel aan hun eigenlijken taak, namelijk het houden van toezicht, contrôle en dergelijke onttrokken. Bovendien moet bij de wekelijksche inning van het standplaatsgeld der vasteplaatshouders voor het Hoofdkantoor eens per week een contrôlestaat van de inningen worden opgemaakt, hetgeen eveneens veel tijd van den ambtenaar vergt.

Om te voorkomen, dat bij een maandelijksche inning van het marktgeld de marktambtenaren daarmee de geheele maand in beslag worden genomen, is hieronder een regeling aangegeven, waarmede dit, naar het oordeel van ondergeteekenden, kan worden voorkomen.

Ten slotte zij opgemerkt, dat bij invoering van het maandtarief de contrôle-werkzaamheden op het Hoofdkantoor verbonden aan de door de marktambtenaren opgemaakte weekstaten eveneens tot een vierde gedeelte worden teruggebracht.

Hoewel niet nauwkeurig vooruit is vast te stellen, in welke mate de hierboven behandelde wijziging verlichting in de taak van de marktambtenaren brengt, kan wel worden aangenomen, dat de marktambtenaren zich intensiever aan hun taak op de markten zullen kunnen wijden, terwijl wellicht in de gevallen, dat hun thans assistentie moest worden gegeven, bijvoorbeeld voor de vischcontrôle, deze in de toekomst voor een belangrijk * Administratieve vereenvoudiging: Het document pleit voor een overgang van een wekelijks naar een maandelijks inning-systeem voor marktkraamhouders. Dit moet de administratieve lastendruk voor marktambtenaren aanzienlijk verminderen.
* Harmonisatie van tarieven: Er wordt voorgesteld om het tariefstelsel te uniformeren door voor alle marktplaatsen (ongeacht verlichting) een tarief per plaats te hanteren, in plaats van per strekkende meter, aangezien de meeste plaatsen toch een standaardmaat van 3 meter hebben.
* Efficiëntie van toezicht: De auteurs betogen dat marktambtenaren momenteel te veel tijd kwijt zijn aan "incassowerkzaamheden" omdat kooplieden niet elke dag aanwezig zijn. Door de inning te centraliseren en te verplaatsen naar een maandelijks moment, kunnen de ambtenaren zich weer richten op hun kerntaken: toezicht en controle (zoals de genoemde viscontrole).
* Reductie van papierwerk: De wijziging zou ook de werklast op het hoofdkantoor verminderen, aangezien het aantal in te vullen controlestaten met 75% zou dalen (van wekelijks naar maandelijks). Dit document is exemplarisch voor de professionalisering van het gemeentelijk apparaat in de eerste helft van de 20e eeuw in Nederland. De tekst getuigt van een verschuiving van een ad-hoc, arbeidsintensieve methode van belastinginning naar een meer gestroomlijnde, bureaucratische aanpak.

De vermelding van "vischcontrôle" doet vermoeden dat dit document betrekking heeft op een stad met een aanzienlijke vismarkt (zoals Amsterdam, Rotterdam of Den Haag). De gehanteerde spelling (bijv. "contrôle" met een circumflex en de buigings-n in "strekkenden meter") wijst op een periode vóór de spellingshervorming van Marchant (1934/1947), wat de tekst plaatst in een tijd waarin markten nog een centrale rol speelden in de stedelijke voedselvoorziening en streng gereguleerd werden door de lokale overheid.