Getypte pagina van een officieel rapport of voorstel (gemerkt met paginanummer -8-). Na 1 november 1942 (referentie in de tekst naar cijfers van die datum). -8-

eengesloten geheel vormt waar de koopers onmiddellijk weten te vinden wat zij verlangen. Een voortdurende verwisseling van de plaatsen der verkoopers is daarmede in strijd en schaadt daardoor het marktbelang.

Uit een oogpunt van regeling der werkzaamheden brengt de gedachte wijziging een groote vereenvoudiging omdat administratief niet alleen alle werkzaamheden vervallen, die voortvloeien uit het moeten openhouden van de plaatsen van de honderden, die in steun zijn, doch ook de rangschikking der plaatsen op de markten zal zich voor den vervolge ten aanzien van deze groep van kooplieden slechts behoeven te bepalen tot het aansluiten op de rijen in volgorde van de aanmelding.

Uiteraard komt de onder sub. a genoemde reden voor vrijstelling het meeste voor, hoewel dit den laatsten tijd veel minder het geval is. Terwijl in het jaar 1939 nog aan 339 kooplieden - vaste plaatshouders om dezen reden vrijstelling van betaling van marktgeld moest worden verleend en het totaal aantal vrijgestelden 451 bedroeg, waren deze cijfers in het jaar 1942 (opgemaakt per 1 November jl.) respectievelijk 109 en 153.

Zooals te begrijpen veroorzaakt het vrijstellen van betalingen ook zeer veel administratieve beslommeringen zoowel op het Hoofdkantoor als op de markten.

Zoo komt in zeer vele gevallen eerst ter kennis van de administratie, dat een koopman in steun is, doordat hij gedurende eenige weken niet op de markt komt en dan voor marktgeld-schuld op de contrôle-weekstaat wordt vermeld. Hij ontvangt dan een waarschuwing om te betalen en dan blijkt veelal, dat hij ondersteuning ontvangt. Allerlei administratieve werkzaamheden moeten dan worden verricht en informaties bij Sociale Zaken worden ingewonnen, om den datum waarop de steun is ingegaan te kunnen vaststellen. Met ingang van dezen datum wordt dan vrijstelling van betaling verleend. De marktambtenaar krijgt hiervan van het Hoofdkantoor schriftelijk bericht en voert den koopman tijdelijk als vaste plaatshouder af. Er moet daarna op gelet worden op het tijdstip, waarop 4 maanden steun is genoten, aangezien dan artikel 11 sub. c van het Reglement op de Markten moet worden toegepast waarin is bepaald, dat de plaats dan moet worden ingetrokken. In de practijk duurt een en ander langer dan 4 maanden, aangezien de koopman eerst nog wordt opgeroepen voor het verstrekken van inlichtingen, om daarna nog het advies in te winnen van Sociale Zaken. Indien deze instelling het echter gewenscht acht om de intrekking der plaats nog uit te stellen, dan wordt hieraan dezerzijds gehoor gegeven.

Wij meenen gezien het vorenstaande, dat deze regeling dient te worden gewijzigd en stellen U daarom voor te bepalen om op den datum van ingang van den steun de vaste plaats in te trekken, waardoor tevens de betaling voor een plaats niet meer behoeft plaats te vinden.

Wanneer de koopman uit den steun komt, kan hij weder een vaste plaats op de markt aanvragen; hij krijgt dan een plaats welke het dichtst aansluit op den rij, voor zoover markt-technische overwegingen het niet noodzakelijk maken op grond van het artikel, dat hij verkoopt, hem een andere plaats aan te wijzen. * Kernthema: Het document beargumenteert een efficiëntere aanpak voor marktkooplieden die een beroep doen op de sociale bijstand ("in steun zijn").
* Huidige situatie: Kooplieden die steun ontvangen, krijgen vrijstelling van marktgeld, maar behouden hun vaste plek gedurende vier maanden. Dit proces is administratief zeer bewerkelijk (contact met Sociale Zaken, handmatige aanpassingen in weekstaten, waarschuwingen sturen voor schulden die later worden kwijtgescholden).
* Voorgestelde wijziging: De vaste standplaats wordt direct ingetrokken zodra iemand steun ontvangt. Dit elimineert de noodzaak voor vrijstellingen en complexe controles. Zodra de koopman weer financieel zelfstandig is, kan hij een nieuwe plek aanvragen aan het einde van de rij.
* Statistiek: Opvallend is de sterke daling van het aantal kooplieden in de steun tussen 1939 (339) en 1942 (109). Dit document is geschreven tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De drastische daling van het aantal kooplieden in de steun tussen 1939 en 1942 kan te maken hebben met de oorlogseconomie: enerzijds door de tewerkstelling (Arbeitseinsatz) waardoor er minder werklozen waren, en anderzijds door de uitsluiting van Joodse kooplieden van de markten, wat de demografische samenstelling van de marktpopulatie in die jaren fundamenteel veranderde. Het document weerspiegelt de bureaucratische focus op efficiëntie en controle die kenmerkend was voor het ambtelijk apparaat in deze periode.