Getypt ambtelijk verslag of brief (doorslag of archiefkopie). 16 mei (gezien de context en de vermelding van de Wethouder voor de Levensmiddelen, waarschijnlijk rond 1916). 16 16 Mei 6
17/4/1 den Heer Wethouder voor de
Amsterdam. Levensmiddelen

de heffing van het kramengeld sedert eenige maanden is inge-
voerd. (Te 's-Gravenhage bestaat een kramengeld reeds sedert
byna tien jaren).
Uit deze heffing is een bedrag van ƒ 10.000.- per
jaar voor de Gemeente te verwachten, zonder dat daartegen-
over uitgaven van beteekenis staan: het marktpersoneel kan
zonder bezwaar tevens met de inning van het kramengeld
worden belast.
De Commissie van Advies voor de markten heeft zich
met algemeene stemmen met de onderhavige heffing vereenigd.
Zy heeft daarby als uitdrukkelyke voorwaarde gesteld, dat de
onkosten voor de marktkooplieden, niet door het kramengeld
worden verhoogd. Er zyn thans besprekingen gaande tusschen
de kramenverhuurdersorganisatie en de organisaties van
marktkooplieden, teneinde tot een soort collectief contract
betreffende de verhuring van kramen te geraken. Hierby
zullen, wanneer het overleg slaagt, ook de voor de kramen
verschuldigde huurpryzen worden bepaald; aangezien partyen
uitgaan van de veronderstelling dat het kramengeld wordt
ingevoerd, wordt daarmede by de calculatie der pryzen
rekening gehouden.
Het door my gewenschte vergunningsstelsel, voort-
spruitende uit de Algemeene Politie Verordening, behoort
uiteraard niet op economische motieven te berusten en van
een definitieve "afsluiting" van het kramenverhuurders-
beroep zal dan ook m.i. geen sprake moeten zyn. Maar wel
is naar myn meening, eenige beperking ten deze geboden. De
orde op de markten wordt, den laatsten tyd meer dan voorheen,
verstoord - niet zelden ernstig - door oneenigheid van
kramenverhuurders, die hun kramen zetten, op marktplaatsen,
welke hun concurrenten plegen te bedienen en die, zoodoende,
trachten elkander de klanten te ontnemen. Uit dien hoofde
reeds, acht ik ordemaatregelen, in den vorm van een
vergunningsstelsel dringend gewenscht. Voor de kramenver-
huurders wordt daardoor bescherming geboden tegen het op-
treden van de gelegenheidsconcurrenten, die meer en meer in * Inhoud: Het document bespreekt de financiële en organisatorische aspecten van het 'kramengeld' (een staangeldheffing) in Amsterdam. Er wordt een opbrengst van 10.000 gulden per jaar verwacht zonder extra personeelskosten. Daarnaast wordt gepleit voor een vergunningsstelsel voor kramenverhuurders om "oneenigheid" en onderlinge concurrentie op de marktplaatsen te beteugelen.
* Taalgebruik: Het document hanteert de toen gangbare ambtelijke spelling (bijv. "byna", "pryzen", "zy"), waarbij de 'ij' consequent als 'y' wordt getypt. De toon is zakelijk en adviserend.
* Kernpunten:
1. Financieel voordeel voor de gemeente.
2. Voorwaarde van de adviescommissie: geen lastenverzwaring voor de marktkoopman.
3. Streven naar een collectief contract tussen verhuurders en kooplieden.
4. Noodzaak van regulering (vergunningen) ter handhaving van de openbare orde op de markt. Dit document stamt uit een periode waarin de Amsterdamse markten sterker gereguleerd werden door de overheid. De vermelding van de "Wethouder voor de Levensmiddelen" suggereert een datering tijdens de Eerste Wereldoorlog (1914-1918), toen voedseldistributie en marktbeheer kritieke overheidstaken werden. In deze tijd was de bekende SDAP-wethouder Floor Wibaut verantwoordelijk voor Levensmiddelen in Amsterdam. De discussie over kramengeld toont de professionalisering van het marktwezen en de zoektocht van de gemeente naar stabiele inkomstenbronnen en meer controle op de openbare ruimte. De vergelijking met Den Haag dient als rechtvaardiging voor het invoeren van de maatregel in Amsterdam.