Getypte ambtelijke brief/nota met handgeschreven kanttekeningen. 3 december 1942. [Pagina-nummer bovenaan:] -3-

[Getypte tekst]

Wij stellen U thans voor om het weektarief te doen vervallen en evenals voor het personeel slechts een maandtarief en een jaartarief te heffen. Hiertoe zal artikel 15 der Verordening moeten worden aangevuld. ~~Wel zullen hierdoor de inkomsten uit de entrée-gelden iets terugloopen, aangezien ƒ 0,25 per week iets voordeeliger is voor de Gemeente dan ƒ 1,- per maand ($ \frac{13 \times 0,25}{3} = ƒ 1,08$). Bij den huidigen verkoop van weekkaarten namelijk ........ per jaar, beteekent dit dus een teruggang van ƒ .........~~ Hier staat tegenover, dat de werkzaamheden op het kaartenkantoor dermate worden vereenvoudigd, dat deze naar onze meening gedurende een groot gedeelte van de maand door één ambtenaar kunnen worden verricht. Slechts bij den aanvang van iedere kalendermaand zullen 2 ambtenaren noodig zijn om den grooten stroom van kooplieden, die hun nieuwe entréekwitantie komen halen, op te vangen. Een der contrôleurs komt derhalve vrijwel geheel ter beschikking van den bedrijfschef; de overblijvende ambtenaar, die niet meer de geheele maand met de entréegelden bemoeiïngen zal hebben, doch die toch op het kaartenkantoor aanwezig zal dienen te zijn (omdat ook in den loop van de maand betalingen kunnen worden verricht of nieuwe kaarten moeten worden uitgeschreven) kan met andere administratieve werkzaamheden der bedrijfsleiding worden belast, waardoor een der contrôleurs, die hiermede thans is belast, wellicht weder voor den marktdienst kan worden vrijgemaakt.

Wij geven U in overweging omtrent een en ander het oordeel in te winnen van den bedrijfschef der Centrale Markt.

Amsterdam, 3 Dec. 1942.
De Boekhouder,

De Bureauchef,

Den Heer Directeur
van het Marktwezen.

[Handgeschreven tekst in de linker marge]

Zie bijblad
dit bedrag
is niet te
bepalen
als 400
personen ieder
52 x p.j. komen
voegen ze samen
f 400 minder
betalen maar
ze 12 x p.j.
komen tegen
f 1.- p. maand
Hiertegenover
staat dat
personen die
nu 2 x per
maand komen
f 0.50 betalen
en tegen het
maandtarief
f 1.-
Waarschijnlijk zullen
die inkomsten dus gelijk blijven.

--- * Inhoud: Het document betreft een voorstel tot administratieve vereenvoudiging op de Amsterdamse Centrale Markt. De kern is het afschaffen van de wekelijkse toegangstarieven ten gunste van maand- en jaarkaarten.
* Argumentatie: De hoofdmotivatie is personeelsbezetting. Door over te stappen op maandkaarten is de drukte geconcentreerd aan het begin van de maand, waardoor de rest van de tijd de bezetting op het kaartenkantoor van twee naar één ambtenaar kan worden teruggebracht. Hierdoor komt er een controleur vrij voor andere taken binnen de bedrijfsleiding of marktdienst.
* Correcties en Marginalia: In de getypte tekst is de passage over het verwachte inkomstenverlies doorgehaald. De handgeschreven kanttekening in de marge weerlegt de vrees voor inkomstenverlies. De schrijver van de marge-notitie rekent voor dat hoewel veelvuldige bezoekers (52x per jaar) iets goedkoper uit zijn, incidentele bezoekers (bijv. 2x per maand) juist meer gaan betalen (f 1,- in plaats van f 0,50), waardoor de balans waarschijnlijk neutraal uitvalt.
* Toon: Formeel-ambtelijk, adviserend van aard.

--- * Tijdsperiode: Het document is gedateerd op 3 december 1942, midden in de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland.
* Historische relevantie: Ondanks de oorlogssituatie bleven de gemeentelijke diensten zoals de Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam) functioneren. De markt was essentieel voor de voedselvoorziening van de stad. Dit document toont aan dat de bureaucratie bleef zoeken naar efficiëntieverbeteringen en personeelsbesparingen, mogelijk ook ingegeven door schaarste aan personeel tijdens de oorlogsjaren.
* Locatie: De Centrale Markt in Amsterdam-West was in die tijd een cruciaal logistiek knooppunt voor de handel in aardappelen, groenten en fruit. Het systeem van "entréegelden" was nodig om de toegang van handelaren tot het terrein te reguleren en te financieren. Marktwezen