Typoscript (officieel rapport of beleidsvoorstel). 15 maart 1943 (gezien de context en de aanduiding '43' rechtsboven). Bladz. 9
XXXX
46A/66/1
Amsterdam.

15 Maart 43
den Heer Wethouder voor
de Levensmiddelen,

den, wanneer er twee maal per dag verdeeling wordt gehouden,
heeft dit echter toch zijn bezwaren, speciaal voor de kooplie-
den, die hun verkoopplaats op markten hebben, die ver van de
Vischmarkt zijn verwijderd, bijvoorbeeld het Stadionplein. De
marktkooplieden hebben zich veelal tot groepjes van drie gecom-
bineerd en regelden dan hun zaken zoodanig, dat na de ochtend-
verdeeling twee van hen zich met den verkoop op de markt be-
lastten, hetgeen bijvoorbeeld voor garnalen soms langen tijd
in beslag kon nemen, terwijl de derde om 2 uur zich naar de
middagverdeeling begaf om daar eventueele toewijzingen voor een
van de drie kooplieden in ontvangst te nemen. Wanneer dit
bona-fide gevallen betreft, behoeft daartegen geen enkel be-
zwaar te bestaan, wanneer slechts vaststaat, dat de combinatie
van drie zich allen met den vischhandel bezighouden: twee met
den verkoop en een met het halen der visch. Wanneer de derde
zich des middags met de visch op de markt meldt, dienen zij
ieder voor zich weder met den verkoop door te gaan. Wij zouden
derhalve willen voorschrijven, dat iedere straathandelaar ver-
plicht is, zijn toewijzing persoonlijk in ontvangst te nemen,
behalve wanneer hiervan aan bepaalde bekende combinaties
schriftelijk dispensatie is verleend voor een der met name
genoemde kooplieden der combinatie, die de visch voor de ge-
heele combinatie in ontvangst mag nemen. Voorts zal iedere
kleinhandelaar worden verplicht om persoonlijk zijn visch op
zijn verkoopplaats te verkoopen, behalve in de gevallen, dat
schriftelijk toestemming is verleend als vorenbedoeld.
Voor de winkeliers in versche visch ligt de zaak
evenwel anders. Voor hen, die persoonlijk en zonder personeel
hun zaken doen kan eveneens worden voorgeschreven, dat zij hun
toewijzing zelf in ontvangst nemen; voor de zaken, die met
personeel werken, kan dit evenwel bezwaarlijk worden voorge-
schreven. Dezen zaken moet worden toegestaan, dat zij de toe-
wijzing door een knecht, die daartoe officieel werkzaam bij hun
moet zijn, in ontvangst kunnen laten nemen.
Ditzelfde geldt voor de visch- en fruitzaken, Deze
handelaren moeten tezelfder tijd op twee markten zijn om hun
inkoopen te verzorgen. De toewijzing op de Vischmarkt voor
deze zaken beperkt zich veelal tot enkele ponden gerookte visch.
Dit is de aanleiding geweest, dat een tweetal van deze hande-
laren voor ongeveer 50 zaken de toewijzing in ontvangst nemen
en op twee driewielers vervoeren naar de diverse zaken. Het
komt ons voor, dat deze regeling in deze tijden van transport-
moeilijkheden, wel zeer economisch is; er bestaat alle aanlei-
ding om goed te keuren, dat deze regeling ook voor het komende
seizoen voortgang zal vinden.
Ten slotte wordt voorgesteld om bij ziekte van den
kleinhandelaar de volgende regeling voor te schrijven, welke
alleen voor de straathandelaren zal behoeven te worden toege-
past. Bij ziekte moet de straathandelaar een doktersverklaring
doen overleggen aan den afslager en kan deze koopman een col-
lega van dezelfde markt machtigen om zijn visch in ontvangst te
nemen en op deze markt te verkoopen. De winkelier kan in dat
geval zijn visch door zijn knecht of vrouw in ontvangst laten
nemen en in den winkel doen verkoopen. * Doel van het document: Het formaliseren van de logistieke afhandeling van visdistributie om fraude te voorkomen, terwijl er praktische ruimte wordt geboden voor efficiëntie (zoals de "combinaties" van handelaren).
* Maatregelen:
* Verplichte persoonlijke afname van toewijzingen, tenzij schriftelijke dispensatie is verleend.
* Onderscheid in regels tussen zelfstandige straathandelaren en winkeliers met personeel.
* Erkenning van collectief transport (50 zaken door 2 personen op driewielers) als noodzakelijke besparing in tijden van schaarste.
* Strikte regeling bij ziekte: doktersverklaring is vereist voor overdracht van taken.
* Terminologie: Termen als "toewijzing", "verdeeling" en "transportmoeilijkheden" duiden op een centraal gestuurde distributie-economie. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De voedselvoorziening stond onder streng toezicht van de overheid. Omdat brandstof en transportmiddelen schaars waren, en de overheid grip wilde houden op de zwarte handel, werd elke stap in de keten — van de centrale Vischmarkt tot de consument — nauwgezet gereguleerd via een systeem van vergunningen en toewijzingen. De genoemde "transportmoeilijkheden" verwijzen direct naar het gebrek aan benzine en het vorderen van voertuigen door de bezetter, waardoor men afhankelijk was van bakfietsen (driewielers).