AI-Synthese 55

A. Pouw was een groothandelaar in groenten, fruit en vis (snoek, aal, paling) die actief was op de Centrale Markt, Nieuwmarkt en Waterlooplein. Hij werd in 1941 gestraft met uitsluiting van de visafslag wegens overtreding van verdelingsregels. In 1943 werd zijn pakhuis op de Centrale Markt tijdelijk en later gedwongen ingevorderd, mede door prijsvoorschriften en marktinkrimping. Hij bleef tot 1944 huurplichtig aan het Marktwezen.

Lotgevallen

1941 straf Uitsluiting van de visafslag voor twee beurten wegens overtreding van visverdelingsregels
1943 pakhuisvordering Gedwongen vordering van pakhuis (E no.12) door Marktwezen; uitgesloten van Centrale Markt wegens overtreding prijsvoorschriften (zwarte markt) en marktinkrimping op Centrale Markt
1944 huur Aangepaste betalingsvoorwaarden huur (83,34 gulden/mnd) door Directie Marktwezen

Relaties

Cornelius Koning (zakenpartner) Th.A. Pouw (firma)

Handel

groentenfruitvisturfgasgensnoekaalpaling Centrale MarktNieuwmarktWaterlooplein
groothandelvisfruitgroentenpakhuisvorderingvisafslag
Gebaseerd op 15 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-288 | Pagina 85 | 1939

Getypt rapport met handgeschreven kanttekeningen en handtekeningen.

Het document is een verslag van een opsporingsambtenaar (de marktopzichter) over de handelswijze van E. Romar. De kern van de overtreding is "beunhazerij" of illegale handel op het terrein van de Centrale Markt (C.M.). * **De klacht:** Romar heeft geen vaste standplaats of pakhuis op de markt, maar gebruikt zijn auto als mobiele winkel/opslagplaats om direct aan kleinhandelaren te verkopen. * **Het bewijs:** De opzichter observeert hoe Romar aardbeien en bloemkool verkoopt vanuit zijn "luxe wagen". Romar probeert dit te verhullen door te claimen dat hij de goederen slechts als gunst heeft meegebracht voor anderen, maar getuigenverklaringen (o.a. van Oudhof en Bakker) spreken dit tegen. * **De sanctie:** De handgeschreven notitie bovenin vermeldt een "schriftelijke waarschuwing". Indien hij doorgaat met deze illegale handel, zal hem de toegang tot de markt ontzegd worden.

Archief 745 | 745-307 | Pagina 284 | 1940

Handgeschreven verklaring op een voorgedrukt formulier (mogelijk een uittreksel uit een administratieboek).

* **Inhoud:** Het document dient als een schriftelijke bevestiging dat de heer A. Pouw een langdurige en bekende klant is van de fruithandel. * **Handschrift:** Het betreft een vlot, zakelijk handschrift in zwarte inkt. Er is gebruik gemaakt van de oudere spelling "Hierby" (met een 'y' in plaats van 'ij'). * **Adres:** Het genoemde adres, Borgersstraat 122 II, bevindt zich in Amsterdam (stadsdeel West/De Baarsjes). De Romeinse 'II' duidt op de tweede verdieping. * **Ondertekening:** Het document is namens de directie ondertekend. De onderste handtekening is duidelijk leesbaar als "G. T. Keizer", waarschijnlijk de eigenaar of een directielid van de N.V.

Archief 745 | 745-359 | Pagina 128 | 1941

Getypte brief (doorslag op doorslagpapier), ambtelijke correspondentie.

Dit document is een officiële kennisgeving van een sanctie. De geadresseerde, de heer A. Pouw, wordt door de directeur van de gemeentelijke afslag gestraft voor het overtreden van de reglementen betreffende de visverdeling. De sanctie houdt in dat hij voor twee opeenvolgende beurten wordt uitgesloten van de visafslag. De brief is kort en zakelijk, wat duidt op een strikte handhaving van de distributieregels. De vermelding "Wijk 12" en het dossierkenmerk "46A/82/1 M." tonen aan dat dit onderdeel was van een groter bureaucratisch systeem van toezicht op de voedselvoorziening.

Archief 745 | 745-359 | Pagina 415 | 1941

Dienstbrief / Verklaring (Bescheinigung)

* **Taal:** Duits. * **Inhoud:** Deze verklaring, opgesteld door een Hauptmann (kapitein) van een Duitse Luftwaffe-eenheid, dient als bewijs voor een transactie in de vishandel. De Volendamse vishandelaar Cornelius Koning had de opdracht om snoekbaars (Zander) te leveren aan de eenheid. Vanwege distributieproblemen ("Zuteilungsschwierigkeiten") heeft Koning de levering overgenomen van een andere handelaar (Pouw) in Amsterdam-West. * **Doel:** De kern van het document is de bevestiging dat de oorspronkelijke aankoopbon (Bezugschein) van Koning nog ongebruikt bij de visafslag in Volendam ligt. Hiermee wordt officieel vastgesteld dat er geen sprake is van een dubbele levering, wat belangrijk was voor de strikte rantsoenering en administratieve controle tijdens de bezetting. * **Uiterlijke kenmerken:** Typschrift op doorslagpapier met een opvallende handgeschreven registratie in blauwe inkt.

Archief 745 | 745-369 | Pagina 72 | 1942

Officieel rapport / Administratief schrijven.

* **Inhoud:** Het rapport is opgesteld door een controleur van het Amsterdamse Marktwezen. De 23-jarige Theodorus A. Pouw vraagt een erkenning aan om als zelfstandig groothandelaar in groenten en fruit te mogen werken. Hij werkt al sinds zijn zestiende bij zijn vader (B. Pouw) op de Centrale Markt en heeft ervaring als inkoper. * **Administratief proces:** De controleur bevestigt de juistheid van de verstrekte informatie na onderzoek. Het document toont de ambtelijke weg: opgesteld op 23 april, geaccordeerd door een superieur op 25 april, en uiteindelijk op 27 april doorgezonden naar Den Haag voor verdere afhandeling. * **Taalgebruik:** Formeel-ambtelijk Nederlands uit de eerste helft van de 20e eeuw (bijv. "inkooper", "eenige", "v/h Marktwezen"). Opvallend zijn de kleine typefouten (repetitie van "er" en "m") die karakteristiek zijn voor handmatig typewerk.

Archief 745 | 745-405 | Pagina 58 | 1943

Handgeschreven lijst op gerecycled papier (doorschijnende gedrukte tekst op de achterzijde).

* **Structuur:** Het document fungeert als een register van handelaren of verenigingen, gekoppeld aan specifieke locatiecodes. De 'X' achter de codes dient vermoedelijk als afvinkteken voor verificatie of betaling. * **Handgeschreven wijzigingen:** * De inschrijving van **J. J. Griffioen** is gemarkeerd als "Uitgesloten", wat duidt op een intrekking van rechten of verwijdering uit het collectief. * **C. P. Keizer** is volledig doorgestreept, inclusief de bijbehorende code H 26. * **Terminologie:** * **Thn:** Achter de namen van de familie Kooy staat "Thn", wat waarschijnlijk een afkorting is voor "Theunisz" (een patroniem om verschillende takken van de familie te onderscheiden). * **Bewindvoerder:** De vermelding van P. R. v/d Wekke als bewindvoerder voor de firma Ossedrijver wijst op een zakelijke surseance of faillissementssituatie. * **Beheerder:** A. Weinschenk treedt op als beheerder voor C. Middelburg.

Archief 745 | 745-416 | Pagina 333 | 1943

Getypte brief / ambtelijke kennisgeving.

De brief is een formeel, administratief verzoek aan de heer Pouw om de beveiliging van een voorheen door hem gebruikt pakhuis op de Centrale Markt over te dragen. De toon is zakelijk en dwingend, zoals gebruikelijk voor ambtelijke correspondentie uit die tijd. Interessant is de specifieke instructie: als het originele slot met één sleutel niet meer aanwezig is, moet de ontvanger op eigen kosten een nieuw slot met twee sleutels aanleveren. Dit duidt op een strikt beheer van de marktfaciliteiten. De afkorting "wnd." onder de ondertekening staat voor "waarnemend".

Archief 745 | 745-416 | Pagina 336 | 1943

Getypte brief met handgeschreven aantekeningen.

De brief informeert de firma Th.A. Pouw over de tijdelijke vordering van hun pakhuis (E no.12). Omdat de firma Pouw is uitgesloten van de Centrale Markt vanwege het overtreden van prijsvoorschriften (waarschijnlijk handel op de zwarte markt), mogen zij het pakhuis niet meer gebruiken. Het pakhuis wordt per 1 augustus 1943 toegewezen aan de "Verwalter" (door de nazi's aangestelde beheerder) van de firma Meyer Mok & Co. De huurkosten die de Verwalter betaalt, worden verrekend met de huur die Pouw verschuldigd is. De brief stelt ook dat Pouw na afloop van het huidige contract de kans krijgt een nieuw huurcontract af te sluiten.

Archief 745 | 745-416 | Pagina 337 | 1943

Zakelijke brief / administratieve kennisgeving.

In deze brief wordt de firma Th. A. Pouw op de hoogte gesteld van de gedwongen vordering van hun pakhuis (E, nr. 12). De reden die wordt opgegeven is tweeledig: een "inkrimping" van de Centrale Markt en een strafmaatregel vanwege de "overtreding der prijsvoorschriften". Dit laatste wijst erop dat de firma Pouw zich waarschijnlijk niet aan de door de bezetter vastgestelde prijzen heeft gehouden (mogelijk handel op de zwarte markt). Het pakhuis wordt overgedragen aan de "Verwalter" (bewindvoerder) van de firma Meyer m. b. Ges. Opvallend is dat de firma Pouw financieel niet direct wordt benadeeld wat betreft de lopende kosten: de nieuwe gebruiker betaalt een vergoeding die de huur dekt die Pouw nog verschuldigd is aan de eigenaar/beheerder van het terrein. De brief houdt ook de deur open voor een toekomstige terugkeer van Pouw na afloop van hun huidige contracttermijn. De toon is zakelijk en autoritair, kenmerkend voor de bureaucratie tijdens de bezettingsjaren.

Archief 745 | 745-408 | Pagina 372 | 1943

Document

* **Administratieve systematiek:** De lijst is genummerd van 267 t/m 444. Achter elke naam staat een bedrag, meestal 3000 eenheden (mogelijk guldens). Er zijn diverse aantekeningen gemaakt om personen met dezelfde naam te onderscheiden, zoals bijnamen (Schilder "Tekel", "Kippie", "Fik"), jaartallen ('85, '17) of patroniemen (Jobz, Jz, Sz). * **Symboliek:** De vinkjes ("v") suggereren dat de posten gecontroleerd of voldaan zijn. De "x" markeringen kunnen duiden op een afwijkende status of een specifieke betalingswijze. * **Bijzondere vermelding:** Bij nummer 346 (W. M. Ros) staat de handgeschreven toevoeging "i.d. gevangenis" met een bedrag van 2100, wat een specifiek juridisch of sociaal aspect aan deze administratie toevoegt. * **Namenmateriaal:** De grote hoeveelheid namen zoals "Schilder" en "Tol" wijst zeer sterk op de regio Volendam/Waterland.

Archief 745 | 745-407 | Pagina 387 | 1943

Getypte namenlijst met handgeschreven annotaties en correcties.

* **Doel:** Dit document lijkt een administratieve lijst voor de toewijzing of registratie van vis (aal/paling), vermoedelijk bij een visafslag of binnen een handelsvereniging. * **Terminologie:** De kolom "Aantal Aal" duidt op stuks, terwijl "kg. Zw." waarschijnlijk duidt op kilogram 'Zware' aal, een specifieke sortering. * **Correcties:** De vele doorhalingen en handmatige wijzigingen wijzen op een dynamisch document dat over een langere periode werd bijgewerkt. Opvallend is dat veel '15' waarden naar '20' zijn verhoogd. * **Sociaal-Economisch:** De namenlijst is representatief voor de Noord-Hollandse vishandel in de vroege 20e eeuw. De aanwezigheid van veel joodse namen (Polak, Wurms, Wijnschenk, Zak) is historisch consistent met de Amsterdamse vishandel van die tijd. * **Datering:** De data tussen haakjes bij J. Vos (1883) en Sal. Wijnschenk Sr. (1881) zijn waarschijnlijk geboortedata, wat suggereert dat de lijst dateert van ergens tussen 1910 en 1940.

Archief 745 | 745-408 | Pagina 422 | 1943

Document

* **Kwantiteit**: De aantallen zijn zeer hoog (duizendtallen), wat suggereert dat het hier niet gaat om individuele consumptie, maar om groothandel of distributie aan werknemers/leden van een organisatie. * **Logistiek**: Een zekere "Van Beek" treedt op als gemachtigde of transporteur voor drie verschillende personen (nrs. 317, 321 en 326), aangezien hij telkens tekent voor hun porties. * **Validatie**: De rode "X"-tekens voor de nummers en de "v" in de uiterste rechterkolom duiden op een dubbele controle (waarschijnlijk uitgifte versus ontvangstbevestiging). * **Afwijkingen**: Bij nummer 322 tekent een "P. Schriel" voor de tweede uitgifte, wat mogelijk een vervanger of familielid van H. Posthumus was.

Archief 745 | 745-426 | Pagina 123 | 1944

Brief / Correspondentie

Het document is een formeel schrijven van de Directie van het Marktwezen in Amsterdam aan een huurder van een pakhuisruimte. De brief dient als begeleidend schrijven bij een huurcontract. Opvallend zijn de typografische wijzigingen: de brief is opgesteld op een standaard sjabloon waarbij de betalingstermijn handmatig is aangepast van 'wekelijks' naar 'maandelijks op den eersten' en de betalingstermijn van 'twee' naar 'zes' dagen. De huurprijs bedroeg 66,67 gulden. De brief verwijst expliciet naar artikel 1619 van het Burgerlijk Wetboek (over klein onderhoud door de huurder) en herinnert de huurder aan het verbod op ongeautoriseerde reclame-uitingen op het pand.

Archief 745 | 745-427 | Pagina 128 | 1944

Document

Het document fungeerde als een werklijst voor de administratie van een groothandelsmarkt. De drie kolommen geven de naam van de handelaar, het marktnummer (het toestel ter plaatse op de Pier of in de Hal) en het "Thuis"-nummer (vaak een kantoor of woonadres in omliggende plaatsen zoals Rijnsburg, Zuid-Scharwoude of Amstelveen). De handgeschreven toevoegingen tonen aan dat de lijst constant geactualiseerd werd: voorletters werden toegevoegd, namen van opvolgers of bewindvoerders genoteerd, en bedrijfsomschrijvingen (zoals "West Ind. Ban. Import") verduidelijkt. Sommige groepen nummers zijn samengevoegd met accolades (bijv. bij P.H. Buys), wat duidt op meerdere beschikbare lijnen.

Archief 745 | 745-1406 | Pagina 25 |

Document

* **Doel van de lijst**: Dit document fungeert als een overzicht van huurinkomsten uit commerciële objecten ("Pieren"). De eenheidsprijs van 800 gulden per jaar suggereert dat het gaat om gestandaardiseerde units, zoals marktkramen of opslagruimtes. * **Betekenis van de rode onderstrepingen**: De rode lijnen onder namen als Presser, Meentz, Casseres, Nikkelsberg en Hagenaar zijn zeer waarschijnlijk markeringen van Joodse huurders. In de context van de Duitse bezetting van Nederland werden dergelijke lijsten gebruikt voor de registratie en latere onteigening ('Arisering') van Joodse bezittingen en contracten. * **Handgeschreven vinkjes**: De vinkjes bij de eerste vier regels duiden op een administratieve controle, mogelijk met betrekking tot betalingen of de status van het contract.

Archieflijst-vermeldingen

Archief 745 | 745-407 | Pagina 371 | 1943

Getypte lijst op doorslagpapier met handgeschreven correcties en toevoegingen.

#33 A.Pouw
administratieve lijst handschrift onder 80% 68%

| | | | A.Pouw | 30 | 20 |

Archief 745 | 745-407 | Pagina 393 | 1943

Administratieve lijst/tabel met handelsstatistieken (visomzet).

#4 A. Pouw / Borgerstr. 122 II
administratieve lijst Lindengracht 65.000 handschrift onder 80% 72%

| A. Pouw / | Amsterdam-W. | Borgerstr. 122 II | 65.000 | 65.000 | 130.000 | 5.000 | 5.000 | 10.000 | 5.200 | 5.200 | 10.400 |

Koopliedenlijsten

Bron: 745-1406.md | 1406

Uilenburg

Bron: 745-288.md | 1939

Onbekend — standplaats Buiten Amsterdam

Buiten Amsterdam Overig
Bron: 745-288.md | 1939

Onbekend — standplaats idem

idem Overig
Bron: 745-390.md | 1942

Uilenburg — standplaats ien

uien Overig
Bron: 745-368.md | 1942

Waterlooplein — standplaats 4

turfgasgen. Overig
Bron: 745-368.md | 1942

Waterlooplein — standplaats 4,5 ton turfgasgen

turfgasgen. Overig
Bron: 745-368.md | 1942

Waterlooplein — standplaats 4 1/2 ton turfgasgen

turfgasgen. Overig
Bron: 745-377.md | 1942

Waterlooplein

Bron: 745-407.md | 1943

Waterlooplein — standplaats Tj

20 Overig
Bron: 745-407.md | 1943

Waterlooplein — standplaats L

20 Overig
Bron: 745-407.md | 1943

Waterlooplein — standplaats Tj

20 Overig
Bron: 745-407.md | 1943

Waterlooplein — standplaats L

20 Overig
Bron: 745-407.md | 1943

Waterlooplein — standplaats 65

10.400 Overig

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-433 | Pagina 442 | 1944

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Dienstbrief / Kennisgeving. * **Instelling:** Inspectie voor de Prijsbeheersing, Amsterdam. * **Datum:** 1 september 1944. * **Kenmerken:** Briefnummer 6137, Dossiernummer 68325. * **Betreft:** A.Th. Pouw (sluiting groentezaak). * **Geadresseerde:** De Directeur van het Gemeentelijk Marktwezen, J. van Galenstraat, Amsterdam.

Relevantie: 83%
Archief 745 | 745-369 | Pagina 72 | 1942

# TRANSCRIPTIE *N.B. De transcriptie volgt de oorspronkelijke spelling en interpunctie, inclusief typefouten.* Rapport **No 28/28/1 M. 1342 23/4** Th. A. Pouw, oud 23 jaar, wonende Badhoevelaan 47 - Badhoevedorp, verzoekt om er erkenning als groothandelaar in groenten en fruit. Hij verklaart sinds 15 Augustus 1935 in de betrokken groothandel werkzaam te zijn als personeel bij zijn vader, grossi...

Relevantie: 83%
Archief 745 | 745-307 | Pagina 283 | 1940

# TRANSCRIPTIE *(Stempel linksboven:)* № 28/99/1 *(Stempel/getypt midden boven:)* M. 1940 23/8 **R A P P O R T** **-----------------** A.Pouw, oud 38 jaar en wonende Borgerstraat 122 alhier, verzoekt om een erkenning als kleinhandelaar in groenten en fruit. ~~Bat~~ Pouw verklaart onge- veer vier jaren tot 1934 zelfstandig kleinhandel te hebben gedreven met deze artikelen en daartoe een vaste pla...

Relevantie: 83%
Archief 745 | 745-390 | Pagina 508 | 1942

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven, boven midden:] *Extra* [Rechtsboven:] HB. B.A.Pouw, Badhoevelaan 47, <u>Badhoevedorp.</u> 77/2/65M. 15 Mei 1942. Hierbij deel ik U mede, dat mij door den Inspecteur voor de Prijsbeheersching is bericht, dat U wegens overtreding van de maximumprijzen onder andere is gestraft met sluiting van Uw bedrijf voor den tijd van één jaar, ingaande 26 Mei 1942. Op grond v...

Relevantie: 83% ** de directeur (vermoedelijk van de centrale markt).
Archief 745 | 745-390 | Pagina 498 | 1942

# TRANSCRIPTIE Gerechtelijk schrijven No. 7292. Dossier No.: 15024. **TUCHTBESCHIKKING** **in de zaak van:** BERNARDUS ANTHONIUS POUW, **geboren te** Sloten, 15 Juli 1896, **van beroep** grossier in groenten, **wonende** ~~gevestigd~~ **te** Badhoevedorp, Badhoevelaan No. 47, De Inspecteur voor de Prijsbeheersching te Amsterdam, Gelet op het Prijsbeheerschingsbesluit en de Prijzenbeschikki...

Relevantie: 83%