Verslag of ambtelijke brief betreffende de visdistributie. Tijdens het afgeloopen aalseizoen
hadden de A’damsche kleinhandelaars
Bergen, Baumbergen, Butler en G. Janssen
een rechtstreeksche toewijzing op een
primairen afslag in den lande. Ingevolge
Besluit van de N.V.C. moesten deze hande-
laren hun aal op den afslag alhier
aanvoeren; ze ontvingen daar een geleide-
biljet en konden dan hun toewijzing
naar hun verkoopplaats brengen.
Deze kleinhandelaars waren niet in
de verdeeling te A’dam opgenomen. De
overige A’damsche kleinhandelaren,
die wel in de verdeeling te dezer stede
waren opgenomen, hebben hiertegen
meermalen geprotesteerd, echter
zonder resultaat. Zij wezen erop
dat er in werkelijkheid geen verschil
bestond tusschen het koopen der klein-
handelaars voor den oorlog. Enkelen kochten
rechtstreeks op hun eigen naam, doch
de meesten maakten gebruik van een
commissionnair. De eersten hebben thans
een eigen toewijzing, die zij geheel mogen be-
houden; de laatsten moeten via de verdeeling
betrekken. Het gevolg is, dat de eerstgenoem-
den meer hoeveelheid ontvangen, dan de
laatsten, hetgeen, vooral op de markten,
tot naijver aanleiding geeft.

We hebben daarom deze aangelegen-
heid op 11 dezer met den heer Haanmoet
besproken, waarbij wij er tevens op wezen,
dat bij den aanvang der zeevischverdeeling
te IJmuiden alle kleinhandelaren zijn
uitgeschakeld. De groothandels- en de
kleinhandelaren werden daar gescheiden
gehouden. De consequentie hiervan moet
zijn, dat de bovengenoemde kleinhande-
laren, die, wat hun toewijzing op een prim.
afslag betreft, als groothandelaar kunnen
worden aangemerkt, moesten worden verplicht
om hun toewijzing op den afslag alhier... [einde pagina] Het document beschrijft een conflict binnen de Amsterdamse visdetailhandel over de distributie van aal (paling). Er is sprake van ongelijkheid tussen twee groepen handelaren:
1. Geprivilegieerde groep: De handelaren Bergen, Baumbergen, Butler en Janssen. Zij hebben een rechtstreekse toewijzing van een "primaire afslag" (de plek waar de vis voor het eerst aan land komt). Zij hoeven hun vis niet te delen met de algemene Amsterdamse pool.
2. De rest van de handelaren: Zij zijn afhankelijk van de algemene "verdeeling" (distributie) in Amsterdam.

De kern van de klacht is dat de eerste groep meer vis krijgt dan de tweede, wat op de markten leidt tot "naijver" (jaloezie). De auteur van het document voert een gesprek met een zekere heer Haanmoet om dit recht te trekken. Hij voert aan dat bij de zeevisafslag in IJmuiden een strikt onderscheid wordt gemaakt tussen groot- en kleinhandel, en suggereert dat de vier bevoordeelde handelaren eigenlijk als groothandelaren behandeld moeten worden, wat zou betekenen dat zij hun voorraad ook via de centrale afslag moeten aanbieden voor herverdeling. Dit document stamt uit de periode van de Tweede Wereldoorlog. De N.V.C. staat voor de Nederlandsche Visch Centrale, een overheidsorgaan dat door de bezetter werd opgericht (onderdeel van het Rijksbureau voor Voedselvoorziening) om de vishandel strikt te reguleren.

In deze tijd was er sprake van schaarste en distributiebonnen. De overheid probeerde de "vrije handel" aan banden te leggen om zwarte handel te voorkomen en de voedselvoorziening (en export naar Duitsland) te controleren. De onenigheid die hier beschreven wordt, is typisch voor de bureaucratische strijd die ontstond door de invoering van centrale distributiesystemen, waarbij oude handelsrechten (zoals het kopen via een commissionair) botsten met de nieuwe regels van de bezettingsautoriteiten. G. Janssen Rijksbureau