Statistisch overzicht / Administratief verslag.
Origineel
Statistisch overzicht / Administratief verslag. [Linkerpagina]
Staat II. Voor, op en na 1 Juni '38 zijn nieuwe ventboekjes uitge-
reikt bij den Dienst Marktwezen.
Blijkens de gegevens was op 1 Augustus 1938 het hieron-
der volgend aantal vergunningen afgehaald en in omloop:
| Artikelen | West | Zuid | Centrum | Noord | Oost | Geh. stad | Waterlooplein en Zwanenburgwal | Totaal |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Aard., groente, fruit | 166 | 181 | 193 | 82 | 123 | 745 | ||
| Vischsoorten | 95 | 100 | 128 | 40 | 96 | 459 | ||
| Haring, zuurwaren etc. | 39 | 34 | 55 | 15 | 34 | 177 | ||
| Zuurwaren alleen | 10 | 2 | 4 | 4 | 12 | 32 | ||
| Bloemen en planten | 176 | 183 | 132 | 31 | 74 | 596 | ||
| Boter, kaas, eieren, wild, gev., kruidwaren | 19 | 51 | 6 | 12 | 43 | 131 | ||
| c.ijs, kl. eetwaren, dranken, enz. | 102 | 83 | 100 | 61 | 79 | 425 | ||
| Brandstoffen en/of petroleum | 25 | 26 | 32 | 29 | 18 | 130 | ||
| Diversen | 4 | 2 | 10 | 1 | 1 | 18 | ||
| Wijk totaal | 636 | 662 | 660 | 275 | 480 | 2713 | ||
| Manufacturen | 57 | |||||||
| Huish. artikelen | 80 | |||||||
| Galanterieën | 45 | 301 | ||||||
| Speelgoed, feestart. en diverse art. geheele stad | 49 | |||||||
| Tuinartikelen, vaste planten enz. | 70 | |||||||
| Opkoopers (zie noot onder staat I) | 106 | 166 | 6 | 25 | 98 | 15 | 4 | 420 |
| Totalen | 742 | 828 | 666 | 300 | 578 | 316 | 4 | 3434 |
Tevens wordt opgemerkt dat de 33 vergunningen die tot nu toe ver-
leend waren aan opkoopers te water, gehandhaafd bleven. Zij zijn,
evenals dit het geval was met vorige opgaven, niet in het opgege-
ven aantal begrepen.
[Rechterpagina]
Staat III. Aantal, naar wijk en artikel, van de op 31 October 1938
afgehaalde en in omloop zijnde vergunningen.
| Artikelen | West | Zuid | Centrum | Noord | Oost | Geh. stad | Waterlooplein en Zwanenburgwal | Totaal |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Aard., groente, fruit | 166 | 172 | 182 | 81 | 118 | 719 | ||
| Vischsoorten | 106 | 114 | 139 | 46 | 102 | 507 | ||
| Haring, zuurwaren etc. | 42 | 33 | 56 | 16 | 35 | 182 | ||
| Zuurwaren alleen | 10 | 2 | 4 | 3 | 12 | 31 | ||
| Bloemen en planten | 179 | 201 | 137 | 31 | 82 | 630 | ||
| Boter, kaas, eieren, wild, gev., kruidwaren | 21 | 51 | 7 | 13 | 45 | 137 | ||
| C.ijs, kleine eetwaren, dranken, enz. | 78 | 79 | 88 | 55 | 62 | 362 | ||
| Brandstoffen en/of petroleum | 40 | 30 | 41 | 35 | 33 | 179 | ||
| Diversen | 5 | 4 | 10 | 1 | 1 | 21 | ||
| Wijk totaal | 647 | 686 | 664 | 281 | 490 | 3544 | ||
| Manufacturen | 59 | |||||||
| Huish. artikelen | 87 | |||||||
| Galanterieën | 49 | 322 | ||||||
| Speelgoed, feestart. en diverse art. geheele stad | 62 | |||||||
| Tuinartikelen, vaste planten | 65 | |||||||
| Opkoopers (zie noot onder Staat 1) | 122 | 177 | 6 | 29 | 106 | 14 | 4 | 458 |
| Totalen | 769 | 863 | 670 | 310 | 596 | 336 | 4 | 3548 |
Totaal aantal venters op 1 Januari 1939: 3607
Tevens wordt opgemerkt, dat de 33 vergunningen die tot nog toe ver-
leend waren aan opkoopers te water, gehandhaafd bleven.-
Zij zijn, evenals dit het geval was met vorige opgaven, niet in het
opgegeven aantal begrepen.-
--- * Onderwerp: De documenten tonen een kwantitatieve analyse van de ambulante handel (venters) in een grote Nederlandse stad (Amsterdam) in de periode kort voor de Tweede Wereldoorlog.
* Gegevensstructuur: De tabellen zijn onderverdeeld naar productcategorie (artikelen) en geografische gebieden (wijken: West, Zuid, Centrum, Noord, Oost). Daarnaast is er een categorie "Geh. stad" (gehele stad) voor specifieke handelsproducten zoals manufacturen en galanterieën die niet wijkgebonden werden geregistreerd.
* Trends: Tussen 1 augustus en 31 oktober 1938 is er een lichte stijging te zien in het totaal aantal vergunningen (van 3434 naar 3548). Opvallend is de groei in vergunningen voor brandstoffen/petroleum, wat verklaard kan worden door de naderende winter.
* Specifieke categorieën: "Opkoopers" vormen een aanzienlijk deel van de vergunninghouders. De vermelding van "opkoopers te water" duidt op handel via de grachten/waterwegen, een typisch kenmerk voor de Amsterdamse logistiek van die tijd.
--- * Historische periode: 1938-1939. Dit was een tijd van economisch herstel na de Grote Depressie, maar ook van toenemende politieke spanningen in Europa. Venten was voor velen een belangrijke bron van basisinkomen of een manier om goedkoop aan levensmiddelen te komen.
* Regulering: De "Dienst Marktwezen" hield streng toezicht op de straathandel via "ventboekjes". Deze administratie was noodzakelijk om wildgroei te voorkomen en marktgelden te innen.
* Terminologie:
* Ventboekje: De officiële vergunning die een handelaar bij zich moest dragen.
* C.ijs: Consumptie-ijs.
* Galanterieën: Luxe artikelen of modieuze snuisterijen.
* Opkoopers: Handelaren in oude materialen, lompen en metalen (voorlopers van de moderne recycling).
* Waterlooplein en Zwanenburgwal: Specifieke locaties die apart werden geteld, waarschijnlijk vanwege hun status als centrale marktzones.