Handgeschreven ambtelijke notitie / verslag van een bespreking. 15 september 1941. Lammers, Presser, v. Zanten. | 15/9 1941

[Margine: Lammers]
Comb. Lammers is ermee begonnen + Kool, Slijphorst
Eerst Rooseman geprobeerd zich ertusschen te dringen.
Daarna Wijnschenk met Stoffels. Knecht v. v. Zanten.
ging mis toen v. Zanten direct met Stoffels.
Dus als nieuwe Comb. Kool, Stoffels, Presser, Lammers en v. Zanten. Moet dan monopolie hebben voor de Zeeuwsche mosselen, opdat er toch geen andere grossiers tusschen kunnen komen.

[Margine: Imp.] deze toezegging is door V.C. reeds gedaan bij onze bespreking in den Haag.
indien mosselen door den handel (venter) zouden worden misbruikt voor zaakje, wordt deze venter voor het geheele seizoen voor mosselen uitgesloten.

1. Simonsen, Minas, Boon, Stoffels en v. Zanten geleverd.
   Deze zullen vergunning krijgen om op A’dam te varen
   Van de week opgebeld door Stoffels. Combinatie voorgesteld met de Jong (S.C. ?) en dan monopolie van Lammers. Wilde Stoffels niet, wel in combinatie.
   v. T. heeft aanbieding gedaan voor levering v. 1500 balen mosselen (gestuurd door R. Vleesman) waarschijnlijk van bijleggery.

[Margine: Imp meer] (zie verslag K. Vama over levering aan combinatie Volendam H. Aufthof)

mosselen moeten niet alleen aan lever. org. worden geleverd, doch aan alle venters, die hiervoor in aanmerking willen komen.
Zie dat is vorig jaar ook gebeurd
3 wagon per dag = 750 balen. Is te kort zegt Lammers. Moet zijn: beginnen met 2 wagon per dag moeten er eerst inhakken daarna regelmatig opvoeren Lammers + 3 schepen v. Zanten
Vorig jaar: 3 schepen
Kosten: vorig jaar: 20 ct per baal mosselen
was te kort. Is de comb. Lammers te kort gekomen. Geldt voor 25 ct per baal mosselen 50 kg. Het document betreft een gedetailleerde verslaglegging over de mosselhandel in Nederland tijdens de bezettingsjaren. De kern van de tekst draait om de vorming van een zogenaamde "Combinatie" van handelaren (Lammers, Kool, Stoffels, etc.) die trachten een monopoliepositie te verkrijgen op de Zeeuwse mosselen.

Er is sprake van interne concurrentiestrijd (Rooseman die zich ertussen probeert te dringen) en overleg met overheidsinstanties (V.C., mogelijk de Voedselcommissaris of een vergelijkbaar orgaan). Een opvallend punt is de strikte regelgeving: handelaren die de mosselen gebruiken voor "zaakjes" (waarschijnlijk doelt de schrijver hier op de zwarte markt), worden onherroepelijk uitgesloten voor de rest van het seizoen.

Daarnaast bevat het document logistieke data: de vergunningen voor transport naar Amsterdam, de verhouding tussen wagons en balen (3 wagons = 750 balen), en de prijsstelling (25 cent per baal van 50 kg, wat een verhoging is ten opzichte van de 20 cent van het voorgaande jaar). In september 1941 was Nederland ruim een jaar bezet door Nazi-Duitsland. De distributie van voedsel werd steeds strakker gereguleerd door de overheid via de Rijksbureaus. Voor luxere of specifieke producten zoals mosselen werd getracht de handel te kanaliseren via erkende "combinaties" van grossiers om prijsopdrijving en zwarte handel tegen te gaan.

De vermelding van "bijleggery" suggereert illegale voorraadvorming of het omzeilen van de officiële distributiekanalen. De tekst illustreert de constante spanning tussen de noodzaak tot centrale regulering (om de bevolking te voeden) en de overlevingsdrang van individuele handelaren binnen een schaarste-economie. De genoemde familienamen (zoals Stoffels, Lammers en Van Zanten) komen nog steeds veelvuldig voor in de traditionele Nederlandse vishandel.