Administratieve brief of ambtelijk rapport (concept of doorslag met handgeschreven kanttekeningen). Circa september/oktober 1941 (gebaseerd op verwijzingen naar "15 September jl."). (Pagina 5)

Zoals ik hierboven uiteenzette, zullen een aantal vischwinkels niet via de gemeentelijke verdeeling van aal en snoekbaars worden voorzien; ook de Volendammer vischventers, waarvan er velen regelmatig in Edam plegen te venten, zullen hun aal en snoekbaars niet in Edam toegewezen krijgen, doch in Volendam. Hoewel derhalve in deze niet de meest volmaakte oplossing is verkregen, behoeft dit voor de goede uitvoering van de thans gevolgde werkwijze niet van ongunstigen invloed te zijn, daar door de V.C. zal worden zorggedragen, dat winkeliers of venters, die op andere wijze dan via den afslag van visch zullen worden voorzien, van de verdeling op den gem. afslag zullen worden uitgesloten; dit is noodig om te voorkomen, dat deze handelaren een dubbele portie aal en snoekbaars zouden toegewezen krijgen.

In bijlage dezes heb ik de eer U over te leggen een brief van den Directeur der N.V.C. dd. 15 September jl., waarin de te treffen maatregelen zijn neergelegd. In de laatste alinea van dezen brief wordt gesproken over de kosten, waarvan de verdeeling te Edam onderhevig zal zijn. In dit verband moge ik U herinneren aan den brief van den Gemachtigde voor de Prijzen dd. 28 Mei jl. over de afslaggelden van de aangevoerde zeevisch op den gem. afslag; mijn rapport hieromtrent dd. 13 Juni 1941 (no. 46A/23/212) en den brief van den Burgemeester van Edam dd. 25 Juni jl. no. 167 L.M. 1941. De Burgemeester heeft t.a.v. de verlaging der afslaggelden een afwijzend standpunt ingenomen, omdat deze verlaging uiteindelijk geen verlaging der prijs voor den consument ten gevolge zou hebben, terwijl het verlies aan afslaggelden voor de gemeente niet door een grooteren aanvoer van zeevisch gecompenseerd kon worden.

[Kantlijnnotitie links:]
T.
Krachtens art 5 sub b juncto art 23 van de V.W.H. van markt-, standplaats en ventgeld wordt op de V.M. wegens het gebruik maken van den afslag een belasting van 5% van de bruto-opbrengst der afgeslagen visch geheven. Voor den afslag van partijen visch, welke aan de Vischhal in consignatie zijn gezonden, is door de inzenders, behoudens de bovengenoemde belasting, een recht van .. % [tekst onderbroken/afgescheurd]. * Distributiebeheer: Het document illustreert de strikte controle op de voedselvoorziening tijdens de Tweede Wereldoorlog. Om 'dubbele porties' (fraude of overlap in rantsoenering) te voorkomen, werd de toewijzing strikt gescheiden tussen de gemeente Edam en de kern Volendam.
* Economisch beleid: Er is sprake van een spanningsveld tussen de lokale overheid (de Burgemeester) en de centrale prijsbeheersing. De Burgemeester van Edam weigert de afslaggelden (marktbelasting) te verlagen. Zijn argumentatie is tweeledig: het levert de consument niets op (de tussenhandel zou het voordeel opstrijken) en de gemeentekas zou inkomsten mislopen die niet door hogere volumes gecompenseerd kunnen worden.
* Juridische grondslag: De kantlijnnotitie verwijst naar de "V.W.H." (waarschijnlijk de Verordening op de Winstmarges of een soortgelijke visserijwet), waarbij een belasting van 5% op de bruto-opbrengst van de visafslag wordt bevestigd. Dit document bevindt zich in de context van de herstructurering van de Nederlandse visserijsector onder toezicht van de Duitse bezetter en de Nederlandse crisisorganen. In 1941 werd de distributie van schaarse goederen zoals vis (vooral vette vis zoals aal) steeds stringenter. Volendam, als belangrijke vissersplaats, viel onder specifieke regelingen waarbij de eigen bevolking en de venters die buiten de regio handelden, nauwlettend in de gaten werden gehouden door de Voedselcommissarissen (V.C.) en het Rijksbureau voor de Visserij (onderdeel van de N.V.C.). De brief weerspiegelt de bureaucratische complexiteit van het handhaven van een eerlijke (of althans gecontroleerde) verdeling in een tijd van toenemende schaarste.