CENTRALE CONTROLEDIENST. Amsterdam, 15 April 1943.
Afd. Spysvetten en Visschery.
No. 46 17/141/I M. 1943 16/4

A A N
Den Heer Directeur van den
Dienst van het Marktwezen
te Amsterdam.

Naar aanleiding van door den Heer Kans, Aalsmeerweg 61$^I$, by Uw Dienst ingediende klachten, is door ondergeteekende een onderzoek ingesteld by den vischhandelaar J. Schilder, Aalsmeerweg 53,
Op 14 April 1943 ontving J. Schilder op de Gem. Vischafslag een toewyzing van 50 kg schol IV.
Te ongeveer 11.00 uur bevond ik my op de Aalsmeerweg en constateerde, dat een hoeveelheid visch in perceel 53 werd binnengebracht.
By den aanvang van de verkoop ben ik de winkel binnengetreden en heb vastgesteld, dat aan 48 personen telkens 2,1 kg schol werd afgeleverd voor fl. 1.- per portie, wat ongeveer overeenstemt met de maximumprys van fl. 0,49 per kg.
In totaal werd dus afgeleverd byna 53 kg visch, wat overeenkwam met het getoonde afslagbriefje, waarop eveneens 53 kg vermeld stond.
Eenige moeilykheden met het publiek werden veroorzaakt, doordat de toewyzing van P. Schilder, standplaats ten Katestraat, op dezelfde bakfiets ~~waren~~ ^zijn aangevoerd en na afloop van de verkoop ~~van~~ ~~de/verkoop~~ van de toewyzing van J. Schilder naar de ten Katestraat werd terugvervoerd. Ik heb de beide Schilders aangeraden hiervoor een andere regeling te treffen.

De Controleur C.C.D.
(Handtekening: Bouma)

J. P. Bouma
Rynstraat 26$^{III}$
Amsterdam.Z.

(Handgeschreven aantekeningen onderaan:)
7 maal m. i. c. 2.1 pond zijn 30-4-43 deHaan

--- Dit document is een officieel inspectierapport van de Centrale Controledienst (CCD). De kern van de rapportage is de controle op de naleving van de distributie- en prijsvoorschriften voor vis tijdens de Duitse bezetting.

Belangrijkste bevindingen van de controleur:
* Geen prijsfraude: De controleur stelt vast dat de vis wordt verkocht tegen de vastgestelde maximumprijs (ca. 49 cent per kilo).
* Geen zwarte handel: De totale hoeveelheid verkochte vis komt overeen met de officiële toewijzing van de visafslag (ca. 53 kg).
* Logistieke verwarring: De onrust onder het wachtende publiek ("moeilykheden") ontstond niet door illegale praktijken, maar door een onhandige logistieke keuze. Twee familieleden (J. en P. Schilder) gebruikten dezelfde bakfiets voor hun afzonderlijke toewijzingen. Wanneer P. Schilder zijn deel weer meenam naar zijn eigen standplaats, wekte dit bij de hongerige menigte de schijn van achterhouden of wegsluizen van voedsel.

--- Dit document stamt uit april 1943, een periode in de Tweede Wereldoorlog waarin schaarste in Nederland nijpend werd.

1. De CCD: De Centrale Controledienst was door het Nederlandse bestuur (onder toezicht van de bezetter) opgericht om de distributiewetten te handhaven. Zij controleerden op woekerprijzen en de zwarte markt.
2. Voedselschaarste: Vis was een van de weinige eiwitbronnen die nog enigszins beschikbaar waren, maar de verkoop was strikt gereguleerd via een vergunningenstelsel en maximumprijzen. "Schol IV" duidt op een specifieke sortering (grootte/kwaliteit) van de vis.
3. Sociale spanning: De klacht van de heer Kans en de onrust bij de winkel laten de gespannen sfeer in de Amsterdamse straten zien. Burgers hielden elkaar en de winkeliers nauwlettend in de gaten uit angst om tekortgedaan te worden.
4. Locaties: De genoemde locaties (Aalsmeerweg en Ten Katestraat) bevinden zich in Amsterdam-Zuid en West, wijken die destijds zwaar te lijden hadden onder de schaarste en de deportaties. J. Schilder J.P. Bouma P. Bouma P. Schilder Marktwezen