Dienstbrief van de Nederlandsche Visscherijcentrale. 18 juni 1943. Nederlandsche Visscherijcentrale (NVC), Afdeeling Verdeeling. [Briefhoofd]
NEDERLANDSCHE VISSCHERIJCENTRALE
AFDEELING Verd.
BETREFFENDE doorlevering.
’S-GRAVENHAGE, 18 Juni 1943.
BERICHT OP SCHRIJVEN
BIJ ANTWOORD VERMELDEN 16090/V/D.
BIJLAGEN ……… STUKS, T.W. ………

[Geadresseerde]
Den Heer Directeur van den
Gemeentelijken Vischafslag,
AMSTERDAM. –

[Stempel en handgeschreven paraaf rechtsboven]
997
No. 46A/227/1 M. 1943 22/6
[paraaf/handtekening]

[Marginale aantekeningen links]
Imp
spoed 21/6
Inf. n.v.c.
dat bedoelde
visch komt
boven de bestaande
toewijzing aan de
verkoop van
afdeling
Hoe lang moet aan
den termijn
deze [?] worden
(adv. g)
30-6-43

[Body tekst]
Wijlen de Heer Veldkamp heeft den vischhandel Henry A. Osendarp toegestaan, rechtstreeks visch te leveren aan eenige afnemers in de gemeente Amsterdam. Deze afnemers waren Heck's Lunchrooms en Cafetaria "De Bock", dus echte volkszaken. Wijlen de Heer Veldkamp achtte dit in het belang van de vischvoorziening van de gemeente Amsterdam.

De Centrale Contrôledienst heeft tegen deze rechtstreeksche leveringen echter bezwaar gemaakt en daarom hebben wij het voornemen de visch voor deze twee zaken via den gemeentelijken Vischafslag te laten zenden.

Wanneer er een zending visch voor één dezer zaken op den Afslag komt, kunnen zij hiervan in kennis worden gesteld en de visch zelf halen. Aangezien de verzending der visch wordt uitgevoerd door den kleinhandel Osendarp, kan hiertegen geen bezwaar bestaan en bovendien bereiken wij er mee, dat er geen visch voor Amsterdam verloren gaat.

Wij vertrouwen, dat U zich met deze
Z.O.Z.

[Voetnoot]
ADELHEIDSTRAAT 300, 'S-GRAVENHAGE — POSTGIROREKENING 245271 — TELEGRAMADRES: NEDVISCEN
TELEFOON 720080 EN 772162, INTERCOMM. XX. VOOR AFDEELING DISTRIBUTIE 722641
(A) 23430 - ’42 - K 983 De brief behandelt een wijziging in de distributieketen van vis in bezet Nederland. Het centrale geschilpunt is de 'rechtstreekse levering' (buiten de officiële veiling om) door vishandel Henry A. Osendarp aan bekende Amsterdamse etablissementen zoals Heck's Lunchrooms.

De tekst illustreert de spanning tussen lokale afspraken (gemaakt door de inmiddels overleden dhr. Veldkamp) en de centrale controlemechanismen van de bezetter. De "Centrale Contrôledienst" dwingt af dat alle visstromen via de officiële kanalen (de Vischafslag) lopen om controle op rantsoenering en zwarte handel te behouden. Opvallend is de rechtvaardiging dat Heck's en "De Bock" 'volkszaken' zijn, wat impliceert dat de maatregel bedoeld is om de algemene voedselvoorziening te waarborgen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was de Nederlandsche Visscherijcentrale (onderdeel van het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd) verantwoordelijk voor het reguleren van de visvangst en -verkoop. Vanwege schaarste en de noodzaak om de Duitse bezettingsmacht te bevoorraden, was er een strikt systeem van distributiebonnen en toewijzingen.

Heck's Lunchrooms was destijds een zeer grote en populaire keten in Nederland, vergelijkbaar met een moderne cafetaria-keten maar dan op grotere schaal. Het feit dat dergelijke grote afnemers buiten de centrale registers om bevoorraad werden, was een doorn in het oog van de inspectiediensten die toezagen op de "gelijke" verdeling van schaarse goederen. De term "Z.O.Z." (Zie Ommezijde) geeft aan dat het document vervolgd wordt op de achterzijde, wat suggereert dat er nog verdere procedurele details of verzoeken aan de directeur van de afslag volgden. A. Osendarp Gemeente Amsterdam Rijksbureau