Handgeschreven ambtelijk rapport/proces-verbaal van inspectie. 31 mei 1943. N.B. De bovenzijde van het document is deels aan het oog onttrokken door een opgeplakt geel vloeiblad.

[Zichtbaar onder het vloeiblad:]
Th. Marktwezen.

Op 31 Mei 1943 heeft.
C. Schilder pl: 52. Mosplein
9 K.G. gerookte aal aangevoerd
en verkocht. Volgens bijzijnd
vervoerbewijs heeft hij op 29/5-43
20 K.G. versche aal ontvangen.
Hij moest dus ± 13 K.G. ger: aal
aanvoeren. Hij heeft dus
4 K.G. te weinig aangevoerd.

Amsterdam 31 Mei 1943.
Contr: Opsr: J. A. Middelburg.

[Aantekening in blauw potlood:]
Ma 12 oproepen
[Paraaf]

[Stempels en administratieve nota's onderaan:]
No. 46C/34/1 M. 1943 ½
HKD 2/6 43
46C/34/1 a Het document is een rapportage van een controleur (J.A. Middelburg) van de Dienst van het Marktwezen te Amsterdam. De controleur constateert een onregelmatigheid in de administratie en handelsvoorraad van visverkoper C. Schilder op de markt aan het Mosplein (Amsterdam-Noord).

De kern van de overtreding is een rekenkundig tekort:
1. Input: Schilder heeft op 29 mei 20 kg verse aal ingekocht (bewezen via een vervoerbewijs).
2. Verwachte output: Na het rookproces blijft er volgens de toen geldende normen ongeveer 13 kg gerookte aal over (rekening houdend met gewichtsverlies door vochtuitstoot).
3. Constatering: Schilder heeft op 31 mei slechts 9 kg aangevoerd voor de verkoop.
4. Conclusie: Er ontbreekt 4 kg gerookte aal die niet in de officiële boeken voorkomt.

Dit wijst op zwarte handel of het achterhouden van schaarse goederen, wat in 1943 streng verboden was. De blauwe aantekening "Ma 12 oproepen" duidt op een vervolgstap: de betrokkene moet op een maandag om 12:00 uur verschijnen voor verhoor of een administratieve sanctie. Het document stamt uit het midden van de Tweede Wereldoorlog (mei 1943). Tijdens de Duitse bezetting was Nederland onderworpen aan een streng distributiestelsel. Voedsel was schaars en de handel werd strikt gereguleerd door instanties zoals het Marktwezen en de Crisis Controle Dienst (CCD).

• Economische controle: Handelaren moesten precies kunnen aantonen waar hun goederen vandaan kwamen en waar ze bleven. Elke kilogram die 'verdween' uit de officiële keten werd gezien als een economisch delict.
• Locatie: Het Mosplein was een cruciaal handelspunt in Amsterdam-Noord. De naam 'Schilder' duidt zeer waarschijnlijk op een vishandelaar uit Volendam, vanwaar veel vis naar de Amsterdamse markten werd getransporteerd.
• Handhaving: De gedetailleerde wijze waarop de berekening (van verse naar gerookte vis) is uitgevoerd, toont aan hoe nauwgezet de ambtenaren de schaarse voedselvoorraden bewaakten. A. Middelburg C. Schilder J.A. Middelburg N.B. De Marktwezen