Getypte brief (formele oproep) met handgeschreven ambtelijke kanttekeningen. 2 juni 1943. De Directeur (vermoedelijk van het Gewestelijk Arbeidsbureau). Den Heer C. Schilder (bijgenaamd 'Schell') te Volendam (NH). [Bovenaan gecentreerd, in blauw potlood/inkt]:
Verzonden 2/6

[Rechtsboven, in rode inkt]:
46c/34/16 SV

[Linksboven, getypt]:
46c/34/1a M.

[Midden rechts, getypt]:
2 Juni 1943.

[Midden, getypt]:
Den Heer C. Schilder (Schell)
te
V o l e n d a m (NH)

[Linkermarge, handgeschreven in grijs potlood]:
is aan v.
P. Schilder
Holy,
deze brief op
Maandag
gehaald

[Bodytekst, getypt]:
Hiermede verzoek ik U, Vrijdag 4 Juni a.s. tusschen 9.00 en 12.00 te mijnen kantore Jan van Galenstraat no. 14 te willen komen.

[Rechtsonder, getypt]:
De Directeur,

[Linksonder, handgeschreven in grijs potlood]:
P. Schilder Holy
oproepen
[Geparafeerd: HD] Dit document betreft een dwingende oproep uit de Tweede Wereldoorlog. De ontvanger, C. Schilder uit Volendam, wordt gesommeerd zich te melden bij het kantoor aan de Jan van Galenstraat 14 in Amsterdam. Dit adres was tijdens de bezetting de zetel van het Gewestelijk Arbeidsbureau (GAB), de instantie die verantwoordelijk was voor de uitvoering van de Arbeitseinsatz (verplichte tewerkstelling in Duitsland).

De handgeschreven aantekeningen in de marge zijn van administratieve aard. Ze suggereren dat de brief niet direct bij de juiste persoon is bezorgd of dat er verwarring was tussen familieleden. Er wordt genoteerd dat de brief "is gehaald" door of voor een "P. Schilder Holy". In Volendam is het gebruik van bijnamen (zoals 'Schell' en 'Holy') essentieel om onderscheid te maken tussen de vele families met dezelfde achternaam. De instructie onderaan om "P. Schilder Holy op te roepen" wijst op een administratieve correctie of een vervolgstap in de procedure. In juni 1943, de datum van deze brief, was de jacht op Nederlandse arbeidskrachten voor de Duitse oorlogsindustrie op een hoogtepunt. Na de april-meistakingen van 1943 werden de maatregelen aangescherpt. Mannen in de werkzame leeftijd liepen constant het risico opgeroepen te worden voor werk in Duitsland.

Volendamse vissers probeerden vaak onder de arbeidsplicht uit te komen door hun cruciale rol in de voedselvoorziening te benadrukken, maar velen ontkwamen niet aan de bureaucratische molen van het Arbeidsbureau aan de Jan van Galenstraat. De korte termijn van de oproep (brief van 2 juni voor een afspraak op 4 juni) was een bewuste tactiek om de kans op onderduiken te verkleinen. C. Schilder P. Schilder