Ambtsbrief / Officiële correspondentie. 11 oktober 1943. Politiepresident te Amsterdam, Bestuursdienst, Bureau Recherche-Administratie. Directeur van het Marktwezen te Amsterdam. Politiepresident te Amsterdam
Bestuursdienst
Bureau Recherche-Administratie

Amsterdam, 11 October 1943.
Verzoeke bij beantwoording datum, letter en nummer van dit schrijven aan te halen.

Dict.Bo/Zw.
Lr.G.No.18368/1943.
Doss.H.No.6/13.

[In de linker marge, handgeschreven:]
niet
ingesloten
$

Naar aanleiding van Uw telefonische mededeeling van 6 September j.l. aan den inspecteur D.J. Bonnerman, betreffende het spelen van hazardspel in het café "Marcanti", heb ik de eer U hierbij ter kennisneming een rapport van den rechercheur T. Slijkhuijs over deze aangelegenheid te doen toekomen.
Het komt mij voor dat het nemen van maatregelen in deze aangelegenheid op ernstige bezwaren stuit daar de z.g. "gokkers" steeds weer een gelegenheid zullen weten te vinden om hunnhartstocht te bevredigen.
Den exploitant dier inrichting is dezerzijds medegedeeld dat hij van zijn kant al het mogelijke moet doen om excessen te voorkomen.

Coll.: [paraf]

De Wnd.Politiepresident,
namens
DE COMMISSARIS VAN POLITIE
toegevoegd voor de Administratie
[handtekening: H. Holsbergen]
H. Holsbergen

No. 55/6/1 M. 1943 13/10

Aan den Heer
Directeur van het Marktwezen
te AMSTERDAM.

[Onderaan, handgeschreven:]
Insp. Bonnerman gebeld.
Zal rapport doen nazenden.
19/10 '43 [paraf]

[Rechtsonder gedrukt:]
K 9665 M 72 - 8000-5-43

--- * Inhoud: De brief is een reactie op een eerdere telefonische melding over illegaal gokken in café Marcanti. De politiepresident stuurt een rapport van een rechercheur door, maar toont zich sceptisch over het nut van harde maatregelen. Hij stelt dat gokkers toch wel een plek zullen vinden om hun "hartstocht te bevredigen". De exploitant is enkel gewaarschuwd.
* Context van de bezetting: De brief dateert uit oktober 1943, midden in de Duitse bezetting. De Amsterdamse politie stond in die tijd onder direct toezicht van de bezetter. De ondertekenaar, H. Holsbergen, voert de titel "Commissaris van Politie toegevoegd voor de Administratie" namens de (waarnemend) Politiepresident.
* Administratieve proces: Uit de kantlijnaantekeningen blijkt dat het genoemde rapport van rechercheur Slijkhuijs oorspronkelijk ontbrak ("niet ingesloten"). Een handgeschreven notitie onderaan vermeldt dat erover gebeld is en dat het rapport alsnog nagezonden zal worden.
* Taalgebruik: Het taalgebruik is formeel en ambtelijk ("heb ik de eer U hierbij...", "dezerzijds medegedeeld"). Opvallend is de morele ondertoon in het woord "hartstocht" met betrekking tot het gokken.

--- Café Marcanti (tegenwoordig bekend als een evenementenlocatie aan de Jan van Galenstraat) was in die tijd een belangrijke ontmoetingsplaats voor handelaren en arbeiders van de nabijgelegen Centrale Markthallen. De "Directeur van het Marktwezen", aan wie de brief is gericht, was verantwoordelijk voor het beheer van deze markthallen en de omliggende faciliteiten.

Gokken (hazardspel) was verboden, maar de handhaving ervan was tijdens de oorlog vaak een secundaire prioriteit voor de politie, die zwaar belast was met politieke repressie en de uitvoering van maatregelen van de bezetter. De brief illustreert een zekere mate van pragmatisme of onwil bij de politie om hard op te treden tegen dit soort "kleine" criminaliteit in een roerige tijd.