Archiefdocument
Origineel
11 februari 1943. Onbekend (waarschijnlijk een gemeentelijke functionaris of afdelingshoofd, gemarkeerd als 'Concept'). [Links in de marge handgeschreven aantekeningen in rood en potlood, o.a.: 2-7/III '43, 66/4/2 4 dec]
C o n c e p t . SV
[Paraaf/Handtekening]
Amsterdam, 11 Februari 1943.
Den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .
Verhuring kantoren in de hal op de Centrale Markt.
Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d.
1 dezer om advies ontvangen stuk No. 140 L.M. 1942 heb ik
de eer U het volgende te berichten:
Het Gemeente-archief verkreeg aanvankelijk (in 1940)
de beschikking over vijf lokaliteiten gelegen op de tweede
verdieping van de hal der Centrale Markt. De ingebruik-
geving geschiedde ingevolge Besluit B. & W. gratis en
overigens onder de conditie, dat indien zich de mogelijk-
heid van verhuren dezer lokaliteiten voor marktdoeleinden
mocht voordoen, dezer daarvoor zullen moeten worden ont-
ruimd.
Daar inmiddels inderdaad vraag ontstond naar gelegen-
heid tot het huren van kantoorruimte voor doeleinden, met de
markt verband houdende, moeten successievelijk de in ge-
bruik gegeven kantoorruimten worden ontruimd. De Universt-
teits-bibliotheek welke onder dezelfde voorwaarde, als het
Gemeente-archief ruimte in gebruik had, heeft haar boek-
werken elders ondergebracht. Het Gemeente-archief heeft in
plaats [handgeschreven: plts] van de 5 kantoorruimten op de 2e verdieping, 4 ruim-
ten op de hoogste verdieping Oostzijde hal gekregen.
Door het vertrek der Joodsche sigarenmakers zijn in-
middels op de hoogste verdieping Westzijde hal lokaliteiten
vrij gekomen, waarvan laatstelijk 5 stuks verhuurd zijn
aan Sociale Zaken. Aldaar kunnen thans nog 4 lokaliteiten
worden vrijgemaakt, zoodat aan het verzoek van den Gemeente-
Archivaris, die de situatie der plaatsen persoonlijk in
oogenschouw heeft genomen tot beschikbaar stelling van in
totaal 8 lokaliteiten kan worden voldaan.
Nu door Sociale Zaken voor het gebruik der lokaliteiten
aan hun wordt betaald af [handgeschreven: meend.] f 12,50 per week [handgeschreven: maand] bestaat er mijns-
inziens aanleiding het Gemeente-archief eenzelfde bedrag in
rekening te brengen. De ingebruikgeving zou ik ook overigens
onder dezelfde condities willen doen geschieden als laats- * Inhoud: Het document betreft de herhuisvesting van het Amsterdamse Gemeentearchief binnen de Centrale Markthal. Oorspronkelijk zat het archief gratis op de tweede verdieping, maar door toenemende vraag naar kantoorruimte voor marktgerelateerde zaken moet het verhuizen.
* Ruimtegebruik: Er wordt melding gemaakt van een verschuiving van de tweede verdieping naar de "hoogste verdieping" (de zolderetage van de markthal). De Universiteitsbibliotheek, die daar ook zat, is reeds vertrokken.
* Financiën: Er wordt voorgesteld om voortaan huur te vragen aan het archief, gelijk aan wat de afdeling Sociale Zaken betaalt. In de tekst is een belangrijke correctie gemaakt: de huur van f 12,50 was eerst per week getypt, maar is handmatig gewijzigd naar "per maand".
* Toon: De toon is strikt zakelijk en administratief, kenmerkend voor ambtelijke correspondentie uit die tijd. * Historische periode: De brief dateert uit februari 1943, midden in de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland.
* De Jodenvervolging: Een cruciaal en pijnlijk detail in dit document is de zin: "Door het vertrek der Joodsche sigarenmakers zijn inmiddels op de hoogste verdieping Westzijde hal lokaliteiten vrij gekomen". Dit is een directe administratieve weerslag van de Holocaust. De "vrijgekomen" ruimtes waren het gevolg van het feit dat Joodse ondernemers en arbeiders door de bezetter uit hun functies waren gezet en/of waren gedeporteerd. De bureaucratie ging ondertussen gewoon door en herverdeelde de "vrijgekomen" ruimte voor andere doeleinden.
* Centrale Markthal: Dit gebouw aan de Jan van Galenstraat was destijds een vitaal logistiek punt voor de voedselvoorziening in Amsterdam. Dat er ook archieven en bibliotheekvoorraden werden ondergebracht, getuigt van het ruimtegebrek in de stad tijdens de oorlogsjaren.