15 september 1943. Directie v.d. Centr. Markt, Amsterdam. INSPECTIE VOOR DE PRIJSBEHEERSCHING
AMSTERDAM

AMSTERDAM Z., 15 September 1943
EMMASTRAAT 35
TELEFOON 21433
POSTGIRO 408874

No. 7100
Dict. : Bs/JK.
No. 77/11/14 M. 1943 [paarse stempel]
Dossier no. 46.150, 44.321, 42.662, 45.051
Betreft :
Uw schrijven van :
Bijlagen : eenige

[Omkaderde tekst:] Gelieve in Uw antwoord: nummer, datum en dossiernummer volledig te vermelden

[Handgeschreven rechtsboven, omcirkeld:] Genoteerd 20/9 43 [paraaf]
[Handgeschreven boven tekst:] Besluit uitsluiting
[Handgeschreven rechts midden:] v d Dir bedrijfsbel [paraaf in rood]
[Handgeschreven links midden, paars:] M [paraaf]
[Handgeschreven links onder, rood:] 77/11/14^a

Bijgaand doe ik U toekomen een strafbeschikking tegen de groentenhandelaren J.M. Nienhuis, H.W. Ojevaar en C.J. Evers, onder mededeeling, dat deze heeren door mij, behalve met een boete, gestraft zijn met sluiting van hun zaak, ingaande 3 October, de nieuwe distributie-periode, en wel voor resp. 2 jaar, 2 jaar en 1 jaar. De Politie te Amsterdam zal voor sluiting en aanplakking zorgdragen.
Bovendien zend ik U hierbij een strafbeschikking tegen den groentengrossier J. Hoogendorp, met verzoek voor aanplakking aan zijn pakhuis op de Markt zorg te dragen. Datum van ingang eveneens 3 October a.s.

DE INSPECTEUR VOOR
DE PRIJSBEHEERSCHING,
voor dezen:
[Handgeschreven handtekening, doorgehaald met paarse strepen]
[Paraph in paarse cirkel]

Aan de Directie v.d. Centr. Markt,
A m s t e r d a m.

[Kleine letters onderaan:] 207 Asd - 12 - '42 (A) 31998 - K 983 Dit document is een officieel bevel van de Inspectie voor de Prijsbeheersing tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De Inspecteur deelt mee dat drie groentehandelaren (Nienhuis, Ojevaar en Evers) en één groentegrossier (Hoogendorp) zware straffen hebben gekregen.

• Sancties: Naast boetes worden de zaken van de handelaren voor lange periodes (1 tot 2 jaar) gesloten. Dit zijn zeer ingrijpende administratieve straffen die de economische basis van deze ondernemers vernietigen.
• Publieke bekendmaking: De term "aanplakking" wijst op het ophangen van officiële bekendmakingen op de panden van de gestraften, een vorm van publieke schande en een waarschuwing voor anderen.
• Coördinatie: De brief toont de nauwe samenwerking tussen de Inspectie, de politie (voor de uitvoering van de sluiting) en het bestuur van de Centrale Markt (waar de groothandel gevestigd was).

De handgeschreven opmerking "Besluit uitsluiting" suggereert dat deze handelaren niet alleen hun winkel moesten sluiten, maar ook formeel uitgesloten werden van deelname aan de handel op de markt. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was er in Nederland sprake van toenemende schaarste aan voedsel en goederen. Om inflatie en zwarte handel tegen te gaan, stelde de bezetter strikte prijsvoorschriften en een distributiesysteem (met bonnen) in. De Inspectie voor de Prijsbeheersing controleerde of handelaren zich aan de maximumprijzen hielden.

Overtredingen, zoals verkopen boven de vastgestelde prijs of handel buiten de officiële kanalen om, werden zwaar bestraft. De genoemde datum van 3 oktober 1943 viel samen met het begin van een nieuwe distributieperiode, een logisch moment voor de overheid om nieuwe strafmaatregelen in te laten gaan. De Centrale Markt in Amsterdam (het huidige Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was destijds het logistieke hart van de voedselvoorziening voor de stad, waardoor controle op deze locatie van cruciaal belang was voor het bezettingsbestuur.