Proces-verbaal / Ambtelijk rapport.
Origineel
Proces-verbaal / Ambtelijk rapport. R A P P O R T .
Ondergeteekende, C.Veerman, ambtenaar bij het Marktwezen
rapporteert U het navolgende:
Op Zaterdag 18 November 1944 bevond ik mij in het pakhuis
Hal 14, verhuurd aan den grossier P.van Vliet. Er bevonden zich al-
daar 20 zakken à 15 kg. knolselderie en 1 kist à 15 kg. knolselderie.
Van Vliet beweerde hiervan niets te weten en wees als eigenaar aan zijn
knecht, die mij opgaf te zijn genaamd:
Jacob van Delft,
geboren 12 Juli 1901, wonende Koestraat 4 te Rijnsburg, beroep tuin-
dersknecht. Van Delft kon mij geen geldige papieren van deze groente
toonen. Hij verklaarde mij: "Deze knolselderie heb ik zelf geteeld en
met schipper Van Noort naar de Centrale Markt vervoerd. Het is mijn
bedoeling deze knolselderie hier te verkoopen. Ik ben personeel van
den grossier P.van Vliet en heb als zoodanig toegang tot de Centrale
Markt. Van Vliet wist hiervan niets af. Ik weet dat ik niet gerechtigd
ben deze groothandel op de Centrale Markt uit te oefenen.
Ik heb de partij in beslaggenomen en ter beschikking gesteld
van Hr.Broerse.
De toegangskaart van Van Delft gaat hierbij.Waarvan op ambts-
eed dit rapport te Amsterdam den 18 November 1944.
De ambtenaar voornoemd,
w.g. C.Veerman.
Aan den Heer Directeur
van het Marktwezen. * Inhoud: Het rapport beschrijft de ontdekking van 315 kilogram knolselderij (20 zakken en 1 kist) in een pakhuis op de Centrale Markt in Amsterdam. De eigenaar van het pakhuis, grossier Van Vliet, distantieert zich van de partij. Zijn knecht, Jacob van Delft uit Rijnsburg, geeft toe de groente zelf te hebben geteeld en illegaal naar de markt te hebben gebracht om deze daar te verkopen, gebruikmakend van zijn toegangspas als werknemer.
* Juridische aspecten: Het document is opgesteld onder ambtseed ("waarvan op ambtseed dit rapport"). Er is sprake van een economisch delict: het verhandelen van goederen zonder de benodigde papieren en buiten de toegestane bevoegdheden (groothandel drijven zonder recht daartoe).
* Taal en vorm: Het taalgebruik is zakelijk en formeel, typerend voor ambtelijke verslaglegging uit die periode (gebruik van de naamvallen 'den grossier', 'den Heer Directeur'). * Historische context: Het document dateert van november 1944, de periode van de Tweede Wereldoorlog die in West-Nederland bekendstaat als de Hongerwinter. Voedsel was uiterst schaars en de distributie stond onder streng toezicht van zowel de Nederlandse autoriteiten als de bezetter.
* De Centrale Markt: De Centrale Markt in Amsterdam (het huidige Food Center) was het vitale knooppunt voor de voedselvoorziening van de stad. Toezicht door het 'Marktwezen' was essentieel om zwarte handel tegen te gaan en de officiële distributie te waarborgen.
* Overlevingsstrategie: De handeling van Jacob van Delft — het meenemen van eigen teelt uit het tuinbouwgebied Rijnsburg naar de stad om direct te verkopen — was een veelvoorkomende, zij het illegale, manier om in tijden van extreme schaarste wat extra inkomen te genereren of mensen van voedsel te voorzien buiten het bonnenstelsel om. De inbeslagname en het intrekken van de toegangskaart waren voor die tijd de standaard sancties.