Dienstverslag / Rapport van toezicht. 24 november 1944 (behandeld/gezien op 27 november 1944). De Inspecteur van het Marktwezen, Amsterdam. DIENST VAN HET MARKTWEZEN
----------

                                        R A P P O R T
                                        --------------

Nº 2c/91/15 M. 1944 27/11 [Handgeschreven rechtsboven:] Inschrijving Dir.

   Ondergeteekende, L.A. Engelen en J. H. de Grebber, beiden

Ambtenaar bij het Marktwezen, rapporteeren U het navolgende:
Op Vrijdag, 24 November 1944 hebben wij contrôle gehouden
op de dagmarkt LINDENGRACHT" alhier. Tusschentijds controle ge-
houden in de stad (centrum).
Op de Lindengracht troffen wij bij den marktkoopman in
/J. H. Wiereyn. groenten/een partij uien aan. Wij hebben deze onder ons toezicht
doen verkoopen aan het publiek tegen den vastgeatelden prijs.
Verder hebben wij bij eenige handelaren in groenten de geldige
maximum prijzen laten noteeren.
Waarvan dit rapport te ^Amsterdam op 24 November 1944.

                            De ^Ambtenaren voornoemd,

   Aan

Den Heer Inspecteur van het Marktwezen
Alhier.

[Handgeschreven linksonder:] [Handgeschreven handtekeningen rechtsonder:]
Gezien JHdeGrebber
27-11-44 LA Engelen
de Heer [gevolgd door paraaf/vink in rood]

2.0.2. Dit rapport beschrijft een controleactie van de Amsterdamse Dienst van het Marktwezen op vrijdag 24 november 1944. De ambtenaren L.A. Engelen en J.H. de Grebber rapporteerden dat zij op de markt aan de Lindengracht (in de Jordaan) een partij uien aantroffen bij marktkoopman J.H. Wiereyn. In plaats van de partij in beslag te nemen, dwongen zij de koopman om de uien direct onder hun toezicht aan het publiek te verkopen tegen de officieel vastgestelde prijs. Daarnaast controleerden zij of andere groentehandelaren zich hielden aan de geldende maximumprijzen.

Het document illustreert de strikte handhaving van distributieregels en prijsbeheersing door lokale autoriteiten tijdens een periode van extreme schaarste. Het document dateert uit november 1944, het begin van de Hongerwinter in het bezette westen van Nederland. Door de spoorwegstaking en de Duitse blokkades ontstonden er catastrofale tekorten aan voedsel en brandstof.

De "Dienst van het Marktwezen" speelde in deze tijd een cruciale rol in het proberen te voorkomen van woekerprijzen en zwarte handel. Omdat de officiële rantsoenen onvoldoende waren, was de verleiding voor handelaren groot om producten achter te houden voor de zwarte markt, waar prijzen vele malen hoger lagen. Door ter plekke verkoop tegen de "vastgestelde prijs" af te dwingen, zorgden de ambtenaren ervoor dat een deel van de schaarse voorraad direct bij de gewone burger terechtkwam in plaats van in het illegale circuit. De Lindengracht was, en is nog steeds, een van de belangrijkste marktlocaties in het centrum van Amsterdam.