Handgeschreven samenvattend rapport van een opsporingsonderzoek. 18 november 1944. [In de rechterbovenhoek staat met potlood:] 3 x 4/15

Samenvattend rapport.

Op Zaterdag 18 November 1944 vanaf ± 10 uur heeft onder mijn leiding op de C.M. ~~in opdracht van den directeur~~ een onderzoek plaatsgevonden naar de gedragingen van schipper Van Noort, die met den stoomboot „Voorne Putten” bloemen aanvoerde op de C.M. Het gerucht ging, dat met dit schip sedert weken 3 x per week zwarte handel (groenten) op de C.M. uit Rijnsburg werd gedreven.

De klerk C.G. de Vries was met de controleurs Dijkstra, de Grebber, Veerman en Van Burg met het onderzoek belast.

Aangezien de stoomboot des nachts op de C.M. was gearriveerd, was de lading bij onze aankomst reeds gelost en ~~overgebracht in~~ waarschijnlijk [ingevoegd: in Rijnsburg gevestigde] de pakhuizen, welke zijn gehuurd door grossiers.

Ik heb daarop schipper Van Noort aangezegd, dat hij met zijn schip de C.M. niet dan met toestemming van den Dir. M.W. mocht verlaten.

Hierop is een onderzoek in bovenbedoelde pakhuizen ingesteld. (Zie bijgaande rapporten)
Het resultaat luidt:

Pakhuis A 12: huurder O.C. Van Belle, Rijnsburg.
Aangetroffen: C. de Mooy, geb. 29/3 1920, wonende Rijnsburg.
toegangskaart C.M.: personeel van Van Belle.
In beslag genomen: 53 1/2 zak peen
5 krat prei
10 " soepgroenten
54 " andijvie.
Van Belle was niet aanwezig en wist volgens de Mooy ook niets van de zaak af.
Vraag: Hoe kan de Mooy in pakhuis Van Belle komen en aldaar zwarten handel doen?

Pakhuis A. 10, huurder Gebr. Valk, Rijnsburg.
Aangetroffen: Gerrit v. Klaveren, geb. 16/10 '27
Joh. W Spijk, geb 1/10 1907
Adr. den Heyer, geb. 16/9 1928
allen wonende te Rijnsburg.
toegangskaarten C.M.: G. v. Klaveren, personeel v. grossier G. v. Klaveren
J. W Spijk, " R. W. Spijk
Adr. den Heyer, " * Taal en handschrift: Het document is geschreven in een duidelijk leesbaar, ambtelijk handschrift in het Nederlands. De spelling is conform de tijd (bijv. "zwarten handel", "den stoomboot").
* Inhoudelijke kern: Het rapport beschrijft een inval op de Centrale Markt in Amsterdam. Men verdacht schipper Van Noort ervan dat hij naast zijn officiële vracht (bloemen) ook illegaal groenten uit Rijnsburg meesmokkelde voor de zwarte markt.
* Methodiek: Er wordt een systematisch onderzoek uitgevoerd waarbij pakhuizen worden doorzocht en specifieke personen en hoeveelheden goederen worden genoteerd. De ondervrager stelt een kritische vraag over hoe een onbevoegde (De Mooy) in een pakhuis van een ander (Van Belle) terechtkomt, wat duidt op een vermoeden van medeplichtigheid of een georganiseerd netwerk.
* Fysieke staat: Het document is geschreven op gelinieerd papier dat sporen van veroudering vertoont (vergeling). Er zijn doorhalingen en tussenvoegingen die wijzen op een concept- of werkdocument. Dit rapport is opgesteld in november 1944, midden in de Hongerwinter. In deze periode was er in het bezette westen van Nederland een extreem tekort aan voedsel en brandstof. De officiële rantsoenen waren verre van voldoende om te overleven, waardoor de zwarte handel explodeerde.

De autoriteiten (zoals de marktmeesters en controleurs van de Centrale Markt) stonden onder grote druk om deze illegale stromen te beheersen, vaak onder toezicht of in opdracht van de Duitse bezetter. Rijnsburg was (en is) een belangrijk centrum voor de tuinbouw; transporten vanaf daar naar Amsterdam waren essentieel voor de voedselvoorziening, maar ook zeer lucratief voor illegale handelaren. De inbeslagname van 53 zakken peen en 54 kratten andijvie vertegenwoordigde in november 1944 een enorme waarde op de zwarte markt.