Officieel ambtelijk rapport. [Links boven handgeschreven:] De inschrijving [doorgehaald]
[Rechts boven:] № 2/91/31 M. 1944 5/12 SV.

R A P P O R T.

Ondergeteekende rapporteert het volgende:
Op Woensdag 29 November 1944 gezien dat appelen (400 kg) worden opgeladen op een handkar. Deze appelen werden afgegeven uit de pakhuizen van het Blaauwhoedenveem-Vriezeveem gelegen Diemenstraat no. 6. Volgens opdracht deze kar gevolgd, later met assistentie van collega Reyinga. De appelen bleken afgeladen te moeten worden Kerkstraat 136 St.Piusgesticht. Bij informatie bleek mij het volgende:
Geertruida Hendrika van Keulen geboren Amersfoort 1e November 1915 kloosterlinge Hoofd der R.K.school Egelantiersgracht 140-14 verklaarde de appelen van Jan Hoogesteger gekocht te hebben voor de prijs van f. 0,75 per k.g. Ik heb het fruit gezien met collega Reyinga, een monster genomen en het bleek ste rk afwijkend fruit te zijn hoog uit betaald voor f. 0,35. In opdracht Directeur mij in verbidning gesteld met luitenant Van Wijk (Prijsbeheersching).
Op 30 November 1944 zaak verder onderzocht mte mij te assistentie gesteld de ambtenaren de Haan en Aalberberg.
In bij zijn van deze twee heeren opnieuw gehoord het b.g. Hoofd der school, die ons verklaarde appelen van Hoogesteger te hebben gekocht met Mevrouw M.P.M.Buitenhuis-Dekker, adres Bloemgracht 28 huis voor f. 0,75 per k.g. om ze te bestemmen voor de R.K. schoolkinderen (St.Nicolaasgeschenk). Daaropgehoord in bijzijn van genoemde heeren Jan Hoogeste er. Deze hing [omcirkeld: zoo een verhaal op] van de door hem gemaakte kosten dat de heeren van de prijsbeheersching met goedvinden van de Directeur besloten Hoogesteger in de gelegenheid te stellen op 1 December 1944 + 9.30 uur een zelfde uiteenzetting te geven aan Mr. Koning. Hoogesteger verklaarde o.m. dat het dispensatieappelen waren. Dat hij met toestemming bande n Heer Bleys C.C.D.ambtenaar en een zekere Visser Econimische politie toestemming had gekregen om de partij appelen aan instellingen te verkoopen voor f. 0,70. Ik heb Hoogesteger daarop aabgezegd de aanwezige partij bij Blaauwhoedenveem hangende het onderhoud met Mr. Koning in beslag te nemen. Hoogesteger heeft op mijn verzoek daarop de afdeeling chef van b.g. veem opdracht gegeven geen appelen af te leveren. Daarop hebben den heer Aalberberg en ik ons naar Blaauwfries begeven de partij gezien en in beslag genomen. Den Heer Aalberberg achtte het niet noodig de sleutels in bewaring te nemen en heeft hier mee belast de afdeelingschef den heer Beeter. Nader verklaar ik dat de aanwezig partij in het veem stukken beter is dan de afgekeurde appelen aan genoemd R.K. gesticht. Mij is gebleken, dat de appelen geregeld worden doorgeloopen en die appelen die hoognoodig weg moeten worden afgeleverd.

Aan den Heer Directeur van het Marktwezen.
Amsterdam, 30 November 1944.
w.g. S.Dijkema.

[Links onder handgeschreven:]
Gezien 2-12-44 [onleesbare paraaf] * Taal en stijl: Het document is opgesteld in een zakelijke, ambtelijke stijl met de destijds gebruikelijke spelling (zoals "ondergeteekende", "k.g."). Er staan enkele typfouten in de tekst (bijv. "verbidning" i.p.v. verbinding, "mte" i.p.v. met, "Econimische"), wat duidt op een onder tijdsdruk getypt rapport.
* Inhoudelijke kern: De kern van het rapport is een verdenking van prijsopdrijving (woeker). Een partij appels van slechte kwaliteit wordt voor 0,75 gulden per kilo verkocht, terwijl de inspecteur de waarde schat op maximaal 0,35 gulden. De appels waren bedoeld voor een Sinterklaasgeschenk voor rooms-katholieke schoolkinderen.
* Interventie: De inspecteur (Dijkema) schakelt de 'Prijsbeheersching' in en legt beslag op de resterende partij appels in het pakhuis van Blaauwhoedenveem. Opvallend is dat de verdachte, Jan Hoogesteger, beweert toestemming te hebben van andere instanties (C.C.D. en Economische Politie), wat wijst op een complex bureaucratisch web of een poging tot misleiding.
* Marginale notities: De handmatige cirkel om "zoo een verhaal op" suggereert dat de lezer (de directeur) de verklaring van Hoogesteger eveneens ongeloofwaardig vond. Dit document stamt uit november 1944, midden in de Hongerwinter in bezet Nederland. Voedsel was extreem schaars en de prijzen werden streng gecontroleerd door de bezetter en lokale autoriteiten om zwarte handel tegen te gaan.
* Prijsbeheersching: Dit was een overheidsinstelling die toezag op de maximumprijzen. Overtreding werd zwaar gestraft als economisch delict.
* Sinterklaas 1944: Ondanks de enorme tekorten probeerden instellingen (zoals de R.K. school in dit rapport) nog iets te organiseren voor kinderen. Dat handelaren juist over de rug van dit soort initiatieven woekerwinsten probeerden te maken, werd hoog opgenomen.
* Locaties: De genoemde locaties (Diemenstraat, Egelantiersgracht, Bloemgracht, Kerkstraat) plaatsen de gebeurtenissen in het hart van Amsterdam. De firma Blaauwhoedenveem-Vriezeveem was een bekende logistieke dienstverlener in de Amsterdamse haven.