Proces-verbaal (typewerk). DIENST VAN HET MARKTWEZEN
TE AMSTERDAM.

[Handgeschreven:] Inv. 7 e.e.d. op 20/11.44

No.
[Onderstreept:] PROCES-VERBAAL.

Onderwerp:
Overtreding van art. 3 lid 1
van het Tuinbouwafzetbesluit
van 12 Juni 1943 No. 18114.
gepleegd door:

Arend van den Vijver, geboren
te Katwijk a. Zee, 26 April 1919
van beroep tuinder en wonende
te Katwijk, Kerkplein 19.

Op Zaterdag, den achttienden November 1900 vier en veertig, omstreeks acht uur, bevonden wij, Jan Hendrik de Grobber en Cornelis Voorman, beiden ambtenaren van het Marktwezen, tevens onbezoldigde veldwachter der Gemeente Amsterdam, ons in vermelde kwaliteit ter contrôle op de Centrale Markt alhier. In het pakhuis op pier B. no. 8 aldaar troffen wij vijftig zakken gewasschen peen à 20 Kg. per zak aan. Het was ons bekend, dat dit pakhuis verhuurd is aan den grossier in groente en fruit Adrianus den Heyer, wonende te Rijnsburg, Heerenweg 11. In genoemd pakhuis bevond zich een persoon, die ons ongevraagd verklaarde eigenaar van deze groente te zijn. Deze persoon kon ons geen geldige papieren betreffende deze warmoezerijgewassen toonen en bovendien was deze groente niet door hem aangegeven bij het Plaatselijk Verdeelkantoor Amsterdam. Hij gaf ons desgevraagd op te zijn genaamd:

AREND VAN DEN VIJVER,

geboren te Katwijk a.Z., den 26 April 1900 negentien, Nederlander sedert geboorte, van beroep tuinder en wonende te Katwijk, Kerkplein 19.
en verklaarde ons:
"Deze 50 zakken heb ik in Katwijk van een mij onbekend persoon tegen den
"prijs van f. 2,25 per zak gekocht. Schipper Van Noort heeft deze 50 zakken
"peen voor mij van Katwijk naar de Centrale Markt te Amsterdam vervoerd.
"Ik ben in loondienst van den grossier in groente en fruit Adrianus den
"Heyer. Den Heyer weet echter niets van deze transactie af. Ik heb dit ge-
"heel buiten hem om gedaan. Ik ben niet gerechtigd den groothandel in
"warmoezerijproducten uit te oefenen. Ik was van plan deze groente aan ver-
"schillende kleinhandelaren te verkoopen."

Wij verbalisanten voegen hieraan nog toe, dat de hierbovenbedoelde grossier den Heyer reeds geruimen tijd de Centrale Markt niet bezoekt.
Verdachte is met zijn overtreding in kennis gesteld en proces-verbaal aangezegd.
Naamsopgave en verdere gegevens zijn conform persoonsbewijs.
De 50 zakken peen, wegende totaal 1.000 Kg., zijn door ons in beslaggenomen en gedeponeerd bij den Gemeentelijken Gevolmachtigde voor Grossierszaken in Groente en Fruit, Jac. Broerse, gevestigd op de Centrale Markt alhier.
En hebben hiervan op ambtseed dit proces-verbaal opgemaakt en geteekend te Amsterdam den twintigsten November 1900 vier en veertig.

De Ambtenaren bij het Marktwezen voornoemd,

(J.H. de Grobber)

(C. Voorman) [handtekening: Voorman]

De netto-opbrengst ten bedrage van f. 95,- is overgemaakt aan den Provincialen Voedselcommissaris voor Noord-Holland, Kerkplein 15 te Alkmaar. * De Overtreding: Arend van den Vijver heeft 1.000 kg gewassen peen (wortelen) illegaal getransporteerd van Katwijk naar Amsterdam om deze buiten het officiële distributiekanaal om te verkopen.
* Bewijs: De verdachte kon geen vervoersbewijzen of toewijzingsbescheiden overleggen van het "Plaatselijk Verdeelkantoor".
* Bekentenis: De verdachte geeft toe dat hij de peen heeft gekocht van een onbekende bron voor 2,25 gulden per zak en dat zijn werkgever, Adrianus den Heyer, hier niet bij betrokken was.
* Inbeslagname: De volledige partij van 1.000 kg is geconfisqueerd. De opbrengst van de verkoop (95 gulden) is naar de Provinciale Voedselcommissaris gegaan. Dit document stamt uit november 1944, de periode die in West-Nederland bekendstaat als de Hongerwinter. Tijdens de Duitse bezetting was de voedselvoorziening strikt gereguleerd via een distributiesysteem om schaarste te beheersen en de Duitse Wehrmacht te bevoorraden.

Handel buiten de officiële kanalen om (zoals hier beschreven) werd aangemerkt als "zwarte handel". Hoewel dergelijke praktijken essentieel waren voor de overleving van de burgerbevolking, traden de autoriteiten (zowel de bezetter als de Nederlandse economische controlediensten) hier streng tegen op. De "Dienst van het Marktwezen" hield toezicht op de Centrale Markt in Amsterdam, wat in die tijd een cruciaal knooppunt was voor de (legale en illegale) voedselstroom naar de stad.