Ambtsverslag / Rapportage van inspecteurs van het Marktwezen.
Origineel
Ambtsverslag / Rapportage van inspecteurs van het Marktwezen. 27 december 1944 (gearchiveerd op 6 januari 1945). genomen. Door deze plunder partij is er circa 15 ton aard-
appelen verdwenen. Ik heb deze zaak in handen gegeven van
de Politie Bureau Spaarndammerstraat en Hoofdbureau afd. 47.
Zoodra de brug gedraaid kan worden vervolg ik mijn reis
naar Zwammerdam.
Blijkens het ons ter hand gestelde "marschbefehl" bestaat
de lading uit 170 ton aardappelen. Afzender Wehrmacht-
verpflegungsamt Groningen. Bestemd voor Einheit Feldpost
nr. L.Z. 37503 (Margarinefabriek) Zwammerdam.
! Er bevonden zich twee politieambtenaren aan boord ter
bewaking en begeleiding.
Amsterdam 27 Dec. 1944
De ambtenaren voornoemd
J. Peekboom [handtekening]
C. Vermaas [handtekening]
Den Heer Inspecteur [stempel/aantekening in rood: 6-1-45]
v/h Marktwezen. * Inhoud: Het document betreft een incidentverslag over de plundering van een schip geladen met 170 ton aardappelen. Terwijl het schip in Amsterdam lag te wachten op een brugbediening, is door een "plunderpartij" (waarschijnlijk hongerige burgers) ongeveer 15 ton buitgemaakt. De lading was officieel gevorderd door de Duitse Wehrmacht en was onderweg van Groningen naar een vestiging in Zwammerdam.
* Opvallende details: In de kantlijn is een rood uitroepteken geplaatst bij de zin dat er nota bene twee politieambtenaren aan boord waren voor bewaking. Dit suggereert dat de plundering zo massaal of effectief was dat zelfs gewapende begeleiding het niet kon verhinderen, of dat de ambtenaren mogelijk niet hardhandig durfden in te grijpen tegen de wanhopige bevolking.
* Terminologie: Het gebruik van de Duitse term "marschbefehl" (marsorder) en de vermelding van het Feldpostnummer duiden op de strakke militaire organisatie van voedseltransporten door de bezetter in deze periode. Dit document is een direct bewijsstuk van de extreme omstandigheden tijdens de Hongerwinter (1944-1945) in West-Nederland.
1. Voedselschaarste: In december 1944 was de hongersnood in Amsterdam op een dieptepunt. Transporten met voedsel waren primaire doelwitten voor de bevolking.
2. Verzet en Overlevingsdrang: "Plunderpartijen" waren vaak geen georganiseerde misdaad, maar uitingen van pure overlevingsdrang. Het feit dat men een transport van de Wehrmacht durfde aan te vallen, toont de mate van wanhoop aan.
3. Duitse vorderingen: Terwijl de Nederlandse bevolking verhongerde, transporteerde de Wehrmacht nog grote hoeveelheden voedsel (zoals deze 170 ton aardappelen) door het land voor eigen gebruik of export naar Duitsland.
4. Locatie: De Spaarndammerbuurt in Amsterdam lag strategisch aan het water en nabij spoorlijnen, waardoor het een brandpunt was van zowel legale transporten als illegale onttrekkingen (plunderingen).