Ambbtelijk rapport (getypt met handgeschreven kanttekeningen en handtekeningen). 11 december 1944. DIENST VAN HET MARKTWEZEN
te
AMSTERDAM

[Links boven, handgeschreven:] Inschr. 1021
[Stempel:] NO [Handgeschreven:] 20/92/2
[Grote stempel:] M. 1944 [Handgeschreven:] 11/12

[Rechts boven, handgeschreven:] 158

____ R A P P O R T ____

Ondergeteekenden, J. H. de Grebber en S. Dijkema, beider Ambtenaar bij het marktwezen, rapporteeren U het navolgende;
Naar aanleiding van bijgaand schrijven no. 840 L.M. 1944 13/11, hebben wij van 4 December tot en met 9 December 1944, dagelijks eenigen tijd gepost in de onmiddellijke omgeving van perceel Prinsengracht 701. Wij hebben niet kunnen constateeren, dat door de firma Nederl. Etaleurs Bureau groenten werd verkocht of afgeleverd.
[Met potlood omcirkeld:] Wel hebben wij op 4 December 1944 op de Prinsengracht een kar met appelen uit laten verkoopen. Hiervan is een afzonderlijk rapport opgemaakt.
Waarvan dit rapport te Amsterdam op 11 December 1944.

De Ambtenaren voornoemd,

[Handtekening J.H. de Grebber]
[Handtekening S. Dijkema]

Aan
Den Heer Inspecteur van het Marktwezen
A L H I E R

[Handgeschreven aantekeningen onderaan:]
[Links:] Gezien 11-12-’44 [Onleesbare handtekening]
[Midden:] controle betalen. 20-12-’44
[Rechts:] H. Dijkman [?] 2/1 ‘45 * Onderwerp: Een surveillanceverslag naar aanleiding van een vermoeden van illegale handel in groenten door de firma "Nederl. Etaleurs Bureau" op de Prinsengracht 701.
* Bevindingen: De ambtenaren hebben gedurende zes dagen (4 t/m 9 december 1944) "gepost" (geobserveerd), maar geen bewijs gevonden voor de handel in groenten door de bewuste firma.
* Incident: Tijdens de observatie op 4 december hebben zij wel ingegrepen bij de verkoop van een kar met appelen op de Prinsengracht. Deze partij is "uit laten verkoopen" (vermoedelijk onder toezicht verkocht tegen vastgestelde prijzen of in beslag genomen), waarvoor een apart rapport is opgesteld.
* Administratieve sporen: Het document toont een actieve bureaucratie die, ondanks de oorlogsomstandigheden, nauwgezet toezicht hield op de voedseldistributie en marktregels. De verschillende data (11 dec, 20 dec en 2 jan '45) tonen de doorlooptijd van het dossier. Dit document stamt uit december 1944, midden in de Hongerwinter in bezet Nederland. In deze periode was er een extreem tekort aan voedsel en brandstof, vooral in de grote steden zoals Amsterdam. De zwarte handel tierde welig, maar de Duitse bezetter en de Nederlandse crisisinstanties (zoals de Dienst van het Marktwezen) probeerden de distributie streng te controleren.

De "Dienst van het Marktwezen" was verantwoordelijk voor het toezicht op markten en de naleving van prijsvoorschriften. Dat ambtenaren dagenlang "postten" voor een pand om te controleren of er groenten werden geleverd, illustreert hoe schaars en kostbaar voedsel was geworden. De omcirkelde passage over de kar met appelen is veelzeggend: elke vorm van ongecontroleerde handel werd direct aangepakt. De genoemde locatie, Prinsengracht 701, is een statig grachtenpand, wat suggereert dat ook in betere kringen werd gecontroleerd op illegale voorraad- of handelsvormen.