Brief op officieel briefpapier.
Origineel
Brief op officieel briefpapier. 9 november 1944. Chr. J. van der Meer, Etalage Adviseur, namens het "Nederlandsch Etaleurs Bureau". [Bovenaan de pagina, paarse stempel:]
№ 840 L.M. 1944 13/11
[Briefhoofd:]
NEDERLANDSCH ETALEURS BUREAU
CHR. J. VAN DER MEER
ETALAGE ADVISEUR
AMSTERDAM-C.
Onze Ref: CM/ME.
Uwe Ref:
AMSTERDAM, 9 November 1944.
Prinsengracht 699-701
Telefoon 35780 (na 6 uur 86518)
[Handgeschreven aantekening rechtsboven:]
Dir.
gaarne bespreken
[onleesbare paraaf]
[Adresregel:]
Den Heer Voute, burgemeester van Amsterdam.
[Inhoud brief:]
Eindelijk kreeg ik op 8 November afwijzend bericht op mijn schrijven van 19 October, aangaande het kopen van groenten in Mijdrecht welke ik tegen de kostprijs aan mijn bureau, aan het publiek, wilde verkopen als protest tegen de zwarte straathandel in Amsterdam daar dit in Amsterdam getoloreerd ja zelfs aangewakkerd wordt.
Uit Uw afwijzende beslissing trek ik mijn conclusies en handel dien-overeenkomstig.
Dir.v/h Nederl. Etal. Bureau,
Chr. J. v. d. Meer.
[Handtekening]
[Linksonder, paarse stempel met handgeschreven toevoeging:]
De Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en Schoonmaak, Bad- en Zweminrichtingen stelt deze in handen van den Heer Directeur van het Marktwezen om advies. met verzoek deze firma in de gaten te houden.
A'dam, 22 November 1944
[Onderaan, tweede paarse stempel:]
№ 26/92/1 M. 1944 25/11
[Voetnoot briefpapier:]
VERZORGT: ETALAGES - ETALAGE-CAMPAGNES - TOONKAMERS - TENTOONSTELLINGSTANDS - VERVAARDIGT: ETALAGE-KAARTEN - DECORATIES - DIORAMA'S - LEVERT: ETALAGE-MATERIAAL - ETALAGE-FIGUREN * Toon: De brief is opvallend brutaal en provocerend, zeker gezien de tijd (Duitse bezetting). De schrijver beschuldigt de burgemeester er direct van dat de zwarte handel in de stad wordt "aangewakkerd". De afsluiting ("trek ik mijn conclusies en handel dienovereenkomstig") leest als een dreigement van burgerlijke ongehoorzaamheid.
* Kern van het conflict: Van der Meer wilde buiten de stad groenten inkopen om deze zonder winst te verkopen aan Amsterdammers, om zo de woekerprijzen op de zwarte markt te ondergraven. Dit werd hem door het stadsbestuur verboden.
* Reactie van de autoriteiten: De handgeschreven opmerking in de stempel onderaan is veelzeggend: "met verzoek deze firma in de gaten te houden". In plaats van de klacht serieus te nemen, wordt de afzender als een potentieel gevaar of onruststoker aangemerkt. * Hongerwinter: De brief is geschreven in november 1944. West-Nederland bevond zich in het begin van de Hongerwinter. Voedsel was extreem schaars en de zwarte handel tierde welig tegen torenhoge prijzen.
* Bestuur onder bezetting: Edward Voûte was een collaborerend burgemeester (NSB). Het feit dat een burger hem zo scherp durfde aan te spreken over de falende voedselvoorziening, getuigt van de enorme spanningen en de wanhopige situatie in de stad.
* Logistiek: De verwijzing naar Mijdrecht is typerend; veel Amsterdammers trokken naar het omliggende platteland (de 'hongertochten') om bij boeren nog enig voedsel te bemachtigen. Van der Meer probeerde dit op semi-commerciële, maar ideologische wijze te organiseren vanuit zijn bureau aan de Prinsengracht. C. Gemeente Amsterdam Marktwezen NSB