Brief (doorslag of archiefkopie)
Origineel
Brief (doorslag of archiefkopie) 8 november 1944 De Burgemeester van Amsterdam (E.J. Voûte) en de Gemeentesecretaris (J.F. Franken) Het Nederlandsch Etaleurs Bureau, Prinsengracht 699-701, Amsterdam 6/11
No 840 L.M. 1944
8 November 1944
Aan het Nederlandsch
Etaleurs Bureau
Prinsengracht
699-701
[Stempel: ARCHIEF AFD. L-M]
In antwoord op uw schrijven
van 19 October 1944 deel ik U mede
dat ik mijn medewerking niet kan
verleenen aan uw plan om groenten
in Mijdrecht te koopen en die tegen
kostprijs in uw bureau te doen verkoopen,
daar ik niet tot den groentehandel
behoort.
De Burg. v. A'dam.
(get.) Voûte
de Gemeentesecretaris
(get.) J. F. FRANKEN * Inhoud: De burgemeester reageert op een voorstel van het Nederlandsch Etaleurs Bureau om zelfstandig groenten in te kopen in Mijdrecht om deze vervolgens zonder winstoogmerk (tegen kostprijs) aan te bieden via hun kantoor. De burgemeester wijst dit verzoek formeel af met de motivatie dat hij (c.q. de gemeente) zich niet mengt in de groentehandel.
* Taalgebruik: Het taalgebruik is zakelijk, afstandelijk en typerend voor de ambtelijke correspondentie uit die tijd ("deel ik U mede", "medewerking verleenen"). Opvallend is de grammaticale vorm "ik ... behoort" in de laatste zin, wat destijds vaker voorkwam in ambtelijke teksten of een verschrijving kan zijn voor "behoor".
* Ondertekening: De brief is ondertekend namens Edward John Voûte, die tijdens de bezettingsjaren door de Duitsers was aangesteld als burgemeester van Amsterdam. De afkorting "(get.)" staat voor "getekend", wat aangeeft dat dit een administratief afschrift is van het origineel. * Historische periode: De brief dateert van november 1944, midden in de Hongerwinter in het bezette westen van Nederland. Door de spoorwegstaking en de Duitse blokkades was er een nijpend tekort aan voedsel in de steden.
* Voedselschaarste: Het initiatief van het Nederlandsch Etaleurs Bureau was een typisch voorbeeld van particuliere pogingen om buiten de officiële (en falende) distributiekanalen om voedsel naar de stad te halen voor medewerkers of relaties. Mijdrecht was een logische plek voor inkoop vanwege de agrarische omgeving direct ten zuiden van Amsterdam.
* Bestuurlijke houding: Ondanks de extreme noodsituatie in de stad, toont deze brief de bureaucratische starheid van het toenmalige collaborerende stadsbestuur. Terwijl duizenden Amsterdammers de 'hongertochten' naar het platteland ondernamen, weigerde de burgemeester medewerking aan een georganiseerd particulier initiatief onder het voorwendsel van strikte scheiding van taken.
* Archiefcode: De stempel "AFD. L-M" verwijst waarschijnlijk naar de afdeling Lonen en Maatschappelijke aangelegenheden van de gemeente Amsterdam, die in die periode belast was met zaken rondom sociale steun en voedselvoorziening.