Getypte ambtelijke brief/rapportage. 14 maart 1944. De Gemeentelijke Adviseur voor Voedings- en Distributieaangelegenheden en De Directeur (waarschijnlijk van de betreffende gemeentelijke dienst). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen te Amsterdam ("Alhier"). [Handgeschreven]: Verzonden 14/3 A.V.D

2c/94/3M. VD/SV.

                                     14 Maart 1944.

Onderzoek Karseboom.

                     den Heer Wethouder
                     voor de Levensmiddelen,

                     A l h i e r.
                     ============


           Onder terugzending van het met Uw kantbrief

d.d. 23 December 1943 no. 1049 L.M. om advies ontvangen
stuk hebben de ondergeteekenden de eer U te berichten,
dat zij de in dit stuk genoemde Jan Karseboom gedurende
eenige tijd hebben laten schaduwen. Het is den contro-
leerenden ambtenaar daarbij niet gebleken, dat Karse-
boom zich aan ontoelaatbare handelingen zou schuldig
maken. Echter moet in aanmerking worden genomen, dat het
appelenseizoen voorbij is, zoodat sedert weken langs den
weg in het groot vrijwel geen zwarten handel in appelen
plaatsvindt.
Ongeveer een week geleden is Karseboom ziek ge-
worden en is het schaduwen dientengevolge gestaakt.
Karseboom zal echter in het oog worden gehouden en zoo-
dra hij weer actief zou worden, zullen zijn gangen weer
worden nagegaan.
Voor de goede orde meenen wij U nog te moeten
mededeelen, dat ons is gebleken, dat vanwege den Cen-
tralen Controle Dienst afdeeling Arnhem een onderzoek
gaande is naar een uitgebreiden clandestienen handel in
appelen te Amsterdam. Het is vrij zeker, dat ook Karse-
boom hierbij is betrokken. De betreffende ambtenaren heb-
ben een dezer dagen een Amsterdamsche bloemenhandelaar,
Bos, gearresteerd, die ook in deze richting mededeelingen
moeten hebben gedaan. Bos zit in voorarrest en het onder-
zoek is nog in vollen gang. De ambtenaren van den Cen-
tralen Controle Dienst hebben ons toegezegd, dat zij ons
van het resultaat op de hoogte zullen brengen.

De Gemeentelijke Adviseur voor De Directeur,
Voedings- en Distributieaangelegen-
heden, Deze brief is een voortgangsrapportage over een opsporingsonderzoek naar illegale economische activiteiten tijdens de Duitse bezetting. De hoofdpersoon, Jan Karseboom, wordt ervan verdacht betrokken te zijn bij de "zwarte handel" in appelen.

Opvallende punten in de tekst:
* Schaduwen: De gemeente zette rechercheurs of controleurs in om verdachten fysiek te volgen ("schaduwen").
* Seizoensinvloed: De controleurs constateren dat er momenteel weinig handel is, simpelweg omdat het appelseizoen voorbij is, wat aantoont dat zwarte handel sterk afhankelijk was van de oogsttijden.
* Samenwerking: Er is sprake van informatie-uitwisseling tussen lokale Amsterdamse diensten en de landelijke Centrale Controle Dienst (CCD), in dit geval de afdeling Arnhem. Dit wijst erop dat de illegale voedselstromen door het hele land liepen (van de fruitgebieden rond Arnhem naar de grote stad Amsterdam).
* Arrestatie: De arrestatie van een bloemenhandelaar genaamd Bos dient als bewijslast of aanleiding om het vermoeden tegen Karseboom te versterken. Het document dateert uit maart 1944, een periode waarin de voedselschaarste in bezet Nederland enorme vormen begon aan te nemen. Door het distributiesysteem waren veel producten enkel op de bon verkrijgbaar en in zeer beperkte hoeveelheden. Dit leidde tot een omvangrijke zwarte markt waar producten tegen woekerprijzen buiten het officiële systeem om werden verkocht.

De overheid probeerde dit te bestrijden via de CCD om de officiële voedselvoorziening in stand te houden, maar ook omdat de bezetter grip wilde houden op de voorraden. De "Wethouder voor de Levensmiddelen" (in Amsterdam destijds de pro-Duitse Edward Voute of een direct ondergeschikte) was verantwoordelijk voor het voorkomen van hongeroproeren en het handhaven van de distributiewetten. De "Adviseur voor Voedings- en Distributieaangelegenheden" (A.V.D.) was een cruciale schakel in het Amsterdams gemeentelijk apparaat dat toezag op de voedselverdeling in de stad.