Administratieve notitie / memorandum betreffende voedselvoorziening. 25 oktober 1944 (met een toevoeging van 27 oktober 1944). [Bovenaan in rood potlood:]
aanvoer groenten uit Grootebroek
Burg Edam

[Links boven:]
25 Oct 44

[In de linkermarge, verticaal geschreven:]
Burg. Edam
Edam 2
(bovendien bereid 6 vrachten te doen)
Aanvoer van Broekerhaven
kool
bloemkool
witte kool
savoyekool
uien

[Hoofdtekst:]
Burgemeester Edam: vraagt vergunning Grootebroek – afvoer groenten door middel van visschersvaartuigen naar Edam en andere plaatsen. Burg. wil hiervoor gaarne bemiddelen.
Gem. Amsterdam wil gaarne voor noodige papieren (vrijgeleide-zorgen naar Amsterdam [mog. week])

Dijkstra & Draaisma: Eerste zegt dat er reeds voldoende scheepsgelegenheid is, laatste zegt dat afvoergelegenheid zeker niet tekort zal worden v.z.m. prima behoefte.

Burg. Edam zal noodige opgaven zenden, namen schepen, schippers, tonnage, bereidverklaring om te varen etc.

[Onderaan:]
27 Oct. Getelefoneerd met Gus
Fr. Verhall. Volgens scheepsruimte thans disponibel
Raukema 19 Ton
Mantel 4 "
Steenstra 10 " (komt vroeg in week)

[Rechtsonder:]
2.0.2 Dit document is een ambtelijke notitie die de logistieke inspanningen vastlegt om voedsel (met name verschillende soorten kool en uien) vanuit de vruchtbare regio West-Friesland naar het hongerende westen te krijgen in oktober 1944.

De kern van de notitie is een verzoek van de burgemeester van Edam om toestemming te krijgen voor het transport van groenten uit Grootebroek (via Broekerhaven) met behulp van vissersschepen. Er is sprake van coördinatie met de gemeente Amsterdam, die verantwoordelijk is voor het regelen van de noodzakelijke "vrijgeleides" (waarschijnlijk om inbeslagname door de Duitse bezetter te voorkomen).

Opvallend is de discussie tussen Dijkstra en Draaisma over de beschikbare transportcapaciteit. De notitie eindigt met concrete gegevens van 27 oktober, waarbij specifieke schippers (Raukema, Mantel, Steenstra) en hun laadvermogen in tonnage worden genoemd. De kantlijnnotitie vermeldt dat de burgemeester van Edam bereid is zes extra vrachten te faciliteren. De datum, 25 oktober 1944, plaatst dit document in het begin van de Hongerwinter. Na de Spoorwegstaking van september 1944 blokkeerde de Duitse bezetter het voedseltransport naar het westen van Nederland als strafmaatregel. Steden als Amsterdam raakten in korte tijd door hun voorraden heen.

Regio’s zoals West-Friesland (waaronder Grootebroek) hadden nog wel voedseloverschotten, met name bewaarkool. Omdat het vervoer over land nagenoeg stil lag, werd het vervoer over het IJsselmeer met kleine schepen en vissersvaartuigen ("visschersvaartuigen") van levensbelang.

Het verkrijgen van een "vrijgeleide" was cruciaal; zonder officieel papierwerk liepen de schippers het risico dat hun lading door de Wehrmacht werd geconfisqueerd of dat het schip zelf in beslag werd genomen. Dit document toont de bureaucratische achtergrond van de zogeheten "voedseltochten" en de wanhopige pogingen van lokale overheden om de voedselvoorziening op gang te houden.