Archief 745
Inventaris 745-421
Pagina 411
Dossier 17
Jaar 1944
Stadsarchief

Administratief verslag/uittreksel betreffende de Amsterdamse marktdiensten.

De gedrukte tekst betreft het jaar 1943; de handgeschreven datum bovenaan is 21 juni 1944.

Origineel

Administratief verslag/uittreksel betreffende de Amsterdamse marktdiensten. De gedrukte tekst betreft het jaar 1943; de handgeschreven datum bovenaan is 21 juni 1944. [Handgeschreven linksboven:]
lor. gecorrigeerd retour gezonden
21/6 '44 [Paraaf]

[Gedrukte tekst:]

I. Algemeene opmerkingen.
Verordeningen en reglementen.
In verband met een door den Secretaris-Generaal van het Departement voor Landbouw en Visscherij vastgestelde verlaging van het percentage de heffing aan den afslag van 5% op 2%, zooals reeds vermeld in het verslag van den Dienst over 1942, is op 26 Februari art. 23 van de Verordening op de heffing van markt-, standplaats- en ventgelden dienovereenkomstig gewijzigd (Gemeenteblad 1943, afd. 3, volgn. 13).

Ter vereenvoudiging van de administratie betreffende de inning der marktgelden zijn met ingang van 1 Juni voor het innemen van een standplaats op een der markten, voor het innemen van een standplaats buiten de markten en wegens het verkrijgen van toegang tot de Centrale Markt maandtarieven vastgesteld; de weektarieven zijn daarmede vervallen. Slechts in bijzondere gevallen, ter beoordeeling van den Burgemeester, kan in het laatste geval nog het weektarief worden toegepast.

In verband hiermede zijn de artt. 15, 16 en 34 van de Verordening op de heffing van markt-, standplaats- en ventgelden gewijzigd (Gemeenteblad 1943, afd. 3, volgn. 44).

Op eenige ondergeschikte punten is het Reglement op de Markten met ingang van 1 Juni gewijzigd (Gemeenteblad 1943, afd. 3, volgn. 48).

Personeel.
De titel van chef-marktopzichter is gewijzigd in dien van marktmeester. De controleur, die in 1942, bij wijze van proef, als chef-marktopzichter was tewerkgesteld, is op 1 Mei aangesteld als marktmeester.

Met ingang van 1 Juni zijn eenige lagere ambtenaren van het administratieve en een ambtenaar van het technische personeel bevorderd.

Op 19 Juli is het corps controleurs weder met een tijdelijke kracht uitgebreid voor het verrichten van speciale contrôle op den verkoop van groenten en visch in de stad. Ingevolge door de bezettende macht getroffen maatregelen is per 1 Juni een ambtenaar wegens gemengd huwelijk van zijn functie ontheven.

In verband met deze mutaties is de formatie van den Dienst opnieuw vastgesteld.

Het personeel bestond op 1 Januari uit 66 vaste, 6 tijdelijke en 2 jeugdige ambtenaren, 1 ambtenaar op arbeidscontract, 2 reservisten (als ambtenaar dienst doende), 2 ambtenaren, gedetacheerd van het Gemeentelijke Bureau voor Sociale Zaken, 7 vaste werklieden en 1 reservist (als werkman dienst doende).

Op 31 December waren in dienst 64 vaste, 8 tijdelijke en 2 jeugdige ambtenaren (van wie 1 tewerkgesteld in Duitschland), 2 reservisten (als ambtenaar dienst doende), 2 ambtenaren, gedetacheerd van het Gemeentelijke Bureau voor Sociale Zaken en 8 vaste werklieden.

II. Dagmarkten.
Centrale Markt.
Aan terrein en gebouwen vond het gewone onderhoudswerk plaats.

De opslag en aflevering van stapelgroenten voor het winterseizoen 1943/'44, welke onder dezelfde voorwaarden plaats vonden als voor het winterseizoen 1942/'43, hadden wederom een vlot verloop, mede als gevolg van de gunstige weersomstandigheden.

In April werd het geheele complex pakhuizen op pier C door de Duitsche weermacht gevorderd; de in deze pakhuizen gevestigde grossiers werden ondergebracht in nog enkele leegstaande pakhuizen, in pakhuizen van grossiers, die door de Prijsbeheersching met sluiting hunner zaak waren gestraft en in de hal; enkelen vonden onderdak als onderhuurders bij andere grossiers.

Uitgebracht aan den
Burgemeester van Amsterdam.

[Handgeschreven:] l.s. om te behouden. [Rechtsonder:] 1 Dit document biedt een feitelijk overzicht van het Amsterdamse marktwezen tijdens de bezettingsjaren. Het belicht de overgang naar een meer gecentraliseerde administratie (maandtarieven in plaats van weektarieven) en wijzigingen in de ambtelijke hiërarchie.

Tussen de zakelijke rapportage door zijn de directe gevolgen van de Tweede Wereldoorlog zichtbaar:
1. Ideologische uitsluiting: Het ontslag van een ambtenaar wegens een "gemengd huwelijk" is een direct gevolg van de antisemitische rassenwetten van de bezetter.
2. Arbeidseinsatz: De vermelding van een jeugdige ambtenaar die tewerkgesteld is in Duitsland wijst op de gedwongen tewerkstelling.
3. Militaire vordering: De "Duitsche weermacht" legt beslag op fysieke infrastructuur (pakhuizen op pier C), wat de lokale handel (grossiers) ontregelt en dwingt tot improvisatie.
4. Prijsbeheersing: Er wordt melding gemaakt van strafmaatregelen door de "Prijsbeheersching", wat duidt op de strenge economische controle en de bestraffing van zwarte handel of prijsopdrijving. Het verslag is geschreven in een periode (1943-1944) waarin de grip van de Duitse bezetter op het Nederlandse openbare leven en de economie maximaal was. Amsterdam was als distributiecentrum voor voedsel (via de Centrale Markt) cruciaal. De bureaucratische toon van het document suggereert een vorm van continuïteit en "business as usual", terwijl de inhoud de diepgaande inbreuk op burgerrechten en eigendomsrecht onthult. De handgeschreven datum 21 juni 1944 plaatst de laatste correctie van dit verslag vlak na de invasie in Normandië (D-Day), een tijd waarin de spanning in bezet Nederland toenam.

Samenvatting

Dit document biedt een feitelijk overzicht van het Amsterdamse marktwezen tijdens de bezettingsjaren. Het belicht de overgang naar een meer gecentraliseerde administratie (maandtarieven in plaats van weektarieven) en wijzigingen in de ambtelijke hiërarchie.

Tussen de zakelijke rapportage door zijn de directe gevolgen van de Tweede Wereldoorlog zichtbaar:
1. Ideologische uitsluiting: Het ontslag van een ambtenaar wegens een "gemengd huwelijk" is een direct gevolg van de antisemitische rassenwetten van de bezetter.
2. Arbeidseinsatz: De vermelding van een jeugdige ambtenaar die tewerkgesteld is in Duitsland wijst op de gedwongen tewerkstelling.
3. Militaire vordering: De "Duitsche weermacht" legt beslag op fysieke infrastructuur (pakhuizen op pier C), wat de lokale handel (grossiers) ontregelt en dwingt tot improvisatie.
4. Prijsbeheersing: Er wordt melding gemaakt van strafmaatregelen door de "Prijsbeheersching", wat duidt op de strenge economische controle en de bestraffing van zwarte handel of prijsopdrijving.

Historische Context

Het verslag is geschreven in een periode (1943-1944) waarin de grip van de Duitse bezetter op het Nederlandse openbare leven en de economie maximaal was. Amsterdam was als distributiecentrum voor voedsel (via de Centrale Markt) cruciaal. De bureaucratische toon van het document suggereert een vorm van continuïteit en "business as usual", terwijl de inhoud de diepgaande inbreuk op burgerrechten en eigendomsrecht onthult. De handgeschreven datum 21 juni 1944 plaatst de laatste correctie van dit verslag vlak na de invasie in Normandië (D-Day), een tijd waarin de spanning in bezet Nederland toenam.

Locaties

Amsterdam.

Kooplieden in dit dossier 84

Aal en paling Waterlooplein 39.174
Aal en paling Waterlooplein 1.025
Aal en paling Waterlooplein 39174
Aal en paling Waterlooplein 39.174
Aal en paling Waterlooplein 39.174
Aal en paling Waterlooplein 352.317
Aantal auto's (mosselen) Waterlooplein ---
Aantal vaartuigen Waterlooplein 77
Aantal wagons (mosselen) Waterlooplein ---
Aardap.: Waterlooplein [h:] 198.575.000
Aardap.: Waterlooplein 216.830.830
A.Z. 10 "
A. Cuypstraat Waterlooplein 10.593
A. Cuypstraat Waterlooplein 10.593
A. Cuypstraat Waterlooplein 10.593
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 10.593
geboren 29-10-1907 te Wijk aan Zee). Waterlooplein " 550.-
Bessen (kruis) Waterlooplein -
Bessen (kruis) Waterlooplein -
Bessen (roode & witte) Waterlooplein -
Bessen (roode, witte) Waterlooplein -
Bieten (gekookt) Waterlooplein -
Bieten (rauw) Waterlooplein 19.800
H. Bokking Waterlooplein 267½
Boom- en bloemmarkt Waterlooplein 5,–
Boom- en bloemmarkt Waterlooplein
Boom- en bloemmarkt Waterlooplein 1.175,50
Boonen Waterlooplein 103.300
Div. soorten zee- en zoetwatervisch Waterlooplein 99152
Alle 84 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6