Verslag/beleidsstuk met handgeschreven toevoegingen en correcties. (Opmerking: [tekst] = doorgehaald in origineel, vet = handgeschreven toevoeging in de gedrukte tekst)

III Weekmarkten.

Boom- & Bloemenmarkt.

Deze markt werd [ook] sinds 1941 ook dit jaar de geheele week gehouden. Daartoe was het gedeelte v. d. Singel (Zuidzijde), tusschen de Wijde Heisteeg en het Muntplein, wederom voor den tijd van een jaar aangewezen als tijdelijke hulpmarkt v. d. Boom- & Bloemenmarkt (Gemeenteblad 1943, Afd. I volgno. 8).
De opbrengst aan marktgeld bedroeg f 1.089,42 (vorig jaar f 1.540,75).

Algemeene weekmarkten.

De opbrengst aan marktgeld bedroeg f 4.752,85 (vorig jaar f 3.524,65).

In het verslagjaar [werden] op de volgende markten de daarachter vermelde dagplaatsen ingenomen (de tusschen haakjes geplaatste getallen vermelden de overeenkomstige gegevens over 1942): Westerstraat 840/3 (4555); [15.395]; Sumatrastraat 739 (1067) (2437); Jan Evertsenstraat 1031 (2129²) (2889); Noordermarkt 4857 (2903) (5619); Amstelveld 4654 (4196) (6637); Mosplein 1303 (1894²) (5775); totaal 16601 (16.744) (v.j. 39.752).
Halfjaarplaatsen en weekplaatsen [werden] hier niet ingenomen.

IV. Standplaatsen buiten de markten.
Hieronder volgt een overzicht van het aantal vergunningen, door den Burgemeester in 1943 verleend voor het innemen van standplaatsen buiten de markten.

(Tabel gegevens)
* Eet- of drinkwaren: 359 (begin), 35 (uitgereikt), 163 (ingetrokken), 231 (einde)
* Bloemen: 182 (begin), 32 (uitgereikt), 88 (ingetrokken), 126 (einde)
* Diverse artikelen: 8 (begin), - (uitgereikt), 2 (ingetrokken), 6 (einde)
* Totaal: 549 (begin), 67 (uitgereikt), 253 (ingetrokken), 363 (einde)

Van deze vergunningen waren aan het einde van het jaar 47 voor een gedeelte van het jaar verleend. Voor het uitstallen van kerstboomen en hulst [werden] 85 (v.j. 108) tijdelijke vergunningen uitgereikt.

[De belangrijke achteruitgang van het aantal standplaatshouders is deels een gevolg van verschillende op het gebied van den straathandel in consumptie-artikelen getroffen maatregelen, zooals de regeling van den bovenomschreven verkoop van visch, deels het gevolg van maatregelen van de bezettende macht.]

[Degenen, die op hun standplaats geen visch meer mochten verkoopen, konden — om het recht op die standplaats te behouden, — hun vergunning bij den Dienst deponeeren. Tijdens de periode, dat de vergunningen geblokkeerd zijn, wordt vrijstelling van de betaling van standplaatsgeld verleend.]

De opbrengst der standplaatsgelden vertoonde wederom een teruggang. bedroeg f 9.935,31 (vorig jaar f 11.200,02)
Hierin is begrepen een bedrag v f 3.284,00 op f 3.333,48) wegens het z.g. hunnegeld.

V. Ventverordening.
Op 1 Januari waren door den Burgemeester [2100] 1404 vent- en opkoopersvergunningen verleend; op 31 December bedroeg dit aantal 1404.
Van de aantallen ventvergunningen in de verschillende groepen van artikelen bij het begin en aan het einde van het verslagjaar, worden genoemd: aardappelen, groenten en fruit [554—173]; bloemen en planten [426—310]; brandstoffen (w.o. petroleum) [39—20]; geringe eetwaren en consumptie-ijs [321—208]; visch en zuurwaren [480—109]; boter, kaas en eieren [59—26]; diversen en manufacturen [240—166].

[Het aantal venters is belangrijk minder geworden, eveneens tengevolge van de hiervoor reeds genoemde maatregelen. Naast het verbod tot het venten met visch en mosselen werd op 27 Augustus ook een verbod tot het venten met groenten en fruit uitgevaardigd; de verkoop hiervan, behalve in winkels, werd slechts in den straathandel toegestaan op markten door houders van vaste plaatsen. De ventvergunningen voor het artikel visch werden geblokkeerd; den vischhandelaren werd een plaats op een der markten aangewezen. De groenten- en fruitventers werden in de gelegenheid gesteld, hun vergunningen op een ander artikel te doen overschrijven.]

[De aantallen opkoopersvergunningen bij het begin en aan het einde van het verslagjaar bedroegen respectievelijk 289 en 312.]

De opbrengst der ventgelden was [aanzienlijk lager dan het vorige jaar.] bedroeg f 3.044,20 (v.j. f 8.321,90)

De Directeur van het Marktwezen.

(Marge-notitie rechts:) naam typos: cijfers nog niet overgenomen!

--- * Economische krimp: De cijfers laten een dramatische daling zien in de marktactiviteit. Het totaal aantal ingenomen dagplaatsen op weekmarkten daalde van 39.752 (vorig jaar) naar 16.601 in 1943.
* Sectoren onder druk: Vooral de handel in visch, groenten en fruit werd zwaar getroffen door nieuwe verboden (zoals het verbod op het venten met visch en later groenten/fruit).
* Administratieve wijzigingen: Er is sprake van het 'blokkeren' van vergunningen. Handelaren die hun waar niet meer mochten verkopen, konden hun vergunning inleveren ("deponeeren") om hun recht op de plek te behouden zonder te hoeven betalen.
* Financiële correcties: Het document bevat veel handmatige correcties van bedragen, wat wijst op een conceptverslag dat werd bijgewerkt met definitieve boekhoudkundige cijfers. De marge-notitie "cijfers nog niet overgenomen" bevestigt dit proces.
* Terminologie: Het woord "hunnegeld" (waarschijnlijk een verbastering of specifieke term voor een bepaalde heffing) wordt genoemd in relatie tot de opbrengst van standplaatsgelden. Dit document biedt een directe inkijk in de Amsterdamse economie tijdens de Tweede Wereldoorlog (1943). De invloed van de "bezetkende macht" (de Duitse bezetter) wordt expliciet genoemd als oorzaak voor de achteruitgang van de straathandel.

De tekorten aan goederen en de strenge distributieregels leidden tot het verbieden van het venten (ambulante handel) in primaire levensbehoeften zoals vis, groenten en fruit. De bezetter probeerde de distributie te centraliseren via winkels en vaste marktplaatsen om meer controle te houden op de goederenstroom en zwarte handel tegen te gaan. De aanzienlijke daling in inkomsten voor de stad (ventgelden gingen van ruim 8000 naar 3000 gulden) illustreert de verlamming van de lokale kleinhandel in het vierde oorlogsjaar.