10 Augustus 1943 De Bedrijfschef van de Centrale Markt, Amsterdam (ondertekend door H. Alenbeek) [Links boven, in paarse inkt gestempeld/getypt:]
No. 37/53/6 M. 1943

[Rechts boven, getypt:]
Aan den Heer Directeur.

[Handgeschreven aantekeningen in de rechter bovenhoek:]
spoed
11/8
niet door Ortskom.
fui [?]

[Hoofdtekst:]
Heden morgen kwamen de schippers, die gewoonlijk uit de richting Schiphol om ongeveer 7 uur v.m. aan de Centrale Markt aankomen, pas om 8 uur v.m. de havens van de Centrale Markt binnenvaren. Bij informatie gaven zij mij als reden op dat zij eerst tegen 6 uur v.m. van de wachtpost der D.W. aan de Vijfhuizerweg hadden mogen doorvaren. L. Bol schipper op het schip "Thomas Morus" deelde mij mede, dat drie Duitsche soldaten met een bootje naar de schuiten toegekomen waren met de mededeeling, dat zij deze moesten controleeren. Op de vraag of het oponthoud nog lang zou duren (het was op dat moment half zes v.m.) gaven zij te verstaan dat dit verkort zou kunnen worden als hij (Bol) een kistje druiven gaf. Bol heeft hierop een bakje druiven van de veiling "Poeldijk" gegeven.

[Links van de volgende alinea staat een handgeschreven accolade:]
C. Bol schipper op het schip "Gerarda Elisabeth", broer van bovengenoemde L. Bol, gaf een overeenkomende lezing van het oponthoud aan de Vijfhuizerweg en had eveneens een kistje druiven van de Veiling "Sammersbrug" aan de soldaten in het roeibootje afgestaan, waarna de schippers om ongeveer 5 3/4 uur mocht doorvaren.

Het indertijd door Marktwezen, naar ik meen, van de Ortskommandantur ontvangen schrijven gaf de volgende tijden aan waarin het verboden was langs Schiphol te varen;

tot 1 Mei 1943 | 22 - 5 uur
van 1 Mei tot 31 Aug. 43 | 23 - 4 uur
van 1 Sept. tot 31 Oct. | 21 - 5 uur
van 1 Nov. tot 31 Dec. | 20 - 6 uur

De schippers verklaarden echter dat zij niet voor 5 uur v.m. langs Schiphol mogen varen, hetgeen dus zou overeenkomen met de regeling van voor Mei 1943 of van het tijdperk 1 Sept.-31 Oct. a.s.

[Rechts onder:]
Amsterdam 10 Augustus 1943.
De bedrijfschef.
[Handgeschreven handtekening: H. Alenbeek]

[Handgeschreven opmerking links onder:]
Schippers konden 14/8-43
om 5 uur v.m. dadelijk
langs Schiphol
varen. 14/8-43
[Onleesbare paraaf]

[Handgeschreven opmerking midden onder:]
Schepen kunnen thans
op tijd. Alenbeek stelt
voor voorloopig hieraan
niets te doen Terwijl ik verneem
dat de Commandantur verwittigd werd [?]

[Handgeschreven opmerking rechts onder in rode inkt, verticaal geschreven:]
Schippers kunnen
langs Schiphol
om 5 uur
[rest onleesbaar] * Kernincident: Op de ochtend van 10 augustus 1943 arriveren schippers met een uur vertraging bij de Centrale Markt in Amsterdam. De oorzaak ligt bij een controlepost van de Duitse Wehrmacht (D.W.) aan de Vijfhuizerweg bij Schiphol.
* Corruptie: Het document doet expliciet melding van kleinschalige corruptie. Duitse soldaten suggereerden dat de controle (en dus het oponthoud) verkort kon worden in ruil voor fruit. Twee schippers, de broers L. en C. Bol, hebben hierop elk een kistje druiven (afkomstig van de veilingen Poeldijk en Sammersbrug) aan de soldaten gegeven.
* Regelgeving vs. Praktijk: Er bestaat onduidelijkheid over de spertijden op het water rondom Schiphol. Terwijl de officiële voorschriften van de Ortskommandantur ruimere vaartijden aangaven voor de zomermaanden (verboden tussen 23:00 en 04:00), handhaafden de soldaten ter plaatse de strengere wintertijden (verboden tot 05:00).
* Afhandeling: Uit de handgeschreven kanttekeningen van 14 augustus 1943 blijkt dat de situatie werd opgelost en dat de schippers weer om 05:00 uur mochten passeren, nadat de Duitse Commandantur vermoedelijk op de hoogte was gesteld van de onregelmatigheden. Dit document biedt een inkijkje in de dagelijkse realiteit van bezet Nederland in 1943. De voedselvoorziening van Amsterdam was afhankelijk van de aanvoer per schip naar de Centrale Markt. Schiphol was als militair vliegveld een streng bewaakte zone, waardoor schippers te maken kregen met Duitse controles.

Het rapport illustreert de wrijving tussen de Nederlandse civiele autoriteiten (het Marktwezen) en de Duitse bezetter. Het is typerend voor de periode dat ambtenaren dergelijke incidenten van corruptie ("druiven in ruil voor doorgang") nauwgezet rapporteerden om de economische doorstroming te waarborgen en misstanden vast te leggen. De noodzaak voor de schippers om mee te gaan in de omkoping toont hun kwetsbare positie aan; vertraging betekende dat de producten te laat op de markt kwamen.